Gỡ khó cho du lịch Cù Lao Chàm

Do chưa công bố vùng vui chơi giải trí dưới nước nên tại Cù Lao Chàm chủ yếu chỉ có sản phẩm lặn biển ngắm san hô. Ảnh: QUỐC TUẤN

Lượng khách sụt giảm

Theo thống kê của UBND xã Tân Hiệp, trong quý I/2026, tổng lượng khách tham quan Cù Lao Chàm đạt hơn 13,7 nghìn lượt (bình quân hơn 150 lượt/ngày), trong đó khách quốc tế chiếm tỷ trọng lớn. Dù duy trì được lượng khách tương đối ổn nhưng con số này kém xa so với thời kỳ “hoàng kim” của Cù Lao Chàm.

Năm 2019, Cù Lao Chàm đón đến 440 nghìn lượt khách (bình quân hơn 1.200 lượt/ngày), thậm chí vào mùa cao điểm, nhiều ngày vượt 3.000 lượt khách khiến chính quyền địa phương phải giới hạn lượng khách lên đảo để giảm thiểu áp lực lên môi trường khu dự trữ sinh quyển thế giới. Chưa kể, theo người dân làm du lịch trên đảo, do phần lớn khách đi về trong ngày, sáng ra đầu giờ chiều vào nên chi tiêu của du khách trên đảo rất ít, chủ yếu nằm trong tour do doanh nghiệp khai thác.

Bà Phạm Thị Mỹ Hương, Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp thông tin, hiện nay các đơn vị lữ hành lớn không đưa Cù Lao Chàm vào tour truyền thống nữa mà chỉ để du khách tự do lựa chọn. Cạnh đó, những vướng mắc về quy định pháp lý trong hoạt động du lịch cũng khiến du lịch Cù Lao Chàm bị tác động đáng kể.

“Lâu nay, dịch vụ thể thao trên biển ở Cù Lao Chàm không thể tổ chức được vì chưa được công bố vùng vui chơi giải trí dưới nước. Điều này dẫn đến sản phẩm du lịch biển của xã đảo rất nghèo nàn, chỉ có lặn biển ngắm san hô, rất khó níu chân du khách ở lại đảo lâu dài. Ngoài ra, bến thủy nội địa của xã đã hư hỏng, không thể sử dụng, phải tạm mở bến lưỡng dụng, công suất nhỏ rất cần sớm đầu tư bến thủy mới để đáp ứng nhu cầu phát triển mới”, bà Hương nói.

Cũng theo lãnh đạo xã Tân Hiệp, một yếu tố quan trọng khác khiến du lịch Cù Lao Chàm bấp bênh là thời tiết. Từ năm 2022, đã có bản tin thời tiết chuyên đề cho Cù Lao Chàm nhưng thực tế số liệu cũng khá chung chung, nhiều lúc khác với thực tiễn vì thiếu nguồn lực và kinh phí. Tuyến thủy nội địa Cửa Đại - Cù Lao Chàm thời gian qua thường xuyên bị bồi lấp. Vừa qua thành phố đã mở tuyến Sơn Trà - Cù Lao Chàm, nếu sớm xúc tiến tuyến này thì sẽ giúp gia tăng lượng khách, đồng thời giải quyết được nhu cầu dân sinh trong các trường hợp cấp bách.

Xã đảo Tân Hiệp có tiềm năng rất lớn để phát triển du lịch nhưng gặp nhiều vướng mắc về hạ tầng, tour tuyến. Ảnh: QUỐC TUẤN

Cần sớm có giải pháp

Theo bà Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thành phố cần sử dụng cơ chế đặc thù ưu tiên theo cách thức lưỡng dụng để khẩn trương triển khai xây dựng 2 bến thủy Cửa Đại - Cù Lao Chàm để phục vụ cả dân sinh, du lịch lẫn quốc phòng.

“Thời gian tới, sở sẽ triển khai khảo sát lại các điểm tham quan ở Tân Hiệp để xây dựng tour tham quan, trải nghiệm gắn với đặc trưng bản địa. Khi có hạ tầng căn cơ, sở sẽ tiếp cận nhà đầu tư có tiềm lực và xúc tiến quảng bá mạnh du lịch biển Cù Lao Chàm. Hiện cũng đã có một số nhà đầu tư mong muốn tham gia phát triển tuyến du lịch ra Cù Lao Chàm”, bà Hạnh chia sẻ.

Tại buổi làm việc với địa phương vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi giao các cơ quan liên quan khẩn trương hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến việc công bố vùng hoạt động vui chơi, giải trí dưới nước; trên cơ sở đó, phối hợp với địa phương hoàn thiện các thủ tục cần thiết, bảo đảm đủ điều kiện tổ chức hoạt động theo quy định, hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Về hạ tầng, giao thông kết nối phục vụ du lịch, lãnh đạo UBND thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, sớm đề xuất giải pháp tổ chức hoạt động tuyến vận tải thủy Cửa Đại - Cù Lao Chàm, bảo đảm an toàn, ổn định, nhất là trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Đồng thời, sớm rà soát, xác định vị trí, quy mô đầu tư cảng thủy nội địa tại Cù Lao Chàm và điều kiện tiếp nhận phương tiện; trong năm 2026 tham mưu UBND thành phố xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, bảo đảm phù hợp quy hoạch và khả năng cân đối ngân sách.

Theo ông Lê Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, vừa qua sở đã chấp thuận một số hoạt động vui chơi giải trí dưới nước ở phường Hội An Tây, Hội An Đông. Tuy nhiên với xã đảo Tân Hiệp, địa phương cần cân nhắc sử dụng đơn vị sự nghiệp công đứng ra là cơ quan để Nhà nước giao đất và mặt nước.

Sau đó đơn vị sự nghiệp công đó sẽ thực hiện quản lý và giao cho các đơn vị, doanh nghiệp thuê lại thì sẽ không vướng thủ tục lựa chọn nhà đầu tư. “Vùng biển Cù Lao Chàm rất rộng, nếu giao hết cho một nhà đầu tư thì nguy cơ ảnh hưởng đến nhu cầu hoạt động chung của cộng đồng doanh nghiệp và người dân địa phương”, ông Hiếu nói.

QUỐC TUẤN