IMO phản đối việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Vùng Vịnh, ngày 10/7, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) đã ra nghị quyết kêu gọi các quốc gia bác bỏ những kế hoạch của Iran áp đặt chủ quyền đối với eo biển Hormuz và thành lập một cơ quan kiểm soát giao thông qua tuyến đường thủy này.

Nghị quyết không ràng buộc, trong đó Hội đồng IMO “lên án mạnh mẽ” quyết định của Iran về việc “thành lập một thực thể nhằm kiểm soát giao thông qua eo biển”. Nghị quyết kêu gọi các quốc gia thành viên không công nhận “tuyên bố chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, các khẳng định về quyền tài phán của nước này đối với vùng biển của các quốc gia thứ 3 trong và xung quanh eo biển”, đồng thời không công nhận bất kỳ quyết định nào của Iran nhằm “đóng cửa, cản trở, gây khó khăn hoặc can thiệp bằng bất kỳ cách nào khác vào hoạt động hàng hải quốc tế và quyền quá cảnh”.

Trước đó, Iran, quốc gia không có ghế trong Hội đồng IMO, đã bác bỏ “những cáo buộc có chọn lọc, mang động cơ chính trị và không có cơ sở pháp lý” chống lại nước này. Iran khẳng định các hành động của họ nhằm “bảo vệ chủ quyền và lợi ích an ninh thiết yếu của Iran”, và “không cấu thành việc đóng cửa eo biển Hormuz”.

Trong một diễn biến khác, cùng ngày, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi tái khẳng định quan điểm đây là "eo biển quốc tế", tàu thuyền có quyền đi lại mà không phải chịu bất cứ khoản phí lưu thông nào.

Tại cuộc họp báo ở thủ đô Tokyo, ông Motegi cho biết trong thời gian tới, Nhật Bản sẽ “phối hợp chặt chẽ với cộng đồng quốc tế để khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì quyền đi qua eo biển Hormuz mà không phải chịu thêm bất kỳ khoản phí phát sinh nào, đúng như từ trước đến nay".

Ngoại trưởng Motegi cũng bày tỏ quan ngại về căng thẳng quân sự đang gia tăng giữa Mỹ - Iran, đồng thời cho biết Nhật Bản sẽ thực hiện những nỗ lực ngoại giao tối đa để tạo dựng môi trường cần thiết nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.

Theo Dữ liệu theo dõi tàu biển do Bloomberg tổng hợp, trên thực địa ít nhất 2 siêu tàu chở dầu, thuộc quyền quản lý của Công ty Vận tải biển Kyklades Maritime Corp, có trụ sở tại Piraeus (Hy Lạp), đã đi qua eo biển Hormuz theo tuyến đường được Mỹ bảo vệ, bất chấp xung đột trong khu vực bùng phát trở lại trong tuần này.

Dữ liệu cho thấy tàu Nissos Kea đã xuất hiện bên trong Vịnh Péc-xích vài giờ sau khi tín hiệu từ Hệ thống Nhận dạng tự động (AIS) bị ngắt lúc tiến gần eo biển. Trong khi đó, tàu Nissos Heraclea thực hiện lộ trình ngược lại (đi ra khỏi vịnh).

Lưu lượng tàu chở dầu đã giảm đáng kể trong 24 giờ qua, sau khi Mỹ và Iran đáp trả nhau bằng các cuộc tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV), trong bối cảnh bản ghi nhớ đang đứng trước bờ vực sụp đổ.

Trước đó, Mỹ đã bác bỏ tuyên bố từ phía Iran rằng chỉ những tuyến đường do Tehran quy định mới được phép lưu thông qua eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối 9/7, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các lực lượng Mỹ đã hỗ trợ tạo điều kiện cho việc vận chuyển thành công 380 triệu thùng dầu kể từ đầu tháng 5. Nếu tính mốc bắt đầu từ ngày 1/5, lưu lượng này tương đương 5,4 triệu thùng/ngày. Nếu cộng thêm cả lượng dầu từ phía Iran, con số này sẽ lên tới hơn 6 triệu thùng/ngày.

Bích Liên – Phạm Hà/Vnanet.vn