Hết thời 'giang hồ mạng' câu view bằng thị phi

Loạt "giang hồ mạng" liên tiếp vướng vòng lao lý trong thời gian gần đây.

Trong ngày 7/8, liên tiếp nhiều "giang hồ mạng", "idol mạng" vướng vòng lao lý. Khánh Sky, Hồ Văn Khoa và Vua Quạt bị khởi tố sau những mâu thuẫn trên mạng xã hội, kéo theo các diễn biến ngoài đời thực. Cùng ngày, Tiến Bịp bị tuyên phạt 8 năm tù về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Ngày 6/7, cơ quan chức năng đã khám xét khẩn cấp nơi ở của Huấn Hoa Hồng để phục vụ công tác điều tra. Trước đó, hồi tháng 6, Long Chín Ngón cũng bị bắt trong vụ án liên quan đến ma túy. 

Thực tế, hiện tượng "giang hồ mạng" nổi lên bằng chiêu trò không phải câu chuyện mới. Nhiều nhân vật không tạo được sự chú ý từ những giá trị tích cực, mà chủ yếu qua các phát ngôn phản cảm, thông tin thiếu kiểm chứng, khoe lối sống ngông cuồng, tạo drama, chửi bới, thách thức nhau để thu hút sự chú ý. Càng tranh cãi, càng ồn ào, lượng tương tác càng tăng.

Đáng nói, nhiều cuộc "khẩu chiến" trên mạng không chỉ diễn ra trong vài giờ mà kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Hết người này livestream thì người kia đáp trả. Các phiên livestream thu hút hàng trăm nghìn lượt xem sau đó tiếp tục bị nhiều tài khoản cắt ghép, đăng tải lại, khiến những nội dung tiêu cực lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.  Cùng với cơ chế đề xuất nội dung dựa trên mức độ tương tác, các nền tảng mạng xã hội vô tình tạo thêm "đất diễn" cho những nội dung này.

Khi sự chú ý có thể quy đổi thành tiền từ quảng cáo, bán hàng, quà tặng…, drama trở thành "công cụ kiếm tiền", khiến nhiều người sẵn sàng đẩy mâu thuẫn lên cao hơn để duy trì sức hút.

Các bị can Trần Đình Tiệp (Vua Quạt), Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky) và Hồ Văn Khoa (từ trái qua). Ảnh: Công an Bắc Ninh

Đáng lo ngại, không ít người xem lại coi những nội dung lệch chuẩn đó như một hình thức giải trí. Những nội dung này thường nhận được lượng lớn lượt thích, bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội, vô tình khiến các hành vi phản cảm dần bị bình thường hóa, đặc biệt trong nhận thức của giới trẻ. Thậm chí, nhiều người hâm mộ còn gọi một số nhân vật này là "thầy" - danh xưng vốn gắn với tri thức và đạo đức lại được sử dụng cho những người nổi tiếng nhờ thị phi. Sự tung hô thiếu tỉnh táo ấy vô tình tiếp thêm "nhiên liệu", khiến nhiều "idol mạng" ngày càng ảo tưởng về sức ảnh hưởng của mình.

Đáng lo hơn, khi mỗi ngày chứng kiến những người gây sốc, chửi bới, bất chấp chuẩn mực vẫn nổi tiếng, kiếm được nhiều tiền và có lượng lớn người theo dõi, không ít bạn trẻ dễ ngộ nhận rằng đó là con đường nhanh nhất để thành công. Nếu các giá trị về tri thức, lao động và sự tử tế bị lấn át bởi lượt xem, lượt thích và scandal, chuẩn mực xã hội sẽ đứng trước nguy cơ bị đảo lộn.

Bởi vậy, việc các cơ quan chức năng kiên quyết xử lý những "giang hồ mạng", "idol mạng" vi phạm pháp luật không chỉ nhận được sự đồng tình của dư luận mà còn mang ý nghĩa lập lại kỷ cương trên không gian số. Mỗi vụ án được khởi tố không đơn thuần là xử lý một cá nhân mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng rằng mọi hành vi vi phạm pháp luật, dù diễn ra ngoài đời thực hay trên môi trường mạng, đều phải chịu trách nhiệm.

Sau khi xây dựng hình ảnh bằng các chiêu trò gây sốc để câu view, "giang hồ mạng" Lê Cao Long (Long Chín Ngón) livestream "réo tên" người khác theo yêu cầu để kiếm tiền. Mới đây, đối tượng này đã bị Công an tỉnh Thanh Hoá bắt vì sử dụng ma túy.

Đây cũng là lời cảnh tỉnh đối với những người lựa chọn con đường nổi tiếng bằng chiêu trò, nội dung độc hại hoặc sự bất chấp chuẩn mực để câu like, câu view. Lượt theo dõi có thể mang lại sự chú ý, nhưng không thể trở thành "lá chắn" trước pháp luật.

Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm có thể chưa thể chấm dứt ngay hiện tượng "giang hồ mạng", nhưng là bước đi cần thiết để tăng tính răn đe, ngăn chặn xu hướng lấy thị phi, chiêu trò làm con đường nổi tiếng.

Quan trọng hơn, mỗi người dùng mạng xã hội cũng cần tỉnh táo, không tiếp tay cho những nội dung xấu độc bằng sự hiếu kỳ, chia sẻ hay tung hô thiếu chọn lọc. Chỉ khi cơ quan chức năng kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm và cộng đồng cùng nâng cao ý thức, không gian mạng mới có thêm những điều kiện để lan tỏa các giá trị tích cực, thay vì tiếp tục tạo "đất diễn" cho các nội dung lệch chuẩn.