Hiệu quả từ những mô hình 'ý Đảng, lòng dân' nơi biên giới xứ Thanh

Đại tá Lê Văn Long, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Thùy Trang

- Thưa Đại tá, nhìn lại chặng đường 10 năm triển khai thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào giúp dân ở khu vực biên giới, đâu là những kết quả nổi bật mà Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã đạt được?

- Giai đoạn 2015-2025, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ, hiệu quả 33 mô hình, chương trình, phong trào trên tuyến biên giới đất liền và tuyến biển, tạo chuyển biến thực chất trong đời sống nhân dân và xây dựng được “thế trận lòng dân” vững chắc từ cơ sở. Nổi bật là, các mô hình “Tổ giám sát cộng đồng phòng, chống khai thác IUU”, “Tổ tàu thuyền an toàn”, “Bến bãi tự quản”, cùng các mô hình tự quản đường biên, mốc quốc giới và an ninh trật tự thôn xóm, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân, phát huy vai trò của quần chúng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, các đơn vị đã tích cực hưởng ứng phong trào “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” với hơn 1,3 tỷ đồng tiền ủng hộ; huy động hơn 1.660 ngày công, hơn 1.280 lượt phương tiện, hàng trăm tấn vật liệu xây dựng, cùng địa phương xóa 356 căn nhà tạm cho nhân dân. Đối với phát triển kinh tế, các đơn vị đã chủ động triển khai nhiều mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện từng địa bàn như nuôi bò sinh sản, nuôi lợn đen bản địa, trồng táo mèo, sa nhân, sắn cao sản... Riêng mô hình trồng sắn cao sản trên địa hình đồi núi dốc được nhân rộng với khoảng 230ha tại các xã biên giới, từng bước hình thành hướng sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào.

Đặc biệt, mô hình “Bản sáng vùng biên” triển khai tại 11 bản đặc biệt khó khăn trên tuyến biên giới đất liền đã tạo chuyển biến rõ nét sau hơn 1 năm thực hiện. Mô hình tích hợp nhiều chương trình, hoạt động của Bộ đội Biên phòng, từ tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật, củng cố hệ thống chính trị cơ sở đến hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng sinh kế, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Các đơn vị đã huy động hơn 6 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa để phát triển kinh tế, đầu tư cổng chào, đèn năng lượng mặt trời, nhà văn hóa và chỉnh trang đường giao thông. Nhờ đó, diện mạo bản làng khởi sắc, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên, tỷ lệ vi phạm pháp luật giảm rõ rệt. Mô hình không chỉ góp phần xây dựng khu vực biên giới sáng về cảnh quan, vững về an ninh, bền vững trong phát triển, mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Bộ đội Biên phòng; tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân dân ngày càng gắn bó, bền chặt.

Trên lĩnh vực giáo dục, các chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Góc học tập biên cương - Vì tương lai tươi sáng”, “Tiết học biên cương” và công tác xóa mù chữ đã mang lại hiệu quả thiết thực. Hiện nay, các đơn vị đang hỗ trợ thường xuyên cho 316 học sinh có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng, duy trì 97 “Góc học tập biên cương”; tổ chức 45 lớp xóa mù chữ, chống tái mù chữ cho hơn 1.150 học viên là đồng bào dân tộc thiểu số.

- Theo đồng chí, để những mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng giúp dân ở khu vực biên giới thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả bền vững, yếu tố cốt lõi là gì?

- Theo tôi, yếu tố cốt lõi là xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân”, lấy nhân dân làm trung tâm và chủ thể của mọi mô hình, chương trình ở khu vực biên giới. Khi người dân hiểu, tin tưởng và trực tiếp tham gia thì mô hình mới phát huy hiệu quả bền vững.

Thực tiễn cho thấy, nếu chỉ hỗ trợ vật chất mà không nâng cao nhận thức, không khơi dậy ý chí tự lực, tự cường thì hiệu quả sẽ khó lâu dài. Vì vậy, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa luôn chú trọng công tác tuyên truyền, vận động; kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, để bà con hiểu rằng, mình là chủ thể trực tiếp xây dựng cuộc sống mới nơi biên cương.

Cùng với đó, cán bộ Biên phòng phải thực sự sâu sát cơ sở, gần dân, hiểu dân, tôn trọng phong tục, tập quán của đồng bào, nói được tiếng dân tộc, làm việc bằng trách nhiệm, tình cảm. Nhiều mô hình hiệu quả thời gian qua như “Bản sáng vùng biên”, “Góc học tập biên cương - Vì tương lai tươi sáng”... đều bắt nguồn từ cách làm đó.

Ngoài ra, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, sự chung tay của cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, các chương trình, mô hình không chỉ mang lại hiệu quả trước mắt, mà còn tạo nền tảng lâu dài để phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

- Đồng chí có nhắc tới vai trò của đội ngũ cán bộ trong triển khai các mô hình, chương trình, phong trào giúp dân ở khu vực biên giới. Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ như thế nào để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, thưa đồng chí?

- Xác định cán bộ là nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả công tác, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng lực thực tiễn cao, thực sự gần dân, hiểu dân và có trách nhiệm với nhân dân.

Trong bố trí, sử dụng cán bộ, đơn vị ưu tiên lựa chọn những đồng chí có năng lực, tâm huyết, am hiểu phong tục, tập quán đồng bào dân tộc thiểu số để tăng cường về cơ sở, tham gia cấp ủy, chính quyền địa phương và trực tiếp phụ trách địa bàn. Hiện nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa có 9 cán bộ tham gia cấp ủy địa phương; 437 đảng viên được phân công phụ trách 1.875 hộ gia đình; 39 đảng viên tham gia sinh hoạt tại 39 chi bộ bản giáp biên. Đội ngũ này đang phát huy rất tốt vai trò, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, củng cố cơ sở chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh ở địa phương.

Cùng với đó, chúng tôi thường xuyên quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng dân vận, tuyên truyền; nâng cao trình độ ngoại ngữ, tiếng dân tộc, kiến thức pháp luật, chuyển đổi số và năng lực tham mưu tổ chức thực hiện ở cơ sở.

Bản Ón, xã Tam Chung, tỉnh Thanh Hóa là điểm sáng trong mô hình “Bản sáng vùng biên”. Trong ảnh: Lãnh đạo xã Tam Chung và cán bộ Đồn Biên phòng Tam Chung, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa cùng đại diện doanh nghiệp, nhà hảo tâm cắt băng khánh thành cổng chào bản Ón. Ảnh: Hải Chuyền

- Thời gian tới, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa triển khai những giải pháp trọng tâm gì để tiếp tục nâng cao hiệu quả các mô hình, chương trình, phong trào giúp dân ở khu vực biên giới?

- Thời gian tới, khu vực biên giới tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu mới trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tiếp tục thực hiện đồng bộ một số giải pháp trọng tâm:

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của các cấp về công tác dân vận, xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân; lấy nhân dân làm trung tâm, lấy “thế trận lòng dân” làm nền tảng trong thực hiện nhiệm vụ.

Hai là, đổi mới nội dung, phương thức triển khai các mô hình, chương trình phù hợp với điều kiện thực tế từng địa bàn; đẩy mạnh tuyên truyền, huy động nguồn lực xã hội hóa, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương để nâng cao hiệu quả các mô hình giúp dân.

Ba là, chú trọng chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình sinh kế bền vững, đẩy mạnh chuyển đổi số nơi biên giới; đồng thời chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ gần dân, hiểu dân, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và các tổ tự quản trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Bốn là, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả; thường xuyên sơ kết, tổng kết, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu.

Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự đồng hành của nhân dân và quyết tâm của Bộ đội Biên phòng, các mô hình giúp dân sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng khu vực biên giới ổn định và phát triển.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Thùy Trang (thực hiện)