Hiệu quả mô hình trồng dâu, nuôi tằm

Con đường vào xóm Lũng Piao, xã Khánh Xuân những ngày đầu hè phủ một màu xanh non của những luống dâu trải dài ven sườn núi. Trên vạt nương của gia đình, chị Lương Thị Hiền đang hái lá dâu chuẩn bị cho lứa tằm mới. Vạt nương này trước đây chủ yếu trồng ngô, sắn nhưng hiệu quả kinh tế thấp. Từ khi xóm chuyển sang trồng dâu nuôi tằm, chị Hiền mạnh dạn làm theo, từng bước có thêm nguồn thu để trang trải cuộc sống, chị Hiền chia sẻ: Trong xóm mọi người trồng cây dâu và nuôi tằm nhiều, đến mùa tằm hầu như nhà nào cũng làm. Nuôi tằm không đòi hỏi kỹ thuật cao nhưng không chăm sóc tốt cũng có rủi ro, năng suất không đạt.

Cây dâu hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương, ít mất công chăm sóc hơn nhiều loại cây trồng khác. Quan trọng nhất phải đảm bảo nguồn lá sạch, giữ chuồng nuôi thông thoáng và theo dõi tằm sát từng giai đoạn sinh trưởng. Dần dần, trồng dâu, nuôi tằm trở thành hướng phát triển kinh tế của nhiều hộ dân ở Khánh Xuân. Đến nay, toàn xã trồng được trên 200 ha cây dâu, phân bố ở hầu hết 20 xóm trên địa bàn. Diện tích dâu tăng đều hằng năm nhờ sự vận động của chính quyền địa phương và sự hưởng ứng tích cực của người dân.

Để người dân yên tâm mở rộng sản xuất, địa phương triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ như cung cấp giống dâu mới, tổ chức tập huấn kỹ thuật chăm sóc tằm và liên kết bao tiêu sản phẩm đầu ra. Chủ tịch UBND xã Khánh Xuân Tô Đức Bình cho biết: Xác định được nhu cầu và những cây có giá trị kinh tế cao như cây dâu tằm, chính quyền địa phương chỉ đạo các phòng phối hợp với bà con rà soát nhu cầu để định hướng kinh tế, đưa cây dâu tằm vào trồng, dự kiến trong năm nay sẽ trồng mới từ 50 - 60 ha. Đồng thời phối hợp với một số hợp tác xã nông nghiệp bao tiêu sản phẩm và hỗ trợ thêm giống dâu cũng như hỗ trợ kỹ thuật.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Cô Ba tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng dâu. Hiện nay, toàn xã phát triển được hơn 400 ha dâu tằm, trở thành một trong những địa phương có diện tích trồng dâu lớn của khu vực. Trong đó, xóm Khuổi Rào là nơi phát triển mạnh với nhiều hộ dân gắn bó lâu năm với nghề nuôi tằm lấy kén. Hiện nhiều diện tích ruộng lúa của xóm được chuyển đổi sang cây dâu tằm.

Người dân xóm Cốc Pục, xã Khánh Xuân thu hoạch kén tằm.

Anh Vầy Văn Hòa, Bí thư Chi bộ, Trưởng xóm Khuổi Rào chia sẻ, năm nay thời tiết thất thường và có giai đoạn lá tằm bị nhiễm sâu bệnh hại, tuy nhiên sản lượng kén ổn định và giá thu mua cao hơn năm trước. Sản phẩm được các hợp tác xã bao tiêu và thu mua ngay tại xóm, giúp bà con không phải lo đầu ra.

Không dừng lại ở hiệu quả kinh tế của từng hộ dân, nghề trồng dâu nuôi tằm còn được xã Cô Ba xác định là một trong những hướng phát triển nông nghiệp trọng tâm trong giai đoạn tới. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã xác định tập trung phát triển vùng nguyên liệu dâu tằm nhằm tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao. Bí thư Đảng ủy xã Cô Ba Lãnh Mai Hương cho biết: Xã tiếp tục vận động người dân mở rộng diện tích trồng dâu, đồng thời phối hợp với các hợp tác xã và doanh nghiệp để liên kết tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ kỹ thuật, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Việc phát triển cây dâu nuôi tằm không chỉ giúp người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả mà còn tạo thêm việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng lao động rời địa phương.

Không riêng Khánh Xuân hay Cô Ba, nghề trồng dâu nuôi tằm đang từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung ở nhiều địa phương. Tại xã Bảo Lạc, diện tích dâu đạt khoảng 200 ha. Nhiều hộ dân từng canh tác nhỏ lẻ nay bắt đầu thay đổi tư duy sản xuất, liên kết với hợp tác xã để ổn định đầu ra.

Tuy nhiên, việc phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm cũng đối mặt không ít khó khăn. Thời tiết diễn biến khó lường cùng với sâu bệnh gây hại khiến một số diện tích dâu bị ảnh hưởng, tác động đến năng suất và chất lượng lá dâu. Trước tình hình đó, các địa phương nhanh chóng cử cán bộ chuyên môn xuống các xóm hướng dẫn người dân các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trên cây dâu, hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc và phục hồi diện tích bị ảnh hưởng nhằm hạn chế thiệt hại cho bà con.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, bình quân 1 ha dâu có thể nuôi từ 4 - 6 lứa tằm/năm; mỗi lứa kéo dài khoảng 15 - 20 ngày, sau đó tằm bắt đầu nhả kén. Hiện giá kén tằm dao động từ 120.000 - 140.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình. Mô hình này không đòi hỏi vốn đầu tư quá lớn, tạo việc làm thường xuyên cho lao động nông thôn. So với nhiều loại cây trồng truyền thống trước đây như ngô, sắn, hiệu quả kinh tế từ trồng dâu, nuôi tằm cao hơn rõ rệt, từng bước giúp người dân vùng cao tìm được hướng đi phù hợp để nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.