Hương xuân trên những nương chè

Chè là một trong những cây trồng chủ lực của xã Thái Bình. Đây cũng là xã có diện tích trồng chè lớn nhất trên địa bàn tỉnh. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với cây chè, người dân nơi đây đã không ngừng tìm tòi, học hỏi, mạnh dạn đưa các giống chè mới như: Ô Long, Bát Tiên, Ngọc Thúy vào canh tác; đồng thời chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Nhờ đó, hiện nay sản phẩm chè của xã Thái Bình ngày càng khẳng định được vị thế trên thị trường, không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn vươn ra xuất khẩu.

Ngát hương chè xuân

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi có dịp đến thăm xã Thái Bình, nơi được mệnh danh là “thủ phủ” chè của Lạng Sơn. Những ngày này, chúng tôi cảm nhận rõ không khí lao động khẩn trương của người dân vùng chè. Để có được sản phầm chè thơm ngon, ngay từ sáng sớm, người dân đã tiến hành thu hái.

Người dân thôn Hòa An, xã Thái Bình thu hoạch chè tết

Ông Hoàng Xuân Trìu, thôn Hòa An, xã Thái Bình chia sẻ: Gia đình tôi trồng chè đã nhiều năm nay, ban đầu chỉ có 3 sào đến bây giờ đã nhân rộng được hơn 2 ha, chủ yếu là chè Bát Tiên và Ngọc Thúy. Những ngày này, để kịp phục vụ thị trường tết, gia đình tôi đang tập trung thu hái, sơ chế và hoàn thiện sản phẩm, bảo đảm chất lượng trước khi đưa ra thị trường. Vụ chè này, dự kiến gia đình cung cấp ra thị trường khoảng 6 tấn chè búp tươi, với giá bán 10.000 đến 12.000 đồng/kg, mang lại thu nhập trên 60 triệu đồng.

Không chỉ gia đình ông Trìu, những năm qua, hàng trăm hộ dân trên địa bàn xã đã có thu nhập khá từ cây chè. Hiện nay, tổng diện tích chè các loại trên địa bàn xã đạt 192 ha, được trồng chủ yếu tại các thôn như: Hòa An, Bình Nguyên, Đoàn Kết, Bản Piềng... Cây chè được trồng tại đây thường là các giống chè như: Ô Long; Bát Tiên; Ngọc Thúy… Đặc biệt, để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, người dân còn chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo quy trình VietGAP. Dự ước năm 2025, sản lượng chè búp tươi toàn xã đạt trên 810 tấn. Sau khi thu hoạch, phần lớn sản lượng chè búp được Công ty Cổ phần Chè Thái Bình và các cơ sở chế biến tư nhân trên địa bàn thu mua để chế biến thành chè thành phẩm; một phần nhỏ được người dân giữ lại để tự sao chè thủ công, phục vụ nhu cầu tiêu dùng và bán lẻ.

Với mùi thơm dịu, hòa cùng với vị ngọt, hơi đắng, chát của trà đã tạo ra một hương vị rất riêng của chè Thái Bình. Và cũng chính bởi hương vị ấy mà sản phẩm chè Thái Bình được khách hàng trong và ngoài tỉnh rất ưa chuộng. Chị Võ Lâm Oanh, phường Đống Đa, thành phố Hà Nội chia sẻ: Thông qua mạng xã hội Facebook, tôi biết đến sản phẩm trà Ô Long của xã Thái Bình và thử mua về sử dụng. Sau khi dùng, tôi thấy trà có vị thơm, ngọt rất dễ uống. Đặc biệt sản phẩm còn được đóng gói trong các hộp có bao bì rất bắt mắt, thích hợp để làm quà biếu gia đình, bạn bè trong dịp tết.

Giữa tiết trời xuân se lạnh, không khí lao động sản xuất trên những nương chè lại trở nên rộn ràng hơn khi người dân bắt đầu bước vào vụ mới. Từ những búp chè xuân non mơn mởn đến chén trà ấm nồng trên bàn tiếp khách ngày tết, chè Thái Bình không chỉ mang vị ngọt của đất trời mà còn gửi gắm ước vọng về một năm mới no đủ, bình yên của người dân vùng chè.

Khẳng định thương hiệu

Bên cạnh việc chú trọng sản xuất, duy trì diện tích và sản lượng, người trồng chè xã Thái Bình không chỉ giữ gìn nét truyền thống của nghề sản xuất chè mà còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng hơn đến chất lượng, quy trình chế biến và xây dựng hình ảnh sản phẩm. Từ những nương chè truyền thống, chè Thái Bình đang từng bước khẳng định thương hiệu, tạo dấu ấn trên thị trường trong và ngoài tỉnh.

Công nhân Công ty Cổ phần Chè Thái Bình đóng bầu ươm chè

Ông Đặng Đình Đức, Chủ tịch UBND xã Thái Bình cho biết: Xác định chè là cây trồng chủ lực, thời gian qua, cấp ủy chính quyền xã đã tập trung tuyên truyền, vận động người dân duy trì và mở rộng diện tích trồng; hướng dẫn người dân áp dụng quy trình sản xuất chè an toàn, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào trồng và chăm sóc cây chè. Theo đó, hằng năm xã phối hợp tổ chức từ 1 đến 2 lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật về cách trồng và chăm sóc chè cho người dân. Bên cạnh đó, xã khuyến khích các hộ dân thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác nhằm hỗ trợ nhau trong sản xuất; hỗ trợ, tạo điều kiện để các doanh nghiệp đến đầu tư, phát triển các chuỗi liên kết, bao tiêu sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu chè Thái Bình.

Ông Trần Văn Hưng, Phó Giám Đốc Công ty Cổ phần Chè Thái Bình cho biết: Thời gian qua, công ty luôn chú trọng phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng và phát triển sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Để có nguồn nguyên liệu ổn định, ngoài hơn 20 ha chè của công ty, chúng tôi còn thực hiện liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho người dân với diện tích khoảng 170 ha. Cùng đó, công ty đầu tư, cải tiến mẫu mã, bao bì sản phẩm để đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán. Với sự đầu tư bài bản, hiện nay, công ty đã có 3 sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh. Qua đó, không chỉ góp phần xây dựng thương hiệu cho chè Thái Bình mà còn tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm chè của người dân trên địa bàn. Trung bình một năm, công ty sản xuất, thu mua khoảng 700 tấn chè tươi cho người dân và xuất bán ra thị trường trên 150 tấn chè khô thành phẩm, mang lại doanh thu khoảng 16 tỷ đồng/năm. Đặc biệt, sản phẩm chè của công ty hiện đã được bày bán tại nhiều siêu thị lớn trong nước và xuất khẩu ra các thị trường lớn như: Đài Loan, Trung Quốc, Nga...

Các sản phẩm chè của Công ty Cổ phần Chè Thái Bình đa dạng về mẫu mã, bao bì

Chia sẻ về định hướng phát triển để đưa chè Thái Bình ngày càng vươn xa, trở thành thương hiệu nông sản có uy tín trên thị trường, ông Đặng Đình Đức, Chủ tịch UBND xã Thái Bình cho biết thêm: Thời gian tới, chính quyền xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân duy trì và mở rộng diện tích trồng chè theo hướng an toàn; hỗ trợ bà con đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; xây dựng sản phẩm OCOP. Đặc biệt, chính quyền xã cũng định hướng và hỗ trợ người dân xây dựng các mô hình du lịch trải nghiệm gắn với vùng chè như: tham quan, thu hái, chế biến chè; giới thiệu, quảng bá sản phẩm OCOP, văn hóa trà và đời sống sinh hoạt của người trồng chè... từng bước hình thành các tour, tuyến du lịch nông nghiệp, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và nâng cao giá trị cây chè trên địa bàn.

Từ bao đời nay, trà đã trở thành thức uống quen thuộc, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của nhiều người, đặc biệt là trong những dịp lễ, tết. Với hương vị đậm đà, thanh nhã, chè Thái Bình không chỉ khẳng định giá trị riêng mà còn trở thành niềm tự hào của người dân xứ Lạng. Mỗi dịp xuân về, chén trà ấm nồng còn là món quà ý nghĩa trong giỏ quà tết mà con cháu kính dâng ông bà, cha mẹ như cách để gửi gắm trọn vẹn tình cảm, sự biết ơn và lòng hiếu kính.

Một mùa xuân mới lại về, mang theo bao ước vọng và dự định cho năm mới an khang, đủ đầy. Trong không khí sum vầy đầu năm, chén trà ấm nồng từ vùng chè Thái Bình không chỉ làm đậm thêm hương vị ngày xuân mà còn gắn kết tình thân, tiếp thêm niềm tin để mỗi sự khởi đầu thêm hanh thông, tốt đẹp.

MAI LINH - KIM CHI