Iran sẽ cho phép tàu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz

Tàu chở dầu Shenlong treo cờ Liberia, thuộc nhóm Suezmax và chở dầu thô từ Saudi Arabia, cập cảng tại Mumbai, Ấn Độ, ngày 12/3/2026 - Ảnh: Reuters

Theo tiết lộ của một nguồn tin là quan chức chính phủ Ấn Độ với hãng tin Reuters, Iran sẽ cho phép các tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải giữ vai trò đặc biệt quan trọng với Ấn Độ, khi khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của nước này phải đi qua đây. Tuy nhiên, một nguồn tin từ phía Iran đang ở ngoài nước nói rằng hai bên chưa đạt được thỏa thuận như vậy.

Ấn Độ - nước tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới - cho biết Bộ trưởng Ngoại giao của nước này và người đồng cấp Iran đã điện đàm 3 lần những ngày gần đây. Cuộc trao đổi mới nhất trong tuần này tập trung vào các vấn đề liên quan đến “an toàn hàng hải và an ninh năng lượng của Ấn Độ”.

“Ở thời điểm hiện tại, còn quá sớm để nói thêm bất kỳ điều gì ngoài những thông tin đó”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Randhir Jaiswal phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ hàng tuần ngày 12/3.

Trong ngày 12/3, tàu chở dầu Shenlong, thuộc nhóm Suezmax - dòng tàu chở dầu cỡ lớn, thường được dùng cho các tuyến vận chuyển đường dài - đã cập cảng Mumbai sau khi đi qua eo biển Hormuz.

Theo dữ liệu từ Sở giao dịch chứng khoán London (LSEG), đây là tàu chở dầu thô đầu tiên từ Trung Đông đến Ấn Độ kể từ khi chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel nổ ra vào cuối tháng 2. Một nguồn tin của Reuters cho biết bên nhận hàng là công ty dầu khí quốc doanh Bharat Petroleum Corp.

Nguồn tin cho biết hai tàu chở dầu treo cờ nước ngoài khác được cho là đang trên đường tới Ấn Độ cũng đã đi qua eo biển Hormuz trong những ngày gần đây. Theo nguồn tin này, sau cuộc điện đàm giữa ngoại trưởng Ấn Độ và Iran vào tối muộn thứ Ba (10/3), Tehran đã bảo đảm các tàu treo cờ Ấn Độ có thể đi qua eo biển Hormuz an toàn. Tuy nhiên, nguồn tin này cũng lưu ý tình hình vẫn thay đổi rất nhanh và hiện chưa rõ các chỉ đạo của Tehran được truyền đạt xuống các cấp trong bộ máy điều hành như thế nào.

Trong thông cáo sau cuộc điện đàm giữa Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar và Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm về tình trạng mất an toàn hàng hải tại Vịnh Ba Tư và các rủi ro phát sinh đối với hoạt động vận tải qua khu vực này.

Vào thứ Tư (11/3), Ấn Độ cho biết có 28 tàu treo cờ nước này đang hoạt động ở hai phía eo biển Hormuz, với tổng cộng 778 thủy thủ Ấn Độ trên tàu.

Trong một thông cáo, Bộ Năng lượng Ấn Độ cho biết các cơ quan chức năng, đơn vị quản lý tàu và công ty tuyển dụng đang phối hợp chặt chẽ với các đại sứ quán Ấn Độ và chính quyền sở tại để bảo đảm an toàn, đồng thời hỗ trợ thủy thủ Ấn Độ.

Ấn Độ đã cho 183 thủy thủ Iran trú ẩn an toàn sau khi con tàu chở họ cập cảng, sau khi chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát. New Delhi cũng cho phép 3 tàu Iran cập cảng sau một cuộc tập trận hải quân tại vịnh Bengal. Tuy nhiên, một trong số này sau đó bị tàu ngầm Mỹ đánh chìm trên vùng biển quốc tế, còn một tàu khác phải tìm kiếm sự hỗ trợ từ Sri Lanka.

Từ cuối tháng 2 đến nay, Iran đã tấn công ít nhất 16 tàu tại eo biển Hormuz. Tehran đồng thời cảnh báo giá dầu có thể tăng vọt lên gần 200 USD/thùng khi nước này tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp trả đũa nhằm vào Mỹ và Israel.

Trước đó, Reuters dẫn một nguồn tin thân cận cho biết Trung Quốc đã trao đổi với Iran nhằm bảo đảm các tàu của nước này chở dầu thô và tàu chở LNG từ Qatar có thể đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Nguồn tin cũng cho biết hiện tại một số tàu vẫn qua lại khu vực là tàu Iran hoặc tàu do Trung Quốc sở hữu. Vì vậy, nhiều tàu đã tự gắn nhãn “thuộc sở hữu Trung Quốc” hoặc “thuộc sở hữu Trung Quốc và có thủy thủ đoàn Trung Quốc” nhằm giảm nguy cơ bị tấn công.

Ngọc Trang