IEM Gõh Churu - gieo sinh kế cho phụ nữ Churu ở Đơn Dương

Gieo sinh kế từ những luống rau hữu cơ

Từ 1.000 m² đất đến một cách làm mới

“IEM Gõh” trong tiếng Churu mang nghĩa là “rau sạch”. Tổ hợp tác được hình thành từ năm 2016, bắt đầu từ mong muốn tìm một hướng sản xuất an toàn hơn, bền vững hơn cho phụ nữ trong thôn.

Người khởi xướng là chị Ma Đậm. Ban đầu, chị thử nghiệm trồng rau hữu cơ trên khoảng 1.000 m² đất của gia đình. Không chọn cách sản xuất phụ thuộc nhiều vào phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, chị cùng các thành viên sử dụng phân hữu cơ, trồng xen nhiều loại rau, dùng các chế phẩm từ ớt, tỏi, gừng để phòng trừ sâu bệnh.

Việc bắt sâu thủ công vào sáng sớm hoặc chiều muộn cũng trở thành công việc quen thuộc, góp phần tạo ra những luống rau an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất.

Làm rau hữu cơ vất vả hơn. Người trồng phải quan sát cây kỹ hơn, mất nhiều công chăm sóc hơn và kiên nhẫn hơn với từng vụ sản xuất. Nhưng đổi lại, đất được cải thiện, người sản xuất hạn chế tiếp xúc với hóa chất và sản phẩm từng bước tạo được niềm tin với người tiêu dùng.

Các chị em trong tổ cùng mang rau hữu cơ đến tổ hợp tác

Từ diện tích ban đầu, mô hình dần được mở rộng. Tổ hợp tác hiện có khoảng 10 thành viên là người Churu, canh tác khoảng 7.000 m². Bình quân mỗi tháng, tổ cung ứng hơn 1 tấn rau, củ, quả hữu cơ; có thời điểm sản lượng đạt cao hơn. Sản phẩm được tiêu thụ với giá tốt hơn so với rau thông thường, qua đó tạo thêm nguồn thu cho các hộ tham gia.

Điều đáng quý, những thay đổi về kinh tế đi cùng với sự thay đổi trong vị thế của người phụ nữ. Từ những lao động chủ yếu đi làm thuê, họ dần trở thành người trực tiếp tổ chức sản xuất, chăm sóc cây trồng, tính toán chi phí và cùng nhau tìm thị trường.

Chị Ma Điểm, phụ trách kinh doanh của tổ hợp tác cho biết, việc duy trì sản xuất rau hữu cơ đã giúp các thành viên có thêm thu nhập, giảm bớt khó khăn trong cuộc sống và chủ động hơn trong công việc. Với nhiều phụ nữ Churu, việc có sản phẩm làm ra từ chính mảnh đất của mình và bán được với giá ổn định mang lại ý nghĩa lớn hơn một vụ mùa.

Gắn kết để làm nông nghiệp bền vững

Điểm đáng chú ý ở IEM Gõh Churu là mô hình không phát triển theo hướng chạy theo sản lượng bằng mọi giá. Các thành viên chú trọng nhiều hơn đến quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và sự ổn định của đầu ra.

Theo chị Ma Đậm, người đứng đầu tổ hợp tác, làm nông nghiệp hữu cơ phải kiên trì bởi hiệu quả không đến ngay trong một vài vụ đầu. Nhưng khi đất tốt hơn, sản phẩm tạo được niềm tin và thị trường chấp nhận thì người sản xuất mới có thể duy trì sinh kế lâu dài.

Những bó rau của tổ hợp tác vì thế được tạo nên không chỉ bằng công sức lao động mà còn bằng một quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ hơn. Từ khâu làm đất, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch đều đòi hỏi người trồng phải chủ động và có trách nhiệm với sản phẩm mình đưa ra thị trường.

Nhiều du khách gần xa quan tâm, tìm đến với mô hình

Đây cũng là điểm cho thấy giá trị của mô hình vượt ra ngoài câu chuyện thu nhập. Khi phụ nữ Churu cùng liên kết thành tổ hợp tác, họ có điều kiện chia sẻ kỹ thuật, hỗ trợ nhau trong sản xuất, cùng xây dựng đầu ra và giảm bớt rủi ro của kiểu làm ăn riêng lẻ.

Từ vài luống rau ban đầu, IEM Gõh Churu đã trở thành minh chứng cho một cách tạo sinh kế không ồn ào nhưng bền bỉ. Những người phụ nữ Churu không chỉ trồng rau sạch, mà còn tự tạo việc làm, xây dựng niềm tin với thị trường và chủ động hơn với cuộc sống của mình.

Trên những mảnh đất nhỏ ở Ma Đanh, màu xanh hôm nay vì thế không chỉ là màu của rau hữu cơ. Đó còn là màu của một sinh kế được ươm mầm, vun lên từ chính đôi tay người dân, từ sự kiên trì với một cách làm mới và từ khát vọng sống tốt hơn ngay trên mảnh đất quê hương.