Hòa giải từ cơ sở, giữ bình yên khu dân cư

Ông Lê Xuân Hiền và các thành viên THG cơ sở tranh thủ thời gian gặp gỡ người dân

Hiệu quả từ những THG cơ sở

Gia đình ông Trần Ngọc Dân ở tổ dân phố Nghĩa Tín, phường Bắc Gia Nghĩa và hàng xóm tranh chấp đất đai, có nguy cơ dẫn đến xô xát. “Cách đây khoảng 1 năm, vì tranh chấp đường đi giữa 2 lô đất mà hàng xóm kéo đông người đến dọa đánh tôi. Gia đình tôi gọi THG cơ sở tổ dân phố Nghĩa Tín nhờ giúp đỡ. Tổ đã có mặt kịp thời, sau đó còn đến 2 lần nữa để giúp tôi và hàng xóm đạt được thỏa thuận mời cán bộ địa chính về đo đạc lại đất”, ông Trần Ngọc Dân kể lại.

Những mâu thuẫn nhỏ tương tự tình huống của gia đình ông Trần Ngọc Dân thường xảy ra trong khu dân cư. THG cơ sở đã can thiệp sớm bằng cách gặp gỡ, lắng nghe, giúp đôi bên bình tĩnh, tránh “chuyện bé xé ra to” khiến những bất đồng nhỏ phát triển thành xung đột. “Làng xóm tối lửa tắt đèn có nhau và ai cũng phải tuân thủ pháp luật là điều mà chúng tôi luôn nhắc nhở bà con Nhân dân khi xảy ra mâu thuẫn”, ông Lê Xuân Hiền, thành viên THG cơ sở, tổ dân phố Nghĩa Tín, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ.

Ông Nguyễn Đình Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Gia Nghĩa cho biết: “Nhờ các THG mà nhiều vụ việc được giải quyết ngay khi phát sinh, góp phần làm giảm đơn thư khiếu nại, tố cáo tràn lan lên cấp phường, bảo đảm trật tự xã hội, giữ gìn khối đoàn kết trong khu dân cư”.

Tính đến đầu tháng 6/2026 (trước khi sắp xếp thôn, tổ dân phố), toàn tỉnh Lâm Đồng có 2.463 THG cơ sở với 15.129 hòa giải viên. Hàng ngàn mâu thuẫn trong quan hệ gia đình, làng xóm được các hòa giải viên kịp thời can thiệp, giúp đôi bên xử lý ổn thỏa. Các THG cơ sở còn tuyên truyền, phổ biến những quy định của pháp luật thông qua từng vụ việc cụ thể; góp phần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng dân cư.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hòa giải thành công trong toàn tỉnh Lâm Đồng đạt trên 80% số vụ việc tiếp nhận.

Tiếp nối hoạt động hòa giải sau sắp xếp thôn, tổ dân phố

THG cơ sở thôn 1, xã Đức An mới thành lập từ tháng 8/2026, gồm 7 thành viên. Ông Ngô Hải Hùng, Trưởng thôn 1, từng là Tổ trưởng THG cơ sở trước khi sắp xếp thôn, nay tiếp tục tham gia với vai trò hòa giải viên. Thôn 1 được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 thôn, địa bàn rộng hơn, dân cư đông hơn, việc nắm tình hình, tiếp cận người dân cũng trở nên khó khăn hơn. Với kinh nghiệm hòa giải và uy tín của người đứng đầu thôn, ông Hùng có lợi thế trong việc nắm bắt tình hình, tiếp cận các bên khi phát sinh mâu thuẫn và tìm cách tháo gỡ từ sớm.

Nhiều THG cơ sở đã góp phần giải quyết mâu thuẫn trong cộng đồng, những bất đồng nhỏ không trở thành tranh chấp phức tạp,

Sau sắp xếp thôn, tổ dân phố, nhiều xã, phường vẫn đang trong quá trình kiện toàn các THG cơ sở. Để hỗ trợ đội ngũ này, Phòng Văn bản và Phổ biến, giáo dục pháp luật thuộc Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức 24 lớp tập huấn cho khoảng 3.000 lượt cán bộ xã, thôn, tổ dân phố. Nội dung tập huấn tập trung vào pháp luật về hòa giải ở cơ sở, dân sự, hôn nhân và gia đình, hộ tịch, hình sự; đồng thời trang bị kỹ năng tiếp nhận thông tin, phân tích nguyên nhân mâu thuẫn, vận động, tư vấn và thuyết phục. Sở Tư pháp cũng ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng các tình huống phục vụ tập huấn, giúp đội ngũ hòa giải viên có thêm kiến thức, kỹ năng trước khi THG được kiện toàn và đi vào hoạt động trên địa bàn mới.

Lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên diễn ra tại xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng

Thực tế cho thấy, nhiều THG cơ sở đã góp phần giải quyết mâu thuẫn trong cộng đồng, những bất đồng nhỏ không trở thành tranh chấp phức tạp, qua đó góp phần giữ gìn sự ổn định trật tự xã hội, giảm tải cho các cơ quan tư pháp. Sau sắp xếp thôn, tổ dân phố, giữ lại những người có uy tín, kinh nghiệm và trang bị thêm kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ hòa giải viên mới là cách để công tác hòa giải ở cơ sở ngày càng hiệu quả, thực chất.