Hương cổ tích giữa lòng phố thị

 Hương cổ tích giữa lòng phố thị

Tháng 7 âm lịch, những quả thị bắt đầu chuyển màu vàng óng trên các tán cây già. Từ chợ cho đến mạng xã hội, đâu đâu cũng bắt gặp thứ quả nhỏ bé gắn với ký ức tuổi thơ êm đềm của nhiều thế hệ…

Với người Huế, cây thị không chỉ là cây ăn quả mà còn mang ý nghĩa tâm linh, chúng thường hiện diện bên miếu thờ, đình làng, chùa cổ... Vì vậy, mùa thị chín không chỉ gợi mùi hương quen thuộc mà còn đánh thức một phần ký ức văn hóa của vùng đất cố đô.

Trước sân nhà thờ họ Thân Văn, phái Dương Xuân (phường Thủy Xuân) có cây thị hơn 300 năm tuổi. Đây là Cây Di sản đầu tiên của Huế được vinh danh vào năm 2010. Theo gia phả dòng họ, cây được chiết giống từ làng Nguyệt Biều (nay thuộc phường Thủy Biều, TP. Huế) trồng từ năm 1698 để làm mốc địa giới và ghi dấu thời điểm dòng họ định cư trên vùng đất mới.

Cây thị có thân đường kính khoảng 1,4m, phần rễ nổi quanh gốc chu vi hơn 10m. Dưới tán cây hiện còn bia di sản và bia ký kể lại lịch sử của cây đại cổ thụ này.  Trên bia có đoạn: “Đây là loài cây biểu trưng cho lớp người có tinh thần sống đạo đức thanh cao, là thông điệp truyền thừa cho các tầng lớp hậu duệ noi gương tiên tổ. Hãy luôn giữ mình ăn ở sao cho hiền hòa tốt đẹp được nhiều người quý mến – như cây thị xưa nay”...

Trải qua chiến tranh, thân cây từng bị mảnh bom găm vào, phần ruột bị thối rỗng một đoạn. Thế nhưng, năm nào cây cũng sai quả, trái lớn gần bằng quả ổi. Ông Thân Văn Hoàng Huy, người sống gần nhà thờ họ, kể: “Năm được mùa, sáng nào nhà cũng phải chở vài xe rùa thị rụng đi đổ. Nhiều người đi ngang vẫn ghé thăm cụ thị rồi xin vài quả mang về lấy lộc.”

Ngược lên đường Thân Trọng Phước (phường Thủy Xuân), một cây thị hơn trăm tuổi khác vươn cao bên cạnh ngôi miếu được lập từ thời vua Khải Định. Người dân vùng Thủy Biều xưa hầu như ai cũng biết gốc thị này, bởi cứ đến mùa, hương thơm quả chín tỏa khắp con đường suốt nhiều tuần lễ.

Ông Tôn Thất Ấu, 80 tuổi, người trông coi ngôi miếu, cho biết từ thuở nhỏ ông đã thấy cây thị hiện diện ở đây. Vì miếu do triều đình dựng nên và có ghi chép lưu truyền, khu vực này luôn được gìn giữ cẩn trọng, ít bị xâm phạm. Tuần trước, ông vừa làm lễ xin tỉa bớt một vài nhánh cây để tránh nguy cơ gãy đổ trong mùa mưa bão sắp tới.

Những ngày này, đi qua nhiều con đường, người ta dễ bắt gặp một mùi hương thoảng nhẹ trong gió. Đó là lúc ta nhận ra đang ở trong một mùa thu thơm tho, ngọt ngào cây trái của xứ Huế… Giữa nhịp sống phố thị hiện đại, những cây thị cổ thụ ấy vẫn lặng lẽ rũ bóng, tỏa hương, như những nhân chứng sống mang theo ký ức một thuở.

Cùng Huế Online ngày nay ghé thăm những gốc thị cổ thụ lặng lẽ tỏa hương trên những cung đường:

 Dưới sân của một đền thờ ven sông Hương 

Quả thị gợi nhớ về cô Tấm trong câu chuyện của ông, của bà

 Cụ thị hơn 300 năm tuổi được gắn bia Cây Di sản đầu tiên ở Huế

Lỗ bộng ở thân là dấu vết mảnh bom thời chiến  

Nhặt lộc từ cây thị trăm tuổi 

Dấu tích thời gian bên trên mái của miếu thờ ở nhà ông Tôn Thất Ấu

 Cây thị 200 tuổi sống cộng sinh cùng cây sang và cây si trên đường vào chùa Huyền Không

 Đây là thời điểm thị chín rộ. Năm nay, lượng quả ít hơn mọi năm do yếu tố thời tiết

Hàng trái cây bán quả thị ở chợ Bến Ngự với giá 50.000 đồng/kg 

Nâng niu món quà từ trong cổ tích 

 Háo hức với thức quả đặc trưng của mùa thu

Clip Hương thị xưa trong lòng thành phố T.Ninh-L.Việt (thực hiện)