Hà Nội mở hành lang pháp lý để phát triển du lịch đêm

Đầu tháng 7, ngành du lịch Thủ đô đón vị khách quốc tế thứ 5 triệu đến với Hà Nội trong năm 2026. Đó là bà Pinãs Pinãs Maria Del Mar, quốc tịch Tây Ban Nha, trưởng đoàn khách 19 người tham gia hành trình khám phá Việt Nam với điểm dừng chân đầu tiên là Hà Nội…

Ảnh minh họa: Traveloka

Sáu tháng đầu năm, Hà Nội đón 18,01 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lượng khách quốc tế tăng tới 26,8%. Những con số ấn tượng này bắt nguồn từ việc Hà Nội triển khai những giải pháp đồng bộ, với những cách tiếp cận mới trong thu hút khách quốc tế.

Đầu tiên, Hà Nội được vinh danh ở hàng loạt bảng xếp hạng uy tín. Năm 2026, nền tảng du lịch TripAdvisor bình chọn Hà Nội là điểm đến được yêu thích thứ hai châu Á; xếp thứ 4 trong tốp 25 điểm đến hàng đầu thế giới, thứ 7 trong tốp 25 điểm đến văn hóa và thứ 11 trong tốp 25 điểm đến ẩm thực toàn cầu. Tạp chí U.S. News & World Report đưa Hà Nội vào vị trí thứ 8 trong danh sách 20 điểm đến hấp dẫn nhất châu Á năm 2026, trong khi Time Out vinh danh Hà Nội trong top 50 thành phố tốt nhất thế giới...

Trong nửa đầu năm, Hà Nội cũng khẩn trương xây dựng, hoàn thiện những sản phẩm du lịch mới. Gần đây nhất là những mô hình du lịch cộng đồng như “Hồn tre Đống Vũ” (xã Ứng Thiên), mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn kết nối làng nghề truyền thống gốm sứ Kim Lan và làng trồng rau an toàn Văn Đức (xã Bát Tràng); sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm thực tế các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Yên Xuân...

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng quyết liệt, kinh tế đêm đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nhiều quốc gia và thành phố lớn trên thế giới. Ảnh: Lost Plate Food Tour

Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá, khoảng thời gian từ tối đến khuya – vốn là “khung giờ vàng” để du khách chi tiêu cho mua sắm, giải trí, nghệ thuật và trải nghiệm văn hóa vẫn chưa được thủ đô khai thác hiệu quả. Điều này khiến trải nghiệm của du khách bị gián đoạn và làm giảm cơ hội gia tăng chi tiêu.

TS. Trần Việt Dũng, Trưởng khoa Quản trị và Kinh tế sáng tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng phát triển kinh tế đêm là chiến lược then chốt để Hà Nội đạt mức tăng trưởng hai con số. Mô hình này cần lấy nền tảng di sản và văn hóa làm trục định vị, biến mỗi góc phố hay cây cầu thành một không gian “đêm sáng tạo” đầy sức hút.

Trong bối cảnh đó, mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký ban hành Kế hoạch số 282/KH-UBND ngày 15/7/2026 về triển khai Nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội quy định về phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn TP. Hà Nội.

Hà Nội đặt mục tiêu tỷ lệ chi tiêu ban đêm của khách du lịch đạt 25 - 30% tổng chi tiêu, góp phần nâng thời gian lưu trú trung bình lên 2,5 - 3,5 ngày.

Mục tiêu cụ thể, kế hoạch phấn đấu đến năm 2030, kinh tế đêm từng bước trở thành một động lực quan trọng của kinh tế dịch vụ thủ đô, phấn đấu đóng góp khoảng 5% GRDP của Thành phố và từng bước gia tăng tỷ trọng đóng góp vào thu ngân sách.

Kế hoạch sẽ phát triển và vận hành hiệu quả mô hình phát triển khu kinh tế đêm trọng điểm với những chính sách hỗ trợ vượt trội:

Khu vực kinh tế đêm văn hóa - di sản (khu vực Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Sơn Tây, Sóc Sơn, khu nhiều tiềm năng di sản văn hóa); Khu vực kinh tế đêm giải trí - hiện đại (khu vực Tây Hồ - Tây Hồ Tây, Mỹ Đình, Đông Anh…);

Khu vực kinh tế đêm sáng tạo gắn với công nghiệp văn hóa (các không gian sáng tạo, rạp hát, rạp chiếu phim, bảo tàng…); Khu kinh tế đêm nghỉ dưỡng - trải nghiệm văn hóa khu vực ngoại thành, làng nghề (khu vực Bát Tràng, Ba Vì, Hương Sơn,…).

Kế hoạch sẽ phát triển và vận hành hiệu quả mô hình phát triển khu kinh tế đêm trọng điểm. Ảnh: Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Phát triển hình thành các tuyến kinh tế đêm với những sản phẩm, sự kiện ban đêm mang tính biểu tượng của Hà Nội, gắn với các giá trị di sản văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và không gian đô thị đặc trưng của Thủ đô như tuyến trải nghiệm Thăng Long - Tứ trấn, các tuyến phố ẩm thực: Tống Duy Tân; Tạ Hiện…

Tổ chức và vận hành hiệu quả các Trung tâm công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo văn hóa sáng tạo phát triển kinh tế đêm như: Khu vực Đồng Xuân - Bắc Qua; phường Cửa Nam; Tây Hồ; Đông Anh; Khu phát triển thương mại và văn hóa Bảo tàng sinh thái làng cổ Bát Tràng; Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam…

Xây dựng và phát triển các mô hình du lịch đêm, kinh tế ban đêm gắn với làng nghề truyền thống, không gian văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa, du lịch nông nghiệp, phát triển mô hình chợ đêm nông sản, chợ đêm sản phẩm địa phương, sản phẩm OCOP.

Xây dựng và vận hành hệ thống quản lý và giám sát các khu vực kinh tế đêm thông qua Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) của Thành phố và tích hợp với hệ sinh thái ứng dụng iHanoi; khuyến khích 100% các cơ sở kinh doanh trong các khu vực kinh tế đêm ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt và chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý đô thị thông minh.

Thủ đô sẽ phát triển hình thành các tuyến kinh tế đêm với những sản phẩm, sự kiện ban đêm mang tính biểu tượng của Hà Nội. Ảnh: Hoàng Thành Thăng Long

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố xây dựng quy trình thủ tục hành chính trong tiếp nhận, thẩm định, giải quyết hồ sơ và trả kết quả thành lập khu, tuyến, điểm kinh tế đêm. Xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu, bản đồ số các khu, tuyến, điểm kinh tế đêm nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát, quảng bá và kết nối các hoạt động kinh tế đêm trên địa bàn Thành phố.

Cải cách cơ chế cấp phép, thí điểm cơ chế cấp phép tích hợp theo khu vực (một cửa), ứng dụng chuyển đổi số, thay cho cấp phép phân tán theo ngành, quản lý điều kiện kinh doanh và tăng cường hậu kiểm. Đổi mới cơ chế cấp phép đối với hoạt động kinh tế đêm theo hướng đơn giản, hướng tới cắt giảm, đơn giản hóa 50% thủ tục hành chính, đảm bảo công khai, minh bạch.

Cùng với đó, Hà Nội dự kiến kéo dài thời gian hoạt động của các tuyến đường sắt trên cao như tuyến Cát Linh - Hà Đông, tuyến Nhổn - Ga Hà Nội (khi hoàn thành) vào cuối tuần và ngày lễ. Nghiên cứu và triển khai dịch vụ xe buýt đêm phục vụ kết nối các khu vực kinh tế đêm trọng điểm, mở rộng thời gian hoạt động.

Đầu tư hệ thống chiếu sáng nghệ thuật đô thị tại các tuyến phố, cầu, công viên và không gian công cộng (Hồ Tây, Hồ Hoàn Kiếm và dọc sông Hồng…). Đầu tư hệ thống ánh sáng 3D Mapping cố định tại Hồ Gươm, Hoàng thành Thăng Long… phục vụ biểu diễn. Xây dựng một số Không gian Nghệ thuật Đêm mở tại các công viên lớn (như công viên Thống Nhất, Hòa Bình, Yên Sở…), nơi nghệ sĩ đường phố được cấp phép biểu diễn và trưng bày tác phẩm công cộng vào ban đêm.

Hướng triển khai là phát triển các mô hình kinh tế ban đêm gắn với làng nghề truyền thống, không gian văn hóa. Ảnh: Tinh Hoa Bắc Bộ

Đặc biệt, Hà Nội lên kế hoạch xây dựng hệ thống giám sát an toàn vận hành kinh tế đêm đảm bảo đồng bộ thống nhất với Đề án "Đô thị Hà Nội thông minh"; tích hợp dữ liệu GIS 3D, dữ liệu đô thị và dữ liệu cảm biến hiện trường trên cơ sở hệ thống camera AI, cảm biến tiếng ồn, ánh sáng, mật độ hoạt động…

Tường Bách