Hướng tới trung tâm công nghệ cao

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ khảo sát hoạt động thử nghiệm Robot AI phục vụ người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Đồng Nai. Ảnh: Hải Quân

Thành phố có nhiều nền tảng để phát triển nguồn nhân lực công nghệ số, thúc đẩy ĐMST, góp phần phát triển CNC, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nhiều giải pháp trọng tâm

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, ĐMST và CĐS quốc gia vào đầu tháng 7-2026, Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức đã trình bày tham luận “Xây dựng hệ sinh thái ĐMST và CĐS, hướng tới trung tâm CNC của cả nước”.

Phó Bí thư Thành ủy Võ Tấn Đức nêu 4 nhiệm vụ trọng tâm để đưa Đồng Nai bứt phá trở thành trung tâm logistics, công nghiệp CNC và ĐMST. Thứ nhất, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế và huy động nguồn lực cho ĐMST; tập trung hoàn thiện các hành lang pháp lý, xây dựng cơ chế thu hút các tập đoàn công nghệ chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu...

Thứ hai, thành phố sẽ phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng chiến lược, biến hạ tầng công nghệ trở thành trụ cột phát triển mới của nền kinh tế. Đồng Nai xác định mục tiêu tiên phong là xây dựng hạ tầng công nghệ song hành cùng các hạ tầng kết nối quốc gia trọng điểm bao gồm: hạ tầng hàng không hiện đại thông qua Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống đường bộ cao tốc liên vùng và mạng lưới đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao metro trong tương lai. Sự đồng bộ này sẽ góp phần tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao mạnh mẽ năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ ba, thành phố sẽ quy hoạch đồng bộ các khu công nghệ, trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu và ĐMST gắn liền với các khu đô thị hiện đại, sinh thái và thông minh. Đây là lợi thế khác biệt so với các địa phương có mật độ đô thị hóa cao, giúp hình thành cực tăng trưởng mới về khoa học, công nghệ, đáp ứng nhu cầu sống, làm việc và nghiên cứu của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học toàn cầu.

Thứ tư, thành phố phát triển nền quản trị định hướng “AI-First” gắn liền hệ sinh thái ĐMST hoàn chỉnh để thu hút nhân tài toàn cầu. Thành phố kiên trì hoàn thiện dữ liệu số theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, tích hợp AI vào điều hành, quản trị và hoạch định chính sách. Thúc đẩy hệ sinh thái lấy Trung tâm ĐMST và CĐS thành phố làm hạt nhân kết nối Nhà nước - doanh nghiệp - viện/trường, phối hợp xây dựng mô hình trung tâm sáng tạo tại Trường đại học Lạc Hồng. Đồng thời, việc phát triển đồng bộ hạ tầng công nghệ với các hạ tầng: đô thị, giáo dục, y tế, văn hóa và dịch vụ sẽ tạo nên bệ phóng vững chắc đưa Đồng Nai trở thành điểm đến của các trung tâm R&D (nghiên cứu và phát triển) và các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới…

Nhiều chuyên gia cho rằng, Đồng Nai hiện có nhiều tiềm năng, nền tảng để thúc đẩy CĐS, ĐMST với nguồn nhân lực trẻ, năng động và mạng lưới kết nối của “3 nhà” (Nhà nước - doanh nghiệp - viện/trường) đã sẵn sàng. Đồng thời, môi trường chính sách và quản trị số cải thiện, hệ thống kế hoạch, đề án ĐMST liên tục cập nhật, chỉ số CĐS (DTI) tăng hạng cho thấy nền tảng chính quyền số - dữ liệu số đang tốt lên, thuận lợi triển khai dịch vụ công, sandbox (cơ chế thử nghiệm có kiểm soát) và kết nối dữ liệu doanh nghiệp…

PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Để phát triển hoạt động ĐMST bền vững, các địa phương cần xây dựng kế hoạch, định hướng dài hơi trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới, chú trọng phát triển, chuyển giao các công nghệ chiến lược. Điều này sẽ giúp thành phố có thêm nhiều điều kiện, cơ chế triển khai các mô hình thí điểm linh hoạt, như: sandbox công nghệ, ưu đãi vượt trội cho doanh nghiệp ĐMST hay phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm. Từ đó tạo ra một môi trường thuận lợi để thử nghiệm ý tưởng mới, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và từ đó thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST.

Thành ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đồng Nai Phạm Văn Trinh cho biết: Năm 2026 được xác định là năm “tăng tốc”, tạo chuyển biến rõ nét về khoa học, công nghệ, ĐMST và CĐS. Dưới sự chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng các sở, ban, ngành quyết liệt triển khai các nhóm giải pháp cấp bách đột phá về thể chế và chính sách, phát triển hạ tầng bứt phá, đồng bộ dữ liệu và vận hành thông minh, triển khai thí điểm công nghệ mới…

Trong đó, đối với các giải pháp đột phá về thể chế và chính sách, ngành khoa học và công nghệ sẽ tham mưu việc ban hành các nghị quyết quy định mức hỗ trợ từ ngân sách cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, sản xuất thiết bị điện tử, công nghiệp bán dẫn và các trung tâm dữ liệu AI. Đồng thời, xây dựng Đề án Thí điểm cơ chế đặt hàng công nghệ và đồng tài trợ R&D theo mô hình “3 nhà” để chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu…

Chú trọng phát triển công nghệ cao

Là trung tâm công nghiệp lớn của Việt Nam nên Đồng Nai đã tiên phong trong đầu tư, xây dựng các nhà máy xanh, thông minh theo xu hướng hội nhập toàn cầu. Qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp bền vững, giảm thiểu những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Đây là những nền tảng để đào tạo nguồn nhân lực công nghệ số, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, chuyển giao công nghệ, ĐMST, chuyển đổi gắn với tăng trưởng xanh.

Hoạt động ứng dụng công nghệ vào vận hành sản xuất tại Công ty TNHH Action Composites Hightech Industries ở Khu công nghiệp Nhơn Trạch 3.

Hiện nay, Đồng Nai đã có hàng loạt nhà máy xanh, thông minh của các tập đoàn, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) như: Nestlé, Bosch, Schaeffler, Meggitt, SMC, UPM, Fleming, Coherent, Kaneko, Action Composites… tại các khu công nghiệp. Các nhà máy trên ứng dụng CĐS, công nghệ 4.0 vào quản lý, dây chuyền sản xuất, sản phẩm cung ứng cho nhiều nước phát triển như: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu.

Đặc biệt, Đồng Nai ngày càng thu hút được sự quan tâm đầu tư lớn của tập đoàn, công ty lớn trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Vào tháng 7-2025, Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ) đã khánh thành nhà máy sản xuất chất bán dẫn tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1. Dự án nhà máy bán dẫn có tổng vốn đầu tư 127 triệu USD này đã khẳng định sức hấp dẫn của Đồng Nai trong lĩnh vực CNC.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Văn Trinh chia sẻ thêm: Về phát triển hạ tầng bứt phá, trong năm 2026, ngành khoa học và công nghệ sẽ hoàn thành Đề án Thành lập và đưa vào hoạt động Khu Công nghệ số tập trung Long Thành, phấn đấu thu hút tối thiểu 1 tập đoàn công nghệ lớn thế giới (về bán dẫn, AI, tự động hóa) vào đầu tư. Bên cạnh đó, ngành sẽ thành lập Trung tâm ĐMST và CĐS thành phố Đồng Nai để dẫn dắt hệ sinh thái, hướng tới xây dựng bản đồ công nghệ chiến lược của thành phố giai đoạn 2026-2030.

Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức cho biết: Đồng Nai đang chủ động tạo lập không gian phát triển mới cho ĐMST và CNC. Thành phố đã ban hành chỉ thị về xây dựng mạng lưới ĐMST; chuẩn bị đưa hơn 20 không gian sáng tạo cấp xã, phường đi vào hoạt động; hoàn thiện quy hoạch Khu ĐMST ở xã Bình An, Khu Khoa học và công nghệ tại phường Đồng Xoài và đẩy nhanh các thủ tục pháp lý đối với Khu Công nghệ số tập trung Long Thành. Đây sẽ là những hạt nhân kết nối nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo và thương mại hóa công nghệ trong thời gian tới.

Hải Quân