Góc nhìn 365: Để tuổi già vẫn được chăm sóc giữa gia đình

Không phải một cơ sở dưỡng lão lưu trú, và cũng không đơn thuần là nơi để các cụ gặp gỡ, mô hình này được thiết kế như một hình thức chăm sóc bổ trợ ngay trong nhịp sống thường ngày của những người cao tuổi.

Trong một ngày tại cơ sở, người cao tuổi được theo dõi sức khỏe, tập luyện phù hợp, ăn nghỉ, đọc sách, chơi cờ và trò chuyện - trong khi đội ngũ y tế địa phương trực tiếp chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ chuyên môn khi cần. Những việc tưởng nhỏ ấy bao quát khá sát nhu cầu thường ngày của tuổi già, từ dùng thuốc, vận động đến nghỉ ngơi, giao tiếp.

Không gian bên ngoài cơ sở. Ảnh: PTH

Thực tế, phường Tây Hồ cũng là trường hợp thứ 6 của Hà Nội thí điểm vận hành mô hình này, sau các cơ sở tại Long Biên, Đống Đa, Quốc Oai, Việt Hưng và Bồ Đề. Bên cạnh phần hỗ trợ của Nhà nước, mô hình được xây dựng theo hướng người sử dụng đóng góp một phần chi phí - hiện vào khoảng 200 ngàn/ngày tại một số cơ sở được vận hành từ trước, thấp hơn đáng kể so với nhiều dịch vụ chăm sóc nội trú ngoài công lập. (Cơ sở phường Tây Hồ hiện tạm chưa thu phí).

Nỗ lực ấy cho thấy những cố gắng của Hà Nội trong việc từng bước đáp ứng một nhu cầu đang dần hiện rõ ở nhịp sống hiện đại: chăm sóc người cao tuổi tốt hơn ở những năm tháng họ vẫn có thể sống chủ động cùng gia đình và cộng đồng.

Cụ Vũ Thị Tuấn được nhân viên y tế hỗ trợ di chuyển để kiểm tra sức khỏe trước khi vào phòng sinh hoạt chung tại cơ sở số 1, ngõ 307 Thạch Bàn, Long Biên. Ảnh: Phan Phương – TTXVN

Bởi phần lớn quãng đời tuổi già, nhiều người cao tuổi vẫn tự lo được sinh hoạt hằng ngày, vẫn đi chợ, tập thể dục, gặp gỡ bạn bè và tham gia các hoạt động phù hợp. Họ chưa cần chăm sóc chuyên sâu. Nhưng theo tuổi tác, những nhu cầu hỗ trợ vẫn dần xuất hiện: theo dõi bệnh nền, dùng thuốc đúng giờ, duy trì vận động, phòng ngừa té ngã hay xử lý kịp thời những bất thường về sức khỏe.

Mô hình chăm sóc ban ngày đáp ứng khá đúng nhu cầu ấy. Và xa hơn, một nét nhân văn khác của mô hình nằm ngay trong cách tổ chức bán trú - khi với nhiều người, căn nhà đã gắn bó hàng chục năm, con cháu, hàng xóm, những nếp sinh hoạt quen thuộc là phần khó tách rời của tuổi già. Được chăm sóc tốt, họ vẫn không phải rời khỏi môi trường ấy, để ở cùng gia đình và giữ những mối gắn bó đã trở thành một phần cuộc sống.

Tại trung tâm, các cụ được tham gia đa dạng hoạt động giải trí như: vẽ tranh, đọc sách, đánh cờ vua, cờ tướng hay chơi bài tam cúc, giúp tinh thần luôn vui vẻ và minh mẫn. Ảnh: Phan Phương – TTXVN

Thực tế, một hệ thống chăm sóc người cao tuổi vào ban ngày như vậy từ lâu đã là mong mỏi của nhiều gia đình. Nhưng để mong mỏi ấy trở thành một dịch vụ có thể duy trì ổn định và phục vụ rộng rãi, đó lại là bài toán không đơn giản về địa điểm, đội ngũ phù hợp, sự tham gia của y tế và khả năng phối hợp thường xuyên với gia đình. Tại đó, vai trò của Nhà nước về nguồn lực và cơ chế hỗ trợ vẫn là điều quan trọng nhất.

Trong bối cảnh ấy, việc Hà Nội triển khai thí điểm mô hình này tại 6 địa bàn là bước đi đáng ghi nhận, khi một nhu cầu đã hiện hữu từ lâu đang được cụ thể hóa bằng một hình thức chăm sóc thiết thực và nhân văn. Từ 6 cơ sở ban đầu đến một mạng lưới đủ rộng cho toàn thành phố chắc chắn là chặng đường dài, đòi hỏi thời gian, nguồn lực và những cơ chế phù hợp. Nhưng những gì đang được bắt đầu hôm nay đã cho phép chúng ta kỳ vọng về một thế hệ người cao tuổi được chăm sóc tốt hơn, sống khỏe mạnh, chủ động mà vẫn gắn bó với gia đình và cộng đồng.

Niềm hy vọng ấy, thực tế đã được một cụ ông tại cơ sở Tây Hồ chia sẻ theo cách giản dị với người viết: "78 tuổi như tôi cũng là cao rồi. Nhưng thật lòng, tôi vẫn mong mình sống lâu hơn nữa, để chứng kiến thêm những đổi thay đang diễn ra. Bây giờ, đất nước phát triển từng ngày, nhiều điều trước kia thế hệ tôi chỉ biết mong mỏi nay đã thành hiện thực".