Gỡ 'nút thắt' mặt bằng: Thẳng thắn, minh bạch

Người dân trình bày kiến nghị về cấp đất tái định cư cho hộ phụ tại buổi đối thoại

Đối thoại để tạo đồng thuận

Mới đây, UBND phường Phú Xuân phối hợp với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Khu vực I TP. Huế cùng các đơn vị liên quan đã tổ chức các buổi gặp gỡ, trao đổi và vận động người dân chấp hành việc bàn giao mặt bằng phục vụ Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích Kinh thành Huế.

Tại các buổi làm việc, những hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống trong phạm vi thu hồi đất thuộc các khu vực hồ Tịnh Tâm, Eo Bầu, Hộ thành hào, tuyến phòng lộ dọc các đường Ông Ích Khiêm, Xuân 68, Lê Văn Hưu, Lê Duẩn… đã trực tiếp nêu ý kiến, bày tỏ băn khoăn với chính quyền địa phương. Các nội dung được người dân kiến nghị chủ yếu liên quan đến chính sách tái định cư cho hộ phụ, mức bồi thường, hỗ trợ về đất đai và tài sản gắn liền với đất.

Ông Đặng Minh Thắng, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị UBND phường Phú Xuân cho biết, mục tiêu của các buổi đối thoại nhằm làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án đối với việc bảo tồn giá trị di sản Kinh thành Huế, đồng thời giải thích các cơ sở pháp lý, trình tự thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định.

“Chúng tôi xác định việc đối thoại trực tiếp là cách tốt nhất để người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình, từ đó tạo sự đồng thuận”, ông Thắng nói.

Tại các buổi gặp gỡ, nhiều trường hợp cụ thể đã được đưa ra trao đổi, trả lời tại chỗ. Bà Trần Thị Vân, đại diện gia đình ông Hồ Chèo (đường Lê Văn Hưu), kiến nghị được xem xét cấp tái định cư cho hộ phụ. Theo bà Vân, gia đình có đầy đủ giấy tờ, song do từng đăng ký tạm trú tại phường Phước Vĩnh trong giai đoạn 2018 nên không được xác nhận đủ điều kiện.

Giải thích về trường hợp này, ông Thắng cho biết phường đã bố trí một lô đất tái định cư cho hộ chính của ông Hồ Chèo. Riêng hộ phụ của bà Vân không đáp ứng điều kiện vì không sinh sống thường xuyên tại địa chỉ bị thu hồi đất theo quy định hiện hành nên không đủ điều kiện bố trí tái định cư.

Tương tự, trường hợp anh Trần Văn Hiếu - chị Lê Thị Mai (cháu ông Lê Văn Cho, số 70 Lê Văn Hưu) đã sống cùng ông bà từ nhỏ, lập gia đình năm 2017, có hai con nhập hộ khẩu tại đây và mong muốn được cấp đất tái định cư. Tuy nhiên, theo chính quyền địa phương, giai đoạn 2017 - 2019 gia đình anh Hiếu thuê trọ bên ngoài, chỉ quay lại sinh sống từ khoảng năm 2020.

“Quy định yêu cầu phải sinh sống liên tục tại địa chỉ bị thu hồi đất. Việc quay về sau khi có thông tin dự án để xin tái định cư là không phù hợp với chính sách”, ông Thắng khẳng định.

Một trường hợp khác là gia đình ông Đỗ Quốc Việt, đại diện thừa kế của ông Đỗ Văn Tố (đường Ông Ích Khiêm). Gia đình đã được bố trí 6 lô đất tái định cư cho hộ chính và các hộ phụ, song vẫn kiến nghị thêm một trường hợp là bà Đỗ Thị Diệu Hồng. Theo chính quyền địa phương, bà Hồng từng sinh sống, làm việc dài ngày tại TP. Hồ Chí Minh và chỉ quay về khi có dự án giải tỏa nên không đáp ứng yêu cầu sinh sống trước thời điểm 10/12/2018 theo quy định xuyên suốt của dự án.

Với những trường hợp không đồng thuận, chính quyền khẳng định người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện ra tòa theo quy định pháp luật.

Áp lực

Theo báo cáo của Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Phú Xuân, giai đoạn 1 của Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích Kinh thành Huế có tổng cộng khoảng 4.915 hộ phải di dời, trong đó có 2.233 hộ chính và 2.682 hộ phụ. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã phê duyệt hơn 1.890 tỷ đồng, đến nay đã chi trả hơn 1.639 tỷ đồng. Công tác bố trí tái định cư đạt tỷ lệ cao với 2.875/2.943 lô đã được người dân nhận.

Tuy vậy, hiện vẫn còn khoảng 551 thửa đất chưa bàn giao mặt bằng, trong đó có 270 hộ đã đảm bảo đầy đủ chính sách nhưng chưa đồng ý bàn giao. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là vướng mắc liên quan đến tái định cư cho hộ phụ, tranh chấp nội bộ gia đình hoặc người dân chưa hoàn thành xây dựng nhà tại khu tái định cư…

Ông Đức Anh, chuyên viên Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Khu vực I TP. Huế cho biết, việc chậm bàn giao mặt bằng làm ảnh hưởng đến tiến độ khởi công các hạng mục quan trọng, nhất là dự án tôn tạo 2 Eo Bầu Nam Hưng và Tây Trinh dự kiến khởi công vào quý I/2026 và các Eo Bầu khác sẽ triển khai sau đó.

“Chúng tôi rất mong người dân chia sẻ, bởi nếu mặt bằng không được bàn giao đúng thời hạn sẽ kéo theo nhiều hệ lụy, gây ảnh hưởng chung đến công tác bảo tồn di sản, tiến độ dự án”, ông Đức Anh nói.

Trước thực tế đó, UBND phường Phú Xuân đã thành lập các tổ vận động, tổ chức nhiều đợt đối thoại. Song song với vận động, địa phương cũng đang hoàn tất hồ sơ để đề xuất ban hành các quyết định cưỡng chế đối với những trường hợp đã thực hiện đúng, đủ các chính sách nhưng cố tình không bàn giao mặt bằng.

Theo ông Thắng, cưỡng chế là biện pháp cuối cùng, chính quyền địa phương luôn ưu tiên đối thoại, thuyết phục, nhưng cũng phải đảm bảo kỷ cương pháp luật và tiến độ chung của dự án.

Bài, ảnh: Liên Minh