Hàng giá rẻ khó tin giáp Tết, coi chừng sập bẫy!

Cận Tết, “chợ Tết online” nóng lên từng giờ

Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, không khó để bắt gặp các lời rao “xả kho cuối năm”, “thanh lý nghỉ Tết”, “giá rẻ chưa từng có” phủ kín mạng xã hội. Người bán liên tục livestream, chốt đơn theo kiểu đếm ngược, nhắc “còn ít”, “hết là thôi”, tạo cảm giác nhộn nhịp như một khu chợ Tết thu nhỏ.

Hàng được rao đủ loại: bánh kẹo, mứt, thực phẩm chế biến sẵn, sữa, đồ uống, đến mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. Điểm chung là mức giá thấp hơn nhiều so với cửa hàng chính thống. Theo ghi nhận từ các hội nhóm mua bán, nhiều sản phẩm được rao chỉ bằng 30 đến 50% giá thông thường, thậm chí có món chỉ vài chục nghìn đồng với lý do “sắp hết hạn nên thanh lý”.

Hàng cận date với giá siêu rẻ

Các hội nhóm có tên kiểu “săn hàng cận date”, “đồ nhập giá hủy diệt”, “hội nội trợ săn deal” thu hút đông thành viên, hoạt động dày đặc. Trong một buổi phát sóng, người bán có thể chốt hàng trăm đơn từ nước xả vải, dầu gội, bánh quy, sữa chua, sữa bột, đến phô mai, thịt nguội, pate, chocolate. Nhiều sản phẩm được giới thiệu là “hàng nội địa”, “nhập từ Mỹ, Đức, Úc”, kèm lời trấn an “cận hạn 1 đến 2 tháng nhưng chất lượng đảm bảo”.

Chị Thu Lê - sống tại TP.HCM - cho biết, cuối năm bận rộn nên thường mua đồ Tết trên mạng cho nhanh. “Thấy người ta bán sẵn thì mua luôn. Thấy rẻ thì mua, còn chất lượng thật ra cũng khó kiểm chứng, chủ yếu là tin người bán”, chị Lê nói. Tương tự, anh Phạm Bằng ở Hà Nội chia sẻ việc mua online gần như thành thói quen: “Thấy nhiều người đặt thì mình cũng đặt theo, nghĩ là chỗ uy tín nên mới nhiều người mua vậy”.

Chính tâm lý mua theo số đông khiến cảnh giác dễ bị hạ thấp. Nhiều người chọn bỏ qua khi hàng không đúng quảng cáo vì giá trị mỗi đơn không lớn, ngại khiếu nại, ngại mất thời gian. Trong khi đó, giao dịch qua mạng xã hội thường thiếu hóa đơn, thiếu thông tin pháp lý, thiếu cơ chế đổi trả, nên người mua gần như tự gánh rủi ro.

Rẻ bất thường và khoảng trống quản lý

Sự hấp dẫn của hàng cận date không phải tự nhiên xuất hiện. Anh Nguyễn Văn H - chủ một cửa hàng đồ tiêu dùng nhập khẩu tại TP.HCM - cho biết, hàng nhập nhiều nhưng tiêu thụ chậm nên nhiều đại lý phải xả trước hạn để thu hồi vốn. “Các sản phẩm còn hạn dưới 3 tháng thường được rao bán online vì dễ đẩy đi, giá lại mềm, người mua khó cưỡng”, anh H nói.

Cận Tết, “chợ Tết online” rất sôi động với hàng loạt lời chào mời xả kho, thanh lý giá rẻ

Vấn đề nằm ở chỗ “xả hàng trước hạn” có thể là hoạt động bình thường nếu hàng hóa bảo đảm điều kiện bảo quản, thông tin minh bạch và người bán chịu trách nhiệm. Nhưng trên mạng xã hội, việc mua bán lại diễn ra tự phát, không biển hiệu, không địa chỉ rõ ràng, người bán có thể dùng nickname, tài khoản cá nhân, thậm chí ẩn danh. Khi có sự cố, việc truy tìm trách nhiệm rất khó.

Khi khách hàng hỏi về hóa đơn hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc, có người chỉ trả lời ngắn gọn “hàng xả nên không có hóa đơn lẻ”. Có tài khoản chuyển hướng, thúc chốt nhanh “kẻo hết hàng”. Trường hợp khác nói “hàng sale sâu thì không có giấy tờ, lấy nhanh giúp”.

Đáng chú ý, khi câu hỏi đi sâu vào hạn sử dụng, nhãn phụ tiếng Việt, đơn vị nhập khẩu, nhiều người bán né tránh hoặc dừng trả lời. Có tài khoản sau vài tin nhắn thì im lặng, thậm chí xóa bài rao chỉ sau ít giờ. Phần lớn hình ảnh đăng tải chỉ là mặt trước bao bì, không chụp rõ thông tin hạn dùng. Khi được yêu cầu chụp cận cảnh tem nhãn, nhiều người nói thẳng “hàng sale sâu không nhận đổi trả”.

Rủi ro vì thế không chỉ dừng ở chuyện “nhận hàng không đúng mô tả”. Nhiều nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe như sữa bột, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, đồ chế biến sẵn, nếu bị bảo quản sai hoặc bị can thiệp hạn dùng, có thể gây hậu quả khó lường.

Trong nội dung phản ánh từng được chia sẻ, có trường hợp một phụ huynh đặt mua sữa bột qua livestream với lời cam kết “còn hạn 1 tháng”. Khi sử dụng, trẻ bị tiêu chảy nặng phải nhập viện. Kiểm tra lại, sản phẩm đã quá hạn và phần in date bị dán đè bằng tem mờ, người bán khóa tài khoản và chặn liên lạc. Một trường hợp khác là người mua kem chống nắng giá rẻ được quảng cáo “hàng showroom xả kho”, sau khi dùng thì nổi mẩn đỏ, ngứa rát; kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm có thành phần vượt ngưỡng an toàn và người dùng tốn kém chi phí điều trị.

Ngoài hàng cận date, nguy cơ còn đến từ hành vi “gia hạn” bằng cách dán tem phụ, xóa mờ hạn cũ, hoặc thay vỏ mới. Từng có vụ việc lực lượng quản lý thị trường phát hiện kho hàng chứa lượng lớn thực phẩm nhập lậu cận date, trong đó có hàng đã hết hạn nhưng được “tút” lại để rao bán online.

Về nguyên tắc an toàn, GS. Lê Danh Tuyên - nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia - cho biết, thông thường các doanh nghiệp sẽ chủ động ghi thời hạn sử dụng ngắn hơn thực tế từ 1 đến 3 tháng. Điều này nhằm tăng mức độ an toàn cho người tiêu dùng, nhất là khi sản phẩm nằm trong nhóm hàng cận date. Nhưng người tiêu dùng vẫn cần hết sức thận trọng, đặc biệt khi mua thực phẩm gần đến ngày hết hạn. Những yếu tố như thời tiết, điều kiện bảo quản, quá trình vận chuyển… có thể khiến sản phẩm bị hư hỏng sớm hơn dự kiến, ảnh hưởng đến chất lượng và độ an toàn, dù vẫn còn trong thời hạn sử dụng in trên bao bì.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng từng lưu ý vào dịp cao điểm mua sắm cuối năm dễ phát sinh khuyến mãi thiếu minh bạch, chiêu nâng giá rồi giảm sâu, tạo khan hiếm giả với các thông báo “chỉ còn vài sản phẩm”, “nhiều người đang xem”, khiến người mua quyết định vội. Khuyến nghị được đưa ra là người tiêu dùng nên kiểm tra lịch sử giá, ưu tiên cửa hàng uy tín, hạn chế giao dịch với tài khoản cá nhân thiếu thông tin pháp lý, đồng thời lưu giữ chứng từ giao dịch để có căn cứ bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.

Hàng giảm giá, hàng cận date không phải lúc nào cũng đồng nghĩa hàng xấu, nhưng khi được bán trôi nổi, thiếu minh bạch, thiếu trách nhiệm, ranh giới an toàn trở nên mong manh. Và cái giá phải trả đôi khi không nằm ở vài chục nghìn đồng tiết kiệm được, mà là sức khỏe của cả gia đình trong những ngày Tết.

Nguyễn Tuyết