Gửi lại thời con gái ở Trường Sơn

Các cựu nữ chiến sĩ Trường Sơn ngày gặp mặt

Ký ức không phai

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng đối với bà Lưu Thị Định (76 tuổi, xã Hòa Ninh), Trường Sơn luôn ở trong nỗi nhớ. Đó là nơi bà gửi lại tuổi xuân đẹp nhất của đời mình. Nhập ngũ từ năm 1970, lúc đó bà mới 17 tuổi, vào Binh trạm 13 trên đất Lào, rồi về Đoàn 559 Trường Sơn.

Gặp đồng đội lại ngậm ngùi nhớ về những ngày mưa rừng trắng xóa, những đêm đỏ trời bom đạn, những lần tải thương xuyên rừng, những bữa cơm vội giữa tiếng máy bay gầm rú và cả tình đồng đội thiêng liêng, gắn bó với nhau như ruột thịt. Giữa chiến tranh khốc liệt, những đêm văn nghệ bên bếp lửa, tiếng hát át tiếng bom, những lần chia nhau từng ngụm nước giữa mùa khô khát cháy, nhường nhau từng miếng cơm, tấm áo qua cơn đói lạnh...

Bà Nguyễn Thị Ninh (xã Phú Sơn) kể, ngày lên đường vào Trường Sơn, bà mới 18 tuổi. “Hồi đó, tụi tôi chỉ nghĩ đơn giản là đất nước còn chiến tranh thì mình phải đi. Ai cũng trẻ, ai cũng mang trong lòng phải giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Không ai sợ gian khổ hay hi sinh. Có những đêm bom rơi sáng rực cả cánh rừng. Đồng đội hi sinh ngay bên cạnh mà không kịp khóc. Chúng tôi chỉ biết siết chặt tay nhau rồi tiếp tục làm nhiệm vụ”, bà Ninh nghẹn ngào. Trở về sau chiến tranh, bà chỉ còn một bên mắt, mắt phải bị mảnh đạn găm trúng, thương binh bậc 3/4.

Giữa buổi họp mặt, bà Nguyễn Thị Phương Liên, Trưởng Ban Công tác nữ chiến sĩ Trường Sơn (Hội Truyền thống Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh tỉnh Lâm Đồng) xúc động nhắc lại những năm tháng tuổi trẻ trên tuyến lửa. Nữ chiến sĩ Trường Sơn ngày ấy đảm nhận nhiều nhiệm vụ như: mở đường, tải đạn, cứu thương, vận chuyển lương thực, san lấp hố bom…

Công việc nào cũng đối mặt hiểm nguy. Có những cung đường vừa được san lấp ban ngày thì ban đêm lại bị bom Mỹ đánh phá. Các nữ chiến sĩ phải chạy đua với thời gian để giữ mạch máu giao thông thông suốt; nhiều cô gái tuổi mười tám, đôi mươi đã ngã xuống, để lại những lá thư còn dang dở, những mối tình chưa kịp tỏ bày.

Vẹn nguyên nghĩa tình đồng đội

Hiện nay, Hội Truyền thống Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh tỉnh Lâm Đồng có 2.833 hội viên, từng là bộ đội, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong đó, cựu nữ chiến sĩ có hơn 1.200 hội viên.

Trở về đời thường, nhiều nữ chiến sĩ Trường Sơn tiếp tục đối mặt với khó khăn, mang trong mình thương tật và di chứng chiến tranh. Dù vậy, các bà, các mẹ vẫn tần tảo lao động, nuôi dạy con cháu trưởng thành. Có người gửi cả tuổi xuân nơi chiến trường, chấp nhận cuộc sống cô quạnh, không chồng, con. Nay ở tuổi ngoài 70, họ vẫn giữ tinh thần lạc quan và niềm tự hào vì đã góp phần cho độc lập dân tộc.

Ngày gặp mặt là dịp để các nữ chiến sĩ Trường Sơn trở về, gặp lại đồng đội, cùng ôn ký ức một thời tuổi trẻ. Những cái ôm thật chặt, lời ca tiếng hát hào hùng và cả những giọt nước mắt khi nhắc đến đồng đội đã hi sinh như đưa mọi người trở lại những năm tháng Trường Sơn cách đây hơn nửa thế kỷ. Trong không khí ấy càng thấy rõ hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân, ước mơ riêng và sự hi sinh thầm lặng của biết bao cô gái năm xưa.

Quỳnh Uyển .