Hội Lim sắp đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Trước đó, ngày 10.6.2025, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 1744 về việc công bố Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có lễ hội truyền thống Hội Lim, thị trấn Lim, xã Liên Bão, xã Nội Duệ (thuộc huyện Tiên Du trước đây).

Hội Lim có lịch sử rất lâu đời và phát triển tới quy mô hội hàng tổng (tổng Nội Duệ), bao gồm 6 xã, phường: Nội Duệ (Đình Cả, Lộ Bao), Nội Duệ Khánh, Nội Duệ Nam, Lũng Giang, Xuân Ổ và phường hát cửa đình Tiên Du (sau là Duệ Đông).

Lán trại Quan họ tại Lễ hội Lim năm 2025

Hội Lim là hội của những làng xã cổ nằm quanh núi Lim và đôi bờ sông Tiêu Tương. Đây là lễ hội lớn của vùng, thể hiện một cách sâu sắc văn hóa, nghệ thuật và tín ngưỡng tâm linh của người dân xứ Kinh Bắc.

Hội Lim được duy trì trong suốt thế kỷ XIX và nửa đầu thế kỷ XX. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nước, Hội Lim không được mở trong nhiều thập kỷ cho đến tận những năm sau đổi mới. Ngày nay, hội được mở vào ngày 12, 13 tháng Giêng Âm lịch hàng năm.

Trong đó, dân ca quan họ Bắc Ninh là linh hồn của lễ hội. Các hình thức hát như hát canh, hát trên thuyền, hát lán, hát đối đáp... không chỉ phô diễn các lề lối, bài bản cổ mà còn tạo ra một môi trường lý tưởng để di sản được truyền dạy, thực hành liên tục.

Quan họ Bắc Ninh được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ngày 30.9.2009. Hội Lim không chỉ là một lễ hội truyền thống thông thường mà là một không gian văn hóa sống động, thể hiện rõ nét những giá trị lịch sử cốt lõi và mối quan hệ bền chặt giữa các làng khi thực hành di sản dân ca quan họ Bắc Ninh.

Năm 2026, Lễ hội Lim xuân Bính Ngọ được UBND xã Tiên Du tổ chức trong 2 ngày 28.2 - 1.3 (tức 12 - 13 tháng Giêng) tại 7 thôn: Duệ Đông, Duệ Nam, Duệ Khánh, Đình Cả, Lũng Giang, Lũng Sơn và Lộ Bao và - Trung tâm Lễ hội là núi Hồng Vân (núi Lim).

Phó Chủ tịch UBND xã, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Lễ hội Lim Dương Minh Ngọc thông tin về lễ hội năm nay

Thông tin về Lễ hội tại buổi họp báo diễn ra ngày 24.2, Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Du, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Lễ hội Lim Dương Minh Ngọc cho biết, Lễ hội Lim năm 2026 được tổ chức với nhiều nội dung phong phú, đậm đà bản sắc văn hóa Bắc Ninh - Kinh Bắc.

Đặc biệt, từ 8h30 ngày 28.2 sẽ diễn ra Lễ đón Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội truyền thống - Hội Lim tại sân khấu trung tâm núi Lim. Khoảng 400 đại biểu đến từ Bộ VHTTDL, đại biểu các tỉnh, thành và xã Tiên Du, Liên Bão sẽ tới tham dự.

Theo ông Dương Minh Ngọc, Lễ hội Lim 2026 - bên cạnh phần lễ được tổ chức theo nghi thức truyền thống, đảm bảo giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa quê hương, ngăn chặn, bài trừ sự xâm nhập của những sản phẩm có nội dung xấu - phần hội là không gian sinh hoạt văn hóa tiêu biểu, đặc sắc với các chương trình biểu diễn Quan họ của câu lạc bộ Quan họ, hát Quan họ trên thuyền, hát canh tại nhà chứa Quan họ, nhà nghệ nhân…

Cùng với đó là các trò chơi dân gian truyền thống như đu tiên, cờ người, tổ tôm điếm, trình diễn thư pháp, hội thơ, đấu vật, bịt mắt bắt dê, đập niêu, ẩm thực…

Đặc biệt, vào tối 12 tháng Giêng sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật tại sân khấu chính trên núi Lim do các nghệ sĩ Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh biểu diễn và bắn pháo hoa tầm thấp tại khu vực Hồ điều hòa Vân Tương (từ 21h đến 21h15).

Các liền anh, liền chị biểu diễn Quan họ trên thuyền đón nhận sự mến mộ của khán giả

Ngoài ra, từ ngày 26.2 đến ngày 1.3 (ngày 10 đến ngày 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026) tại khu vực Hồ điều hòa Vân Tương sẽ diễn ra giải Vật dân tộc, Vật tự do cho các lứa tuổi trong chương trình Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Bắc Ninh lần thứ X và Giải vô địch các nhóm tuổi Vật dân tộc, Vật tự do tỉnh Bắc Ninh mở rộng, do Sở VHTTDL tỉnh Bắc Ninh tổ chức, với sự tham gia thi đấu của hàng trăm vận động viên.

“Lễ hội Lim xuân Bính Ngọ năm 2026 được tổ chức nhằm phát huy các giá trị truyền thống trên địa bàn xã; quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời giới thiệu, quảng bá hình ảnh và con người, quê hương Tiên Du đến với bạn bè, du khách trong và ngoài nước.

Đến nay công tác tổ chức đang được triển khai, chuẩn bị cơ sở vật chất, trang trí ở khu vực trung tâm lễ hội và khu vực xung quanh. Ban chỉ đạo tổ chức Lễ hội giao Công an xã chủ trì phối hợp với Ban An toàn giao thông xã, Ban chỉ huy Quân sự xã xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự - an toàn giao thông, ngăn chặn, xử lý kịp thời các trường hợp làm mất an ninh trật tự, ùn tắc giao thông.

Các lực lượng chức năng xây dựng phương án đảm bảo phòng cháy, chữa cháy tại khu vực lễ hội và các khu vực lân cận; giao các đơn vị liên quan bố trí nhà vệ sinh, thùng rác, ngăn chặn các hành vi ăn xin, chèo kéo du khách; lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh của du khách…

UBND xã Tiên Du sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo về công tác tổ chức lễ hội của tỉnh, Sở VHTTDL, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” theo quy định của Bộ VHTTDL.

Xã cũng đề nghị các liền anh, liền chị có hình thức nhận "thướng" (thưởng) của khán giả cũng sao cho văn minh, không phản cảm”, Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Du nhấn mạnh.

QUỲNH HOA; ảnh: N.HÀ