Hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch hàng hóa phái sinh

Thông tin tử Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) chiều 13/8, tách bạch mô hình tổ chức, kiểm soát rủi ro, làm rõ hoạt động của tổ chức tín dụng và cơ chế kết nối quốc tế là những vấn đề được tập trung trao đổi tại Cuộc họp tiền thẩm định dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Cuộc họp do bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư Pháp) chủ trì, với sự tham gia của đại diện cơ quan soạn thảo, các bộ, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, ngân hàng thương mại và chuyên gia.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Bộ Công Thương

Phát biểu tại cuộc họp, ông Trần Hữu Linh- Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đại diện cơ quan soạn thảo, cho biết dự án Luật được xây dựng trên cơ sở 5 chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 220/NQ-CP. Dự thảo hướng tới hình thành hệ sinh thái thương mại trong đó thị trường hàng hóa phái sinh gắn kết với thị trường hàng hóa vật chất, đồng thời tạo nền tảng để từng bước hội nhập thị trường quốc tế.

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo tập trung xây dựng khung pháp lý cho các chủ thể và hoạt động trên thị trường, đi kèm các cơ chế bảo đảm an toàn, quản lý rủi ro và xử lý các tình huống có khả năng tác động đến thị trường. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất tách bạch pháp nhân giữa Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ; nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm mới; tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp sử dụng công cụ phái sinh phòng ngừa rủi ro giá.

Dự thảo cũng định hướng khuyến khích chuẩn hóa, niêm yết và quảng bá quốc tế đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam, qua đó nâng cao vai trò của Việt Nam trong quá trình hình thành và tham chiếu giá hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung góp ý về phạm vi điều chỉnh, mô hình tổ chức và quản lý thị trường, hoạt động của tổ chức tín dụng, giao dịch OTC, cơ chế kết nối với thị trường quốc tế và các quy định chuyển tiếp.

Nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận mối quan hệ giữa hai thị trường theo hướng hỗ trợ lẫn nhau, thay vì chỉ coi thị trường phái sinh là công cụ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa vật chất

Đại diện Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các ngân hàng thương mại cho rằng giao dịch hàng hóa phái sinh tại các tổ chức tín dụng có quan hệ chặt chẽ với cấp tín dụng, quản lý hạn mức và quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Do đó, cần tiếp tục làm rõ cơ chế kết nối với thị trường quốc tế, vai trò của tổ chức tín dụng trong giao dịch OTC và quy định chuyển tiếp, bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn khi Luật có hiệu lực.

Các ý kiến từ Bộ Tài chính, các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp và cơ quan liên quan tập trung vào cơ chế bảo đảm thanh toán, điều kiện kinh doanh, sự thống nhất với Luật Đầu tư, cơ chế hòa giải, chứng từ kho và xử lý tài sản bảo đảm. Các đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng rõ ràng, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và sát thực tiễn.

Một vấn đề khác được các chuyên gia quan tâm là mối quan hệ giữa thị trường hàng hóa cơ sở và thị trường phái sinh. Theo ý kiến tại cuộc họp, hai thị trường cần được phát triển theo hướng hỗ trợ lẫn nhau, thay vì chỉ coi thị trường phái sinh là công cụ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa vật chất. Sự phát triển đồng bộ có thể góp phần hoàn thiện cơ chế hình thành giá, tăng tính minh bạch và tạo thêm công cụ để doanh nghiệp, người sản xuất chủ động quản trị rủi ro trước biến động giá.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp đánh giá cao việc chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của Bộ Công Thương

Kết luận cuộc họp, bà Lê Thị Hoàng Thanh đánh giá cao việc chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của Bộ Công Thương, cho rằng hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, thể hiện sự nghiên cứu chuyên sâu và tương đối toàn diện về thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ phạm vi điều chỉnh của dự thảo, mối quan hệ với các luật có liên quan; vai trò phối hợp của Ngân hàng Nhà nước trong quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và báo cáo dữ liệu; phạm vi đối tượng áp dụng quy định về chứng chỉ hành nghề; cơ chế xử lý vi phạm và các quy định chuyển tiếp.

Trên cơ sở các ý kiến góp ý, Bộ Công Thương được đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trước khi tiến hành thẩm định chính thức.