Hawaii đau đầu vì đàn gà hoang 'không chịu biến mất'

Tiếng gà gáy vang lên từ 3h sáng đã trở thành âm thanh quen thuộc đối với ông Mason Aiona, người sống tại Honolulu, Hawaii.

Nhưng điều khiến ông khó chịu hơn là phải dành nhiều thời gian xua đuổi những đàn gà hoang thường xuyên bới đất, tạo thành các hố sâu trong sân nhà, đồng thời chịu đựng tiếng quang quác và tiếng vỗ cánh liên tục.

"Đó là một vấn đề lớn", ông Aiona nói khi chỉ vào đàn gà đi lại trên con đường hẹp giữa nhà ông và công viên thành phố. "Số lượng ngày càng đông".

Tình trạng gà hoang tràn lan đã xuất hiện tại nhiều cộng đồng ở Hawaii trong nhiều năm. Thành phố Honolulu từng chi hàng nghìn USD để bắt chúng nhưng hiệu quả vẫn hạn chế.

Hạ nghị sĩ Scot Matayoshi, đại diện khu vực ngoại ô Kaneohe của Honolulu, bắt đầu soạn thảo dự luật kiểm soát gà sau khi một giáo viên tiểu học phản ánh rằng đàn gà thường xuyên quấy rầy học sinh. "Lũ trẻ rất sợ chúng, và lũ gà thường hung dữ khi đuổi theo bọn trẻ để tranh giành thức ăn", ông Matayoshi nói.

Các dự luật nhằm loại bỏ gà hoang từng nhiều lần thất bại. Năm 2022, các nhà lập pháp Hawaii đề xuất xem xét biện pháp kiểm soát sinh sản ở gia cầm nhưng dự luật không được thông qua.

Những biện pháp như kiểm soát sinh sản hoặc sử dụng chất độc cũng có nguy cơ phát tán ra môi trường và ảnh hưởng nhầm tới các loài khác.

Hiệp hội Nhân đạo Hawaii phản đối việc cho phép người dân tiêu diệt gà, trừ khi mọi phương án khác đã được áp dụng nhưng không mang lại kết quả.

Với một số người, gà hoang là mối phiền toái. Nhưng với bà Kealoha Pisciotta, người am hiểu văn hóa Hawaii và hoạt động vì quyền động vật, chúng còn mang giá trị văn hóa.

Bà cho rằng một số đàn gà hiện nay là hậu duệ của những con gà được các nhà thám hiểm Polynesia đưa tới Hawaii từ thời xa xưa.

Nhà sinh học tiến hóa Eben Gering thuộc Đại học Nova Southeastern cho biết người Polynesia từng mang theo lợn, chó và các loài gia cầm nhỏ khi vượt đại dương tới Hawaii. Những con gà này thực chất là gà rừng đỏ, tổ tiên hoang dã của gà hiện đại.

Cuối thế kỷ 20, bão Iwa và Iniki phá hủy nhiều chuồng gà, "giải phóng" các đàn gà nhà ra môi trường. Đặc biệt trên đảo Kauai, nơi thiếu các loài săn mồi, chúng nhanh chóng thích nghi và phát triển mạnh.

Ông Aiona, 74 tuổi, sống hơn 30 năm gần trung tâm Honolulu và cho rằng chương trình bẫy gà của thành phố quá tốn kém.

Dịch vụ kéo dài một tuần dành cho chủ sở hữu tư nhân có giá 375 USD, cộng 50 USD thuê lồng và 10 USD xử lý mỗi con gà. Năm 2025, hơn 1.300 con đã bị bắt.

Gà hoang cũng không dễ trở thành nguồn thực phẩm giá rẻ vì thịt dai hơn gà nuôi lấy thịt và có thể mang mầm bệnh.

Ông Aiona đã quá mệt mỏi với việc phải nhắc khách đến công viên không cho gà ăn. Ông thậm chí sẵn sàng để bất kỳ ai muốn bắt gà đến mang chúng đi. "Không tính tiền", ông nói.