Hành động khiến bạn lập tức có sức hút trong mắt người đối diện

Sức hút đôi khi bắt đầu từ việc nhận ra một điểm tốt ở người khác và nói điều đó thành lời. Ảnh: Tùng Sơn/Pexels.

Có những người chỉ cần trò chuyện vài phút đã khiến đối phương cảm thấy thoải mái. Họ không nhất thiết nói nhiều, kể chuyện hài hước hay sở hữu vẻ ngoài nổi bật. Nhưng sau cuộc trò chuyện, người nghe thường có cảm giác mình vừa được sẻ chia, nhìn nhận và tự tin hơn.

Đó là một dạng sức hút, thường được gọi là charisma.

Sức hút không nằm ở việc nói nhiều

Quan niệm phổ biến cho rằng charisma là thứ có sẵn hoặc bạn sinh ra đã có sức hút. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy khả năng này có thể được rèn luyện thông qua những hành vi giao tiếp cụ thể.

Trong nghiên cứu “Can Charisma Be Taught? Tests of Two Interventions” (tạm dịch: Có thể rèn luyện sức hút? Kết quả từ hai thử nghiệm), công bố trên tạp chí của Học viện Quản lý học tập và Giáo dục Mỹ, nhóm tác giả John Antonakis, Marika Fenley và Sue Liechti đã kiểm tra liệu con người có thể được đào tạo để thu hút hơn hay không.

Ở một thí nghiệm, 34 nhà quản lý cấp trung được phân ngẫu nhiên vào nhóm được đào tạo hoặc nhóm đối chứng. Ở thí nghiệm khác, 41 học viên MBA được quay video khi phát biểu, sau đó được hướng dẫn các kỹ thuật thể hiện charisma và thực hiện lại bài nói sau 6 tuần. Kết quả cho thấy việc huấn luyện tạo ra tác động đáng kể đến đánh giá về mức độ thu hút của người tham gia, với kích thước hiệu ứng trung bình khoảng 0,62 trong nghiên cứu.

Điều này không có nghĩa một người có thể "tăng 60% sức hút" sau vài buổi học như một số bài viết phổ biến diễn giải. Nhưng nó cho thấy một điểm đáng chú ý hơn: charisma không hoàn toàn là đặc điểm cố định.

Một lời khen cụ thể và chân thành thường có sức nặng hơn những lời tâng bốc chung chung. Ảnh: Green Odette/Pexels.

Và một trong những cách đơn giản để tạo thiện cảm có thể không nằm ở việc học cách nói hay hơn, mà là học cách chú ý đến người khác tốt hơn.

Nhà trị liệu tâm lý Donald Altman gọi một kỹ năng như vậy là "strength-spotting", tức nhận ra điểm mạnh của người khác. Khi nghe một người kể chuyện, thay vì chỉ chờ đến lượt mình nói, hãy để ý xem họ vừa xử lý tốt điều gì, thể hiện phẩm chất nào, sau đó nói điều đó cho họ biết.

Một người kể hôm nay phải giải quyết một khách hàng khó tính. Thay vì chỉ đáp "Nghe mệt thật", bạn có thể nói: "Mình thấy bạn khá kiên nhẫn. Gặp tình huống đó mà vẫn giữ được bình tĩnh không dễ".

Một người bạn kể đã mất nhiều tháng để hoàn thành một dự án. Bạn có thể nhận xét: "Điều mình thấy đáng nể nhất là bạn rất kiên trì. Nếu là mình chắc đã bỏ cuộc từ lâu".

Điểm quan trọng là lời nhận xét phải cụ thể và có căn cứ, cho người đối diện cảm giác: "Người này thực sự lắng nghe mình". Điều này khác với những câu khen xã giao như "Bạn giỏi quá" hay "Bạn tuyệt vời quá". Việc điều chỉnh cách thức lắng nghe, hồi đáp liên quan đến một khía cạnh quan trọng trong cách con người hình thành ấn tượng về nhau.

Trong bài tổng quan "Các chiều kích phổ quát của nhận thức xã hội: Sự ấm áp và Năng lực" đăng trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các nhà tâm lý học Susan T. Fiske, Amy J. C. Cuddy và Peter Glick cho rằng hai chiều cơ bản trong nhận thức xã hội là sự ấm áp, thiện chí và năng lực.

Theo các tác giả, khi gặp một người, con người không chỉ quan tâm người đó có khả năng đến đâu mà còn đánh giá liệu họ có thiện chí với mình hay không. Những người được nhìn nhận vừa ấm áp vừa có năng lực thường tạo ra phản ứng tích cực hơn.

Điều này phần nào giải thích vì sao một người không quá hoạt ngôn vẫn có thể được nhớ đến là “có duyên”.

Để người khác được tỏa sáng

Trong Đắc Nhân Tâm (tựa gốc: How to Win Friends and Influence People), tác giả Dale Carnegie dành nhiều trang để nói về một nhu cầu rất căn bản của con người: được công nhận và cảm thấy mình có giá trị. Theo ông, một trong những cách đơn giản nhất để tạo thiện cảm không phải là tìm cách khiến bản thân nổi bật, mà là dành sự quan tâm chân thành cho người đối diện.

Tinh thần ấy được thể hiện xuyên suốt phần nói về cách khuyến khích và thay đổi người khác mà không tạo ra sự chống đối. Carnegie lần lượt đặt cạnh nhau những nguyên tắc như khuyến khích người khác, cho người khác niềm tự hào, mở đường cho họ sửa chữa lỗi lầm và tôn vinh người khác. Điểm chung của những lời khuyên này là thay vì chỉ ra người khác chưa tốt ở đâu, hãy nhìn vào điều họ có thể làm tốt và giúp họ nhận ra giá trị của chính mình.

Carnegie đặc biệt đề cao lời khen, nhưng đó không phải lời tâng bốc chung chung. Một lời nhận xét chỉ thực sự có ý nghĩa khi người nói đã quan sát đủ kỹ để biết mình đang khen điều gì. Thay vì nói "Bạn giỏi quá", có thể nói: "Mình thích cách bạn xử lý chuyện đó, rất bình tĩnh". Thay vì "Bạn dễ thương thật", có thể là: "Mình để ý bạn luôn nhớ những chi tiết nhỏ người khác thường bỏ qua".

Tác giả/Tác phẩm

Đắc Nhân Tâm (tựa gốc: How to Win Friends and Influence People)

Tác giả: Dale Carnegie · Xuất bản: 2021 · NXB Tổng Hợp TPHCM

Đắc Nhân Tâm là một trong những cuốn sách self-help nổi tiếng và có sức ảnh hưởng lâu dài. Thay vì dạy cách nói chuyện thật hay hay gây ấn tượng với người khác, sách nhấn mạnh những nguyên tắc giao tiếp tưởng đơn giản nhưng thường bị bỏ qua: biết lắng nghe, mỉm cười, khích lệ và khiến người đối diện cảm thấy mình được coi trọng. Theo tác giả, người giao tiếp khéo léo không phải người luôn nói những lời thông minh nhất, mà là người biết quan tâm chân thành và giúp người khác cảm thấy có giá trị.

Sự khác biệt nằm ở chỗ lời khen thứ hai cho người nhận thấy rằng họ thực sự được hiểu thấu.

Carnegie cũng khuyên người đọc trở thành một người biết lắng nghe, khuyến khích người khác nói về chính họ và khiến họ cảm thấy mình quan trọng một cách chân thành.

Bởi vậy, sức hút trong cách tiếp cận của ông không đến từ việc nói những câu thật thông minh hay tạo ra một hình ảnh thật ấn tượng. Nó đến từ khả năng khiến cuộc trò chuyện trở thành một không gian mà ở đó người đối diện cảm thấy thoải mái khi là chính mình.

Tinh thần này tiếp tục xuất hiện trong Thu Hút Thiện Cảm, Tạo Dựng Lòng Tin (tựa gốc: How to Have Rewarding Relationships, Win Trust and Influence People), Carnegie tập trung vào cách xây dựng những mối quan hệ tích cực, tạo thiện cảm và lòng tin.

Tuy nhiên, tác giả không khuyến khích con người trở thành một "người biết lấy lòng". Ngược lại, ông đề cao sự quan tâm thực chất. Người có sức hút không nhất thiết phải là người khiến người khác trầm trồ ngay từ lần gặp đầu tiên. Họ có thể chỉ là người nhớ một đồng nghiệp đang chuẩn bị cho kỳ thi, nhận ra bạn mình đã rất kiên nhẫn trong một tình huống khó, hoặc nói với một người xa lạ rằng cách họ xử lý một việc nào đó thực sự đáng nể.