Kể chuyện Bằng Hành

Ký ức dưới chân cầu Thác Vệ

Một buổi chiều trung tuần tháng Tám, ông Nguyễn Văn Đảo ở thôn Thác Vệ dẫn chúng tôi ra mỏm đá rêu phong nằm ngay dưới chân cầu. Đây chính là nền nhà cũ của cụ bà Nguyễn Thị Xu (bà nội ông Đảo), người từng lặng lẽ nuôi giấu cán bộ cách mạng trong những ngày gian khổ, hiểm nguy.

Di tích lịch sử cách mạng Tiểu khu Trọng Con, địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đặt tay lên tấm bia đá ghi dấu lịch sử, ông Đảo bồi hồi kể lại những ký ức gắn chặt với thời thơ ấu: “Khi còn sống, bà nội tôi thường kể cho con cháu nghe về những ngày tháng Tám năm 1945. Bà bảo, ngày ấy bộ đội về làng gian khổ lắm, nhưng ai nấy đều hừng hực quyết tâm. Đúng ngày 1/6/1945, thực hiện Chỉ thị của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân gồm 54 chiến sĩ do các đồng chí Lê Tâm (tức Lê Quảng Ba) và Nam Hải (tức Bế Triều) chỉ huy từ Cao Bằng về tới tổng Bằng Hành. Để đảm bảo bí mật, các đồng chí chia thành từng nhóm nhỏ tỏa vào bản làng, tuyên truyền đường lối của Đảng, mở lớp huấn luyện và thành lập các đội tự vệ cứu quốc”.

Từ những lớp học ngắn ngày và sự đùm bọc của Nhân dân, ngày 14/6/1945, Nhân dân trong tổng đã họp bầu ra Ủy ban Hành chính các xã. Căn cứ cách mạng liên xã chính thức ra đời, mang tên người chiến sĩ cộng sản Lý Tự Trọng, mà bà con vùng sơn cước thường gọi bằng cái tên thân mật, gần gũi là Tiểu khu Trọng Con.

Đến ngày 24/6/1945, ngay tại mỏm đá chân cầu Thác Vệ, một cuộc mít tinh lớn quy tụ đông đảo quần chúng Nhân dân trong vùng đã trang nghiêm tuyên bố xóa bỏ chính quyền phong kiến, thành lập Ủy ban hành chính cách mạng và Mặt trận Việt Minh. Từ ngọn lửa cách mạng ở Tiểu khu Trọng Con, phong trào giải phóng dân tộc lan rộng ra toàn vùng, hòa vào cao trào Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 giành chính quyền về tay Nhân dân.

Khát vọng vươn lên

Trải qua 81 năm, Bằng Hành hôm nay khoác lên mình diện mạo mới. Con đường bê tông trải dài qua các ngõ xóm, nối liền những ngôi nhà xây khang trang, kiên cố. Nhịp sống mới hiện hữu rõ nét trên những thảm lúa dạt dào dưới nắng thu rực rỡ.

Người dân giao dịch, giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Toàn xã hiện duy trì 544,9 ha lúa, 207 ha ngô và 162 ha lạc. Cùng với những cây trồng truyền thống, nhiều vùng sản xuất tập trung được hình thành, điển hình như mô hình trồng 11,36 ha lúa theo hướng “5 cùng” tại thôn Tân Thành; 30 ha lúa nếp cái đặc sản tại thôn Tân Điền. Tại các thôn Thia, Thíp, cây chè được thâm canh trên diện tích 40 ha; 3,3 ha dâu tại thôn Mâng cũng đang mở ra hướng phát triển nghề nuôi tằm.

Chăn nuôi và thủy sản cũng trở thành hướng phát triển kinh tế quan trọng. Tổng đàn gia súc, gia cầm đạt trên 155 nghìn con; chủ động thả tái tạo hơn 5.000 con cá giống xuống nguồn nước tự nhiên, sản lượng thu hoạch đạt 215 tấn. Cùng với đó, từng bước thử nghiệm các mô hình kinh tế có giá trị, phù hợp với điều kiện địa phương, như nuôi ốc bươu đen với diện tích 2,5 ha tại thôn Mâng, Vãng và nuôi cầy vòi hương tại thôn Quý Quân.

Tìm đến thôn Quý Quốc, chúng tôi gặp anh Trương Văn Thành bên khu chuồng trại chăn nuôi khép kín. Chia sẻ về hành trình vượt khó của gia đình, anh Thành cho biết: “Trước đây gia đình tôi thuộc diện hộ nghèo. Năm 2022, nhờ sự tư vấn của cán bộ nông nghiệp xã, tôi mạnh dạn đầu tư 130 triệu đồng mua 3 con ngựa giống, gồm cả ngựa bạch và ngựa màu. Vừa nuôi vừa mày mò học kỹ thuật phòng bệnh, phối giống, đồng thời kết hợp nuôi thêm trâu, lợn sinh sản. Đến nay, gia đình đã xuất bán tổng cộng 8 ngựa, thu về khoảng 200 triệu đồng tiền lãi, ngoài ra mỗi năm còn xuất chuồng 2, 3 lứa lợn thịt. Nhờ nguồn thu này, gia đình tôi đã thoát nghèo”.

Nói về định hướng phát triển thời gian tới, đồng chí Nguyễn Bá Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bằng Hành khẳng định: Xác định phát triển nông nghiệp tiếp tục là nền tảng, xã tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về đất đai, khí hậu để xây dựng các sản phẩm chủ lực theo hướng hàng hóa, bền vững. Trọng tâm là phát triển “3 cây, 3 con” phù hợp với điều kiện thực tế, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Cùng với mở rộng quy mô, xã chú trọng ứng dụng khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu và ổn định đầu ra. Xã xác định người dân là chủ thể, chính quyền giữ vai trò đồng hành, hỗ trợ để người dân thay đổi tư duy, mạnh dạn đầu tư, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập, xây dựng Bằng Hành phát triển xanh, bền vững, giàu bản sắc.

Dòng sông Lô vẫn êm đềm chảy qua chân cầu Thác Vệ. Nơi từng chứng kiến cuộc mít tinh giành chính quyền nay chứng kiến những chuyến xe chở nông sản nối tiếp nhau trên những tuyến đường mới. Từ nền móng lịch sử năm 1945, Bằng Hành đang viết tiếp câu chuyện mùa Thu bằng những mùa vàng no ấm, bằng sức trẻ và khát vọng vươn lên.