Hành tinh ôn đới để lộ bí mật: Cầu nối đến 'Trái Đất thứ 2'?

Sử dụng dữ liệu quang phổ từ thiết bị NIRSpec trên kính viễn vọng không gian James Webb, các nhà thiên văn học đã phân tích bầu khí quyển của TOI-199b, một hành tinh ôn đới khổng lồ nằm cách chúng ta 330 năm ánh sáng trong chòm sao Kiếm Ngư (Dorado).

Hành tinh ôn đới khổng lồ TOI-199b - Ảnh đồ họa: NASA

TOI-199b quay quanh sao mẹ loại G tên TOI-199 và có một "người anh em" là TOI-199c.

TOI-199b nằm gần sao mẹ hơn hành tinh còn lại. Trên thế giới này, một năm tương đương 105 ngày Trái Đất, nhiệt độ bề mặt vào khoảng 79 độ C, yếu tố giúp nó được xếp loại vào nhóm "hành tinh ôn đới".

Nhiệt độ đó vẫn là khá nóng, ngoài ra hành tinh cũng nhận được lượng bức xạ từ sao mẹ cao gấp 2,5 lần so với những gì Trái Đất nhận được từ Mặt Trời. Vì vậy, các nhà khoa học không kỳ vọng tìm thấy sự sống trực tiếp trên nó. Nhưng nó có thể cung cấp một cầu nối.

Khi hành tinh đi qua "ngang mặt" sao mẹ theo góc nhìn từ Trái Đất, ánh sáng ngôi sao sẽ xuyên qua bầu khí quyển của hành tinh.

James Webb đã tận dụng đúng khoảnh khắc đó để nắm bắt dữ liệu quang phổ về bầu khí quyển của hành tinh. Các chất khí khác nhau sẽ hấp thụ những bước sóng ánh sáng cụ thể. Bằng cách phân tích quang phổ, các nhà khoa học biết được khí quyển đó có chất gì.

Nhóm nghiên cứ dẫn đầu bởi nhà thiên văn học Renyu Hu của Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) đã tìm thấy dấu hiệu rõ ràng của mê-tan trong bầu khí quyển của hành tinh. Không những vậy, dấu hiệu của amoniac và carbon dioxide cũng được ghi nhận.

Việc đo lường chính xác tỉ lệ các loại khí này trong tương lai sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cách các hành tinh khí khổng lồ hình thành và tiến hóa.

Quan trọng hơn, đây là lần đầu tiên bầu khí quyển của một hành tinh ôn đới khổng lồ được vén màn. Điều này mở đường cho việc tìm kiếm "Trái Đất thứ 2": Nếu chúng ta áp dụng phương pháp tương tự để tìm hiểu khí quyển của các hành tinh đá cỡ Trái Đất, chúng ta có thể biết được bầu khí quyển đó có phù hợp cho sự sống hay không.

Anh Thư