Học tiếng đồng bào để gần dân, giữ vững biên cương
Trên tuyến biên giới dài 213km giáp nước CHDCND Lào, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Thanh Hóa không chỉ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà còn thường xuyên xuống bản, bám dân, tuyên truyền, vận động Nhân dân. Với địa bàn có đồng bào Mông, Thái, Khơ Mú sinh sống, việc biết tiếng dân tộc đã trở thành một kỹ năng quan trọng, giúp cán bộ, chiến sĩ thuận lợi hơn trong giao tiếp, hiểu phong tục, nắm tâm tư và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pù Nhi tuyên truyền, hỗ trợ người dân tiếp cận chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ vào đời sống.
Tuyến biên giới Thanh Hóa đi qua nhiều xã vùng cao như Tam Chung, Pù Nhi, Quang Chiểu,... địa hình núi cao, bản làng phân tán, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Trong cộng đồng, tiếng dân tộc vẫn được sử dụng phổ biến, nhất là ở người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp xúc với tiếng phổ thông. Đối với cán bộ, chiến sĩ mới nhận nhiệm vụ tại các đồn biên phòng, đây là một trở ngại không nhỏ. Công tác của người lính gắn trực tiếp với Nhân dân, từ tuyên truyền pháp luật, vận động trẻ em đến trường, phòng chống tảo hôn, di cư tự do... đến giải quyết những vụ việc phát sinh trong bản. Nếu không thể giao tiếp trực tiếp, hiệu quả vận động khó đạt như mong muốn.
Từ thực tế đó, BĐBP Thanh Hóa chú trọng bồi dưỡng tiếng dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là những người công tác tại địa bàn có đông đồng bào Mông, Thái, Khơ Mú. Một trong những chương trình tiêu biểu là phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức tổ chức các lớp bồi dưỡng tiếng Mông. Mỗi lớp học có 40 cán bộ, chiến sĩ và cán bộ cơ sở được tổ chức trong gần một tháng theo hình thức tập trung. Học viên được rèn luyện ngữ âm, từ vựng, mẫu câu giao tiếp và những tình huống thường gặp trong công tác. Đặc biệt, chương trình còn trang bị kiến thức về văn hóa, phong tục, tập quán và cách ứng xử của người Mông. Trong hơn 3 năm qua, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức bồi dưỡng cho hàng trăm cán bộ, công chức và cán bộ BĐBP.
Bên cạnh các lớp học tập trung, việc học tiếng dân tộc còn được duy trì ngay tại các đồn biên phòng. Tại Đồn Biên phòng Pù Nhi, những cán bộ biết tiếng Mông trực tiếp hướng dẫn đồng đội. Việc học gắn với thực tế công tác, từ cách chào hỏi, hỏi thăm gia đình đến trao đổi về sản xuất, tuyên truyền pháp luật và nắm tình hình địa bàn.
Trung tá Lê Trung Đức, Chính trị viên Đồn Biên phòng Pù Nhi, cho biết: “Dân cư trên địa bàn đơn vị quản lý chủ yếu là đồng bào Mông. Vì vậy, cán bộ biết tiếng địa phương sẽ thuận lợi hơn rất nhiều khi xuống bản. Nhờ duy trì việc học và thực hành, ngày càng có nhiều cán bộ có thể giao tiếp bằng tiếng Mông”.
Tại Đồn Biên phòng Trung Lý, việc học tiếng dân tộc đã phát huy hiệu quả trong công tác xóa đói, giảm nghèo. Cán bộ biên phòng trực tiếp xuống từng bản, dùng tiếng địa phương để hướng dẫn người dân kỹ thuật nuôi bò sinh sản, trồng lúa nước. Nhờ cách truyền đạt dễ hiểu, nhiều hộ gia đình đã thay đổi tập quán sản xuất, từng bước ổn định cuộc sống. Cán bộ biên phòng còn sử dụng tiếng Mông trong các hoạt động văn hóa cộng đồng như hát dân ca, đọc sách, kể chuyện. Những cuộc gặp gỡ không còn bó hẹp trong các buổi tuyên truyền mà trở thành những sinh hoạt gần gũi, giúp quân và dân hiểu nhau hơn. Từ sự gần gũi đó, nhiều chủ trương, chính sách có thêm điều kiện đi vào đời sống. Những nội dung liên quan đến phòng chống tảo hôn, di cư tự do, mua bán người, bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh trật tự hay đưa trẻ đến trường được giải thích theo cách dễ tiếp nhận hơn.
Đại tá Hoàng Văn Hùng, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP Thanh Hóa, cho biết: “Bồi dưỡng tiếng dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ là yêu cầu xuất phát từ thực tiễn công tác. Việc học không chỉ nhằm nâng cao khả năng giao tiếp mà còn giúp cán bộ hiểu sâu hơn về văn hóa, phong tục và đời sống đồng bào; từ đó nâng cao chất lượng tuyên truyền, vận động và xây dựng cơ sở. Thời gian tới, BĐBP Thanh Hóa tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc, khuyến khích cán bộ tự học, tự rèn và thường xuyên thực hành tại địa bàn. Với người lính nơi biên cương, đó chính là một phần của hành trình xây dựng “thế trận lòng dân”, góp sức giữ vững từng đường biên, cột mốc và cuộc sống bình yên của đồng bào nơi phên dậu Tổ quốc”.

