Hành trình đón dòng vốn FDI thế hệ mới

Kỳ 1: Mở cửa đón dòng vốn mới

Thành quả từ hàng trăm dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sau gần 40 năm qua đã đặt nền móng vững chắc cho hạ tầng công nghiệp, gia tăng xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Phú Thọ. Tiếp nối thành quả này cùng với định hướng của Trung ương, Phú Thọ đang tập trung hoàn thiện hệ sinh thái thu hút đầu tư từ hạ tầng khu công nghiệp, nguồn nhân lực cho đến cải cách thủ tục hành chính. Đây là nền tảng để tỉnh bước vào giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn, ưu tiên các dự án công nghệ cao, ít ô nhiễm và mang lại giá trị gia tăng lớn, nhằm nâng cao sức cạnh tranh, đảm bảo sự phát triển lâu dài.

Sản xuất kính quang học cho điện thoại di động tại Công ty TNHH JNTC Vina, Khu công nghiệp Thụy Vân.

Chủ động

Theo đánh giá của đồng chí Phạm Quang Thắng - Phó Giám đốc Sở Tài chính khẳng định: Khu vực FDI đang giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, đóng góp trên 45% mức tăng GRDP hằng năm và khoảng 55 - 60% giá trị sản xuất công nghiệp. Các dự án FDI, nhất là trong lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, linh kiện ô tô, xe máy đã góp phần nâng năng suất, giá trị gia tăng và thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển. Không chỉ tạo nguồn thu ngân sách và chiếm khoảng 70 - 75% kim ngạch xuất khẩu, khu vực FDI còn tạo việc làm ổn định cho khoảng 250.000 lao động, góp phần chuyển dịch lao động sang công nghiệp, dịch vụ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. FDI vì vậy không chỉ là nguồn vốn đầu tư mà trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Phú Thọ.

Sự phát triển của các trung tâm công nghiệp đã kéo theo nhu cầu về logistics, công nghiệp hỗ trợ, thương mại, dịch vụ và đô thị hóa. Các cụm sản xuất trong lĩnh vực xe máy, ô tô, cơ khí và điện tử từng bước hình thành mạng lưới liên kết sản xuất, logistics và dịch vụ, tạo tiền đề để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Với 747 dự án FDI còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký 15 tỷ USD, có sức lan tỏa mạnh, dẫn dắt bởi các tập đoàn toàn cầu; chuỗi cung ứng đã, đang hình thành rõ; tỷ lệ tái đầu tư cao, với 86% vốn FDI giai đoạn 2024 - 2025 là vốn tăng thêm... chính là nền tảng để tỉnh bước vào một “cuộc chơi mới”, thu hút những dòng vốn có chất lượng cao hơn, công nghệ hiện đại hơn và khả năng lan tỏa lớn hơn.

Nhìn từ những kết quả ấy, Phú Thọ đã hình thành một nền tảng FDI tương đối rõ nét. Quan trọng hơn, nền tảng đó đang tạo điều kiện để tỉnh chuyển sang thu hút đầu tư có chọn lọc. Nghị quyết số 50-NQ/TW đã tạo bước chuyển quan trọng trong định hướng thu hút FDI, từ chú trọng quy mô vốn sang chủ động lựa chọn dự án dựa trên chất lượng, hiệu quả, công nghệ và môi trường. Theo đó, ưu tiên các dự án công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ sạch, quản trị hiện đại, có giá trị gia tăng lớn và khả năng kết nối với chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu. Sau 7 năm thực hiện Nghị quyết số 50-NQ/TW, yêu cầu phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục được nâng lên. Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, nhấn mạnh yêu cầu chủ động lựa chọn, khai thác và phát huy hiệu quả nguồn lực FDI, không chỉ bổ sung vốn mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, sức mạnh nội sinh và tính tự chủ của nền kinh tế.

Từ định hướng của Nghị quyết số 50-NQ/TW và Nghị quyết số 10-NQ/TW, Phú Thọ đang từng bước chuyển hóa thành các yêu cầu cụ thể về quy hoạch, hạ tầng, nguồn nhân lực, cải thiện môi trường đầu tư và lựa chọn lĩnh vực ưu tiên. Đây cũng là cơ sở để tỉnh định hình chiến lược thu hút FDI thế hệ mới, hướng tới không chỉ có thêm dự án, mà hình thành được hệ sinh thái sản xuất, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước và tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế.

Nhưng có chọn lựa

Phú Thọ từng bước cụ thể hóa định hướng thu hút FDI thế hệ mới bằng những mục tiêu, đề án và danh mục đầu tư cụ thể. Tư duy “mở cửa đón đầu tư” đang được chuyển thành cách tiếp cận chủ động hơn: Xác định rõ ngành, lĩnh vực ưu tiên; chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và nhân lực; đặt ra những tiêu chí để lựa chọn dự án phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh. Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, tỉnh xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới. Trong đó, hạ tầng các khu công nghiệp được tập trung đầu tư theo hướng chủ động tạo quỹ đất sạch, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, xanh và có sức lan tỏa.

Theo quy hoạch đến năm 2050, Phú Thọ có 58 khu công nghiệp với tổng quy mô hơn 14.000ha. Đến nay, 28 khu công nghiệp đã được thành lập, trong đó 17 khu đi vào hoạt động, thu hút 747 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 15 tỷ USD của các nhà đầu tư đến từ 28 quốc gia và vùng lãnh thổ. Một trong những bước đi cụ thể là Đề án định hướng thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026 - 2030, được UBND tỉnh phê duyệt ngày 6/5/2026. Đề án xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Phú Thọ trở thành trung tâm tiếp nhận FDI công nghệ cao, công nghiệp xanh và dịch vụ công nghệ của vùng Tây Bắc và vành đai phía Tây Thủ đô. Đồng chí Hoàng Long Biên - Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh cho biết: “Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu thu hút 7 - 8 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới, trong đó FDI thế hệ mới gắn với công nghệ cao chiếm 60 - 70%; tỷ lệ vốn thực hiện đạt trên 80%. Tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng dòng vốn FDI thông qua việc thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước”.

Đề án đặt mục tiêu nâng sức lan tỏa của khu vực FDI: Đưa ít nhất 100 doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI, trong đó 20 doanh nghiệp đạt chuẩn nhà cung ứng cấp 1; đào tạo 20.000 lao động kỹ thuật cao; hình thành 1 khu công nghiệp công nghệ cao, 3 khu công nghiệp hỗ trợ, 3 khu công nghiệp chuyên đề và 1 trung tâm đổi mới sáng tạo vùng. Tỉnh đã công bố danh mục 175 dự án, chương trình trọng điểm kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 theo Quyết định số 555/QĐ-UBND ngày 3/3/2026 của UBND tỉnh. Danh mục tập trung vào 6 nhóm lĩnh vực: Công nghiệp trong các khu, cụm công nghiệp; đô thị, thương mại, dịch vụ và nhà ở; y tế, giáo dục, du lịch, môi trường; nông, lâm, thủy sản ứng dụng công nghệ cao; hạ tầng giao thông kết nối liên vùng... Đáng chú ý, cùng với danh mục ưu tiên, tỉnh xác định 10 lĩnh vực hạn chế và 12 lĩnh vực không thu hút đầu tư. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy xúc tiến đầu tư, thể hiện quan điểm không đánh đổi môi trường và chất lượng tăng trưởng để lấy quy mô vốn.

Từ một địa phương chủ yếu tận dụng những lợi thế sẵn có để thu hút đầu tư, Phú Thọ đang hướng tới một vị thế chủ động hơn: Kiến tạo môi trường để lựa chọn, tiếp nhận và lan tỏa những dòng vốn phù hợp với chiến lược phát triển. Đó là hành trình từ “mở cửa đón vốn” đến “chủ động chọn vốn”; từ thu hút FDI theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa. Đây cũng là cách Phú Thọ cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 50-NQ/TW và Nghị quyết số 10-NQ/TW, biến dòng vốn FDI thế hệ mới thành nguồn lực, góp phần nâng cao năng lực nội sinh, sức cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng của tỉnh trong giai đoạn mới.

(Còn nữa)