Huế chi 13,8 tỷ đồng 'hồi sinh' đầm Lập An

UBND TP Huế vừa ban hành kế hoạch khơi thông, phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Huế chi 13,8 tỷ đồng “hồi sinh” đầm Lập An, sắp xếp lại vùng nuôi thủy sản.

Theo kế hoạch, việc phục hồi đầm Lập An được thực hiện theo hướng hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân sống dựa vào nguồn lợi thủy sản.

Khơi thông đầm Lập An, sắp xếp lại vùng nuôi thủy sản

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khảo sát, đánh giá hiện trạng môi trường, nguồn lợi thủy sản, hệ sinh thái thủy sinh, thảm cỏ, rừng ngập mặn và các nguồn xả thải vào đầm Lập An.

TP Huế dự kiến ứng dụng GIS, drone, ảnh vệ tinh, AI và flycam để xây dựng bản đồ số, phục vụ công tác quy hoạch, quản lý mặt nước, phát triển sinh kế và phục hồi hệ sinh thái.

Đối với các khu vực bị bồi lấp gây cản trở dòng chảy, thành phố sẽ nghiên cứu chế độ trao đổi nước, độ mặn, oxy hòa tan và phù sa bằng các mô hình chuyên môn. Việc khơi thông, nạo vét các điểm bồi lấp, xử lý vật cản dòng chảy và giao thông đường thủy cũng được triển khai.

Tại khu vực cửa biển Lăng Cô, thành phố dự kiến nghiên cứu xây dựng đê, kè chống sạt lở. Các nhiệm vụ nạo vét, khơi thông luồng lạch và xây dựng đê, kè dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2027-2028.

Cùng với phục hồi hệ sinh thái, hoạt động nuôi trồng thủy sản sẽ được tổ chức, sắp xếp lại theo quy hoạch. Thành phố dự kiến kiểm kê các hộ nuôi hàu, diện tích mặt nước, số lượng cọc và lồng nuôi; tháo dỡ cọc hàu hiện trạng, cắm mốc và phân chia khu vực nuôi theo quy hoạch, dự kiến khoảng 100ha.

Các lồng cá sẽ từng bước được di chuyển đến những khu vực nước sâu, có tốc độ dòng chảy và điều kiện môi trường phù hợp.

TP Huế đặt mục tiêu chuyển đổi 100% diện tích nuôi hàu sang sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường; đồng thời giảm số lượng cọc, hạn chế tình trạng cắm cọc dày đặc gây chiếm dụng mặt nước và ảnh hưởng cảnh quan.

Người dân sẽ được hỗ trợ chuyển vào vùng nuôi được quy hoạch, tập huấn kỹ thuật nuôi hàu bằng giá thể thân thiện với môi trường thay cho vật liệu vỏ lốp xe và cọc xi măng.

Thành phố cũng dự kiến xây dựng các mô hình nuôi thử nghiệm theo tổ hợp tác, từng bước chuyển sang phương thức nuôi công nghiệp bằng giá thể trong lồng bè di động.

Gắn sinh kế xanh với phát triển du lịc

h

Bên cạnh sắp xếp hoạt động nuôi trồng, TP Huế định hướng phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nuôi trồng carbon thấp và sinh kế xanh tại đầm Lập An.

Một số khu vực phù hợp sẽ được khoanh vùng để cộng đồng nuôi tự nhiên các loài thủy sản bản địa, góp phần làm sạch môi trường, giảm lượng mùn bã hữu cơ và tăng thu nhập.

Đối với nghề khai thác thủy sản, thành phố định hướng không gia tăng số lượng ngư cụ, từng bước giảm mật độ ngư cụ trong đầm. Việc thành lập các tổ, đội, tổ hợp tác, hợp tác xã nghề cá; tập huấn chuyển đổi sinh kế và nghiên cứu thời gian cấm khai thác phù hợp được xác định là những giải pháp phục hồi nguồn lợi tự nhiên.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thành lập khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại đầm Lập An, kết nối với khu bảo tồn biển Bắc Hải Vân, tạo hành lang di cư và sinh sản cho các loài thủy sản, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và cảnh quan.

Thành phố cũng định hướng chuyển đổi mô hình sản xuất gắn với phát triển dịch vụ, nâng cao thu nhập cho người dân và phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý sinh kế.

Tiềm năng du lịch sinh thái biển đảo của khu vực đầm Lập An sẽ được khai thác theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, gắn các hoạt động sản xuất đặc trưng với trải nghiệm du lịch và ẩm thực.

Tổng kinh phí thực hiện kế hoạch phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An dự kiến 13,8 tỷ đồng, phân kỳ trong 4 năm. Trong đó, năm 2027 bố trí khoảng 5,15 tỷ đồng; năm 2028 là 5,67 tỷ đồng; năm 2029 là 1,54 tỷ đồng và năm 2030 là 1,44 tỷ đồng.

Giai đoạn 2028-2030, thành phố dự kiến đẩy mạnh tái tạo nguồn lợi thủy sản, hình thành các tổ hợp tác và phát triển các tour du lịch sinh thái kết hợp ẩm thực tại khu vực đầm.

Đến năm 2030, TP Huế đặt mục tiêu ít nhất 70% vùng nuôi được quản lý bằng GPS, 100% vùng nuôi được quản lý trên cơ sở dữ liệu số và giám sát môi trường trực tuyến.

Qua đó, thành phố hướng tới từng bước đưa hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản tại đầm Lập An vào nền nếp, giảm tác động đến môi trường, phục hồi nguồn lợi tự nhiên, bảo đảm sinh kế ổn định cho người dân và tạo nền tảng phát triển du lịch sinh thái bền vững.