Iran nêu 4 điều kiện mở lại eo biển Hormuz
Tehran yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa, giải phóng tài sản, gỡ trừng phạt dầu mỏ và chấm dứt các hoạt động quân sự trước khi xem xét mở lại tuyến hàng hải chiến lược.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 18/8 công bố 4 điều kiện mà Mỹ cần đáp ứng để Tehran mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn về tuyến đường thủy chiến lược này.
Theo ông Ghalibaf, Iran yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, giải phóng tài sản Iran đang bị phong tỏa, chấm dứt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và ngừng mọi mối đe dọa cũng như hoạt động quân sự nhằm vào nước này.
Chủ tịch Quốc hội Iran đồng thời yêu cầu Washington thực hiện những điều khoản khác đã cam kết trong Bản ghi nhớ (MOU) đạt được giữa hai nước hồi tháng 6.
Biên bản ghi nhớ được xây dựng nhằm chấm dứt các hành động thù địch, mở đường cho một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày và xử lý những vấn đề phức tạp liên quan đến chương trình hạt nhân Iran.
Tuy nhiên, văn bản này đã hết hiệu lực ngày 17/8 mà chưa đạt được một thỏa thuận cuối cùng.
Tuyên bố của ông Ghalibaf được đưa ra không lâu sau khi Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ có thể tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ sau khi "đánh bại xong Iran". Trước đó, ông Trump cũng tuyên bố Mỹ đã "hoàn toàn kiểm soát" tuyến đường thủy này.
Iran đóng cửa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhằm vào nước này ngày 28/2.
Washington sau đó áp đặt lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng và tàu thuyền Iran, đồng thời tuyên bố sẽ bảo đảm tự do hàng hải cho các tàu đi đến hoặc rời những cảng không thuộc Iran.
Việc phong tỏa đã làm gián đoạn hoạt động vận tải qua một trong những tuyến năng lượng quan trọng nhất thế giới, gây sức ép lên thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Đầu tháng 8, Tehran từng đưa ra các yêu cầu tương tự, trong đó có bồi thường thiệt hại do chiến tranh, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch nhằm vào Iran cùng các đồng minh khu vực.
Trong khi đó, Iran đang tìm cách duy trì một hành lang hàng hải nhất định qua Hormuz.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuần trước cho biết, Tehran và Oman đã đạt đồng thuận về tọa độ tuyến hàng hải qua eo biển sau nhiều tuần đàm phán kỹ thuật.
Iran nhấn mạnh thỏa thuận với Oman là vấn đề song phương, nhằm bảo đảm tàu thuyền đi qua an toàn và tôn trọng chủ quyền của hai quốc gia ven biển.
Eo biển Hormuz nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Ả Rập, là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Vì vậy, việc Tehran tiếp tục đóng cửa tuyến hàng hải này đang trở thành một trong những vấn đề then chốt trong bất kỳ nỗ lực đàm phán nào giữa Mỹ và Iran.
