Hồng Gia Thanh – hương vị mùa Thu Đất Tổ
Mỗi dịp Thu về, miền đất Gia Thanh (nay thuộc xã Dân Chủ) lại ngập tràn sắc xanh, vàng của quả hồng không hạt. Hồng Gia Thanh là đặc sản nức tiếng gần xa, không chỉ bởi hương vị riêng có mà còn bởi giá trị kinh tế, gắn bó với con người và vùng đất trung du từ bao đời nay.

Thổ nhưỡng phù hợp là một trong những yếu tố nên chất lượng và hương vị đặc trưng của hồng không hạt Gia Thanh.
Hồng Gia Thanh có nguồn gốc ở phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì (cũ). Sau đó, người dân đã di thực về trồng tại các vườn hộ gia đình thuộc xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh (cũ) từ hơn 50 năm trước. Diện tích hồng Gia Thanh hiện nay chủ yếu tập trung tại xã Dân Chủ.
Với hương vị đặc trưng, hồng Gia Thanh nhiều năm nay mang lại nguồn thu nhập ổn định và bền vững cho người dân địa phương. Vì vụ thu hoạch hồng diễn ra trong thời gian ngắn (từ đầu tháng 7 đến hết tháng 8 âm lịch) nên ai cũng muốn tìm mua để thưởng thức.
Ngày nay, hồng Gia Thanh được chăm chút từ khâu thu hái đến đóng hộp cẩn thận, với bao bì đẹp mắt, trang trọng, trở thành món quà đặc sản ý nghĩa dành tặng người thân, đối tác và những người con xa quê.
Đưa tay gạt mồ hôi sau khi thu hoạch gần hết cây hồng, chị Trần Thị Bình, thôn Đa, xã Dân Chủ chia sẻ: Từ khi về làm dâu, tôi đã thấy ông bà, bố mẹ chăm sóc vườn hồng xanh tốt. Đến nay cũng ngót 20 năm, giờ vợ chồng tôi tiếp tục kế nghiệp. Vườn nhà tôi có khoảng 100 gốc. Do phụ thuộc vào thời tiết nên sản lượng và chất lượng hồng mỗi năm cũng khác nhau. Như năm nay, thời tiết thuận lợi, hồng sai quả, mẫu mã đẹp hơn năm trước. Năm nay, dự kiến sản lượng đạt khoảng 7-8 tấn.

Sau khi thu hái, hồng được ngâm nước giếng. Đây là phương pháp truyền thống giúp quả hồng đạt độ ngon, gìn và giảm vị chát.
Được thị trường ưa chuộng nên nhiều năm nay, các nhà vườn đều có khách tìm đến mua tận nơi. Giá hồng năm nay dao động từ 40-50 nghìn đồng/kg. Hồng Gia Thanh là giống hồng ngâm không hạt, quả to, hình thoi, có 4 cạnh vuông và lớp vỏ màu xanh đặc trưng. Bí quyết ngâm hồng của người dân rất đơn giản nhưng đòi hỏi sự cẩn thận. Khi hồng vừa độ già sẽ được thu hái sau đó ngâm nước sạch (theo chia sẻ của các gia đình phải là nước giếng khơi) từ 2 đến 3 ngày, thay nước 2 lần/ngày. Hồng vớt ra để ráo nước 1 ngày là có thể dùng dần.

Hồng Gia Thanh được đóng trong bao bì bắt mắt.
Khi được ngâm nước đúng cách, quả hồng Gia Thanh khoác lên mình màu vàng nhạt. Hồng Gia Thanh có vị ngọt thanh, thơm, giòn và không có hạt khiến du khách càng ăn càng thấy hấp dẫn. Quan sát trên vỏ quả hồng, có thể thấy một lớp bột màu trắng tựa như phấn hoa. Đây thực chất là lớp sáp tự nhiên, giúp bảo vệ quả khỏi sâu bọ và giữ cho hương vị luôn thơm ngon, thuần khiết. Nhờ những ưu điểm đó, hồng Gia Thanh rất được ưa chuộng trên thị trường và có giá trị cao hơn hẳn so với các giống hồng khác.

Những vườn hồng xanh mướt là nơi du khách có thể lưu giữ những bức ảnh đẹp.
Trong mâm cỗ Trung thu của người Việt nói chung và người dân Phú Thọ nói riêng, nếu thiếu đi quả hồng thì như thiếu đi cái hồn của trời, của đất và của mùa Thu. Du khách ghé thăm Phú Thọ vào mùa thu, muốn tìm kiếm cảm giác bình yên của một vùng quê trung du bên dòng sông Lô thơ mộng, hãy một lần dừng chân tại xã Dân Chủ. Tại đây, du khách có thể thưởng thức những sản vật đặc trưng, tham quan vùng đất phát tích của dân tộc với Di chỉ khảo cổ Xóm Rền, trải nghiệm thực tế tại Làng nghề nón lá Gia Thanh và thỏa sức ngắm nhìn sắc vàng, sắc xanh của những vườn hồng trĩu quả. Đây chắc chắn sẽ là những trải nghiệm khó quên đối với mỗi du khách khi về thăm miền đất Phú Thọ.
