Giúp người hoàn lương tái hòa nhập cộng đồng

Ra mắt mô hình “Chung tay giúp đỡ người hoàn lương cùng tiến bộ” tại phường Tam Phước.

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhiều mô hình, cách làm thiết thực trên địa bàn thành phố đang tạo điểm tựa để người hoàn lương xóa bỏ mặc cảm, có việc làm, phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống.

Tạo điểm tựa vươn lên

Chính sách đặc xá, tha tù trước thời hạn và hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng thể hiện nhất quán chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước. Đây cũng là cách để những người từng lầm lỗi, nếu thực sự ăn năn, cải tạo tốt, có ý chí vươn lên, được trao cơ hội trở về với gia đình, cộng đồng và trở thành những công dân có ích.

Tại Hội nghị tổng kết công tác đặc xá và tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá năm 2026 do Bộ Công an tổ chức ngày 20-8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh: Công tác đặc xá phải gắn chặt với công tác tái hòa nhập cộng đồng. Các địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần chủ động tạo điều kiện, giúp đỡ người được đặc xá sớm ổn định cuộc sống; đồng thời thực hiện hiệu quả chính sách tín dụng, tạo thêm cơ hội để họ làm lại cuộc đời.

Trên thực tế, cùng với việc tiếp nhận, quản lý, giáo dục, các địa phương ngày càng chú trọng hơn đến việc tạo sinh kế. Một trong những chính sách có tác động trực tiếp là tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nguồn vốn không chỉ giúp người hoàn lương có điều kiện tạo dựng sinh kế mà còn góp phần xóa bỏ tâm lý tự ti, mặc cảm, giúp họ nhìn thấy một hướng đi mới sau khi chấp hành án.

Đoàn kiểm tra Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an và Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố kiểm tra thực tế mô hình vay vốn tại xã Tân Hưng. Ảnh: C.T.V

Tại Đồng Nai, chính sách này đang được triển khai bằng nhiều cách làm cụ thể. Đơn cử, xã Tân Hưng đang quản lý 31 người chấp hành xong án phạt tù; qua rà soát, 21 trường hợp có nhu cầu và đủ điều kiện vay vốn đã được Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân 100%, với tổng số tiền hơn 2 tỷ đồng. Qua kiểm tra, các hộ vay đều sử dụng vốn đúng mục đích, phục vụ sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và từng bước ổn định thu nhập.

Ở phường Bình Phước, 4 người chấp hành xong án phạt tù đã được vay tổng cộng 340 triệu đồng để sản xuất, kinh doanh. Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Bình Phước Trần Phạm Tuấn Anh cho rằng: Cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù là một nhiệm vụ chính trị quan trọng; nguồn vốn không chỉ giúp người vay sản xuất mà còn là sợi dây kết nối họ với cộng đồng. Đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với công an địa phương rà soát, bảo đảm người hoàn lương có nhu cầu và đủ điều kiện đều được tiếp cận vốn.

Thực tế tại xã Long Hà cho thấy hiệu quả rõ hơn của chính sách khi vốn vay được gắn với hướng dẫn, động viên và theo dõi của lực lượng công an, chính quyền, đoàn thể.

Anh N.T.T. (ở xã Long Hà), sau khi tái hòa nhập cộng đồng năm 2017, đã tiếp cận vốn chính sách để phát triển kinh tế. Từ chăn nuôi gà, anh chuyển sang nuôi dúi, kết hợp nuôi heo rừng, dê và chủ động sản xuất thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp.

Cũng tại địa bàn này, anh N.T.N. được hỗ trợ vay 50 triệu đồng năm 2021 để chuyển đổi sản xuất. Từ cây điều hiệu quả thấp, anh mạnh dạn chuyển sang trồng sầu riêng. Đến nay, 1ha sầu riêng của gia đình đã bước vào thời kỳ thu hoạch, sản lượng vụ vừa qua khoảng 8 tấn.

Trưởng thôn 7, xã Long Hà Lê Xuân Hà đánh giá: Từ một địa bàn từng là “điểm nóng” về an ninh trật tự, diện mạo địa phương đã có những chuyển biến tích cực khi nhiều người chấp hành xong án phạt tù được tiếp cận vốn, mạnh dạn sản xuất và chấp hành tốt quy định của pháp luật.

Xóa bỏ định kiến

Nếu nguồn vốn là “điểm tựa” để ổn định kinh tế thì sự quan tâm, động viên và kết nối cộng đồng lại là yếu tố giúp người hoàn lương vượt qua mặc cảm. Từ thực tế đó, nhiều địa phương trên địa bàn Đồng Nai đã xây dựng các mô hình phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Tại phường Tân Triều, Công an phường vừa ra mắt mô hình “Hỗ trợ, giúp đỡ người hoàn lương phát triển kinh tế”. Mô hình huy động công an, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và các mạnh thường quân cùng tham gia. Từng trường hợp được rà soát hoàn cảnh, nhu cầu để có hình thức hỗ trợ phù hợp như: Tư vấn pháp luật, giới thiệu việc làm, đào tạo nghề, hỗ trợ vay vốn.

Tại phường Tam Phước, mô hình “Chung tay giúp đỡ người hoàn lương cùng tiến bộ” được triển khai với sự phối hợp giữa lực lượng công an, cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và nhân dân. Mô hình tập trung quản lý, giáo dục, động viên, tạo điều kiện để người hoàn lương học nghề, tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống.

Chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác đặc xá và tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá năm 2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu: Bộ Công an và Ngân hàng Chính sách xã hội cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chính sách tín dụng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, mở rộng đối tượng, thời hạn và mức vốn vay để ngày càng nhiều người chấp hành xong án phạt tù có cơ hội tiếp cận nguồn vốn chính thức.

Tại lễ trao quyết định đặc xá cho các phạm nhân ở Trại tạm giam số 1 vào tháng 6-2026, Đại tá Nguyễn Huy Hải, Phó Giám đốc Công an thành phố nhấn mạnh: Người được đặc xá khi trở về địa phương sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Vì vậy, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân, họ rất cần sự đồng hành của gia đình, chính quyền và các đoàn thể. Đại tá đề nghị công an các đơn vị, địa phương chủ động tham mưu, phối hợp tạo điều kiện để người được đặc xá tiếp cận việc làm, vốn vay ưu đãi, tham gia các mô hình, câu lạc bộ hoàn lương, qua đó ổn định cuộc sống và hạn chế tái phạm.

Để người lầm lỗi thực sự bước qua quá khứ, chính sách cần đi cùng sự sẻ chia và một cơ hội cụ thể. Mỗi việc làm được tạo ra, mỗi khoản vốn được giải ngân đúng lúc, mỗi lời động viên và mỗi cánh cửa doanh nghiệp mở ra đều có thể trở thành điểm tựa để họ làm lại cuộc đời. Nhân lên những điểm tựa ấy cũng chính là cách thành phố Đồng Nai xây dựng những địa bàn an toàn, nhân văn và bền vững hơn.