Giúp doanh nghiệp thích ứng các tiêu chuẩn xanh

Cơ khí chế tạo sử dụng nhiều năng lượng đặt ra yêu cầu tiết kiệm và nâng cao hiệu suất vận hành cho doanh nghiệp.

Không chỉ tối ưu hóa hiệu suất năng lượng thông qua đổi mới công nghệ và quản trị thông minh, nhiều DN còn đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời mái nhà nhằm giảm phát thải, đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tiêu chuẩn xanh tạo sức ép chuyển đổi

Sau nhiều năm tăng trưởng dựa trên lợi thế về lao động, quy mô sản xuất và năng lực xuất khẩu, cộng đồng DN Việt Nam nói chung, tại Đồng Nai nói riêng đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới. Dấu chân carbon, phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng hiệu quả hay thực hiện các tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội và quản trị) đã trở thành những tiêu chí quan trọng khi các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn nhà cung cấp. Điều đó đồng nghĩa, DN không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng hay giá bán mà còn bằng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.

Tại Hội thảo phổ biến kiến thức pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển điện mặt trời trên mái nhà ở riêng lẻ, công sở do Sở Công thương thành phố Đồng Nai tổ chức cuối tháng 7-2026, các chuyên gia nhận định DN công nghiệp đang phải đối mặt với “thách thức kép”. Theo ông Lê Việt Long, chuyên gia của Công ty cổ phần Tập đoàn VINACONTROL (thành phố Hà Nội), một mặt là áp lực từ chi phí năng lượng và yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành, mặt khác là những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về giảm phát thải khí nhà kính, phát triển bền vững và tuân thủ các quy định của thị trường quốc tế. Tối ưu hóa hiệu suất năng lượng không còn là giải pháp tiết giảm chi phí đơn thuần mà đã trở thành yêu cầu chiến lược để duy trì năng lực cạnh tranh.

Là địa phương có số lượng lớn khu công nghiệp đang hoạt động, Đồng Nai chịu tác động trực tiếp từ xu hướng này. Thực tế cho thấy, nhiều DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Đồng Nai đã đi trước một bước trong quá trình chuyển đổi. Tập đoàn C.P. Việt Nam đặt mục tiêu hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, gắn với các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo và quản trị phát thải trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khoảng 34% năng lượng tiêu thụ của C.P. Việt Nam hiện đến từ nguồn tái tạo. Đơn vị đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái với tổng công suất khoảng 51MWp; đồng thời ngừng sử dụng than đá trong sản xuất, chuyển sang nhiên liệu sinh khối cho hoạt động lò hơi. Khí sinh học từ chất thải chăn nuôi cũng được thu hồi, xử lý và phát điện tại trang trại, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Không chỉ với DN FDI mà đây cũng là bài toán của các DN trong nước. Theo ông Nguyễn Phương, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và thủ công mỹ nghệ Đồng Nai (Dowa), để có thể gia tăng thị phần, ngành gỗ cần tổ chức sản xuất chuyên nghiệp, tinh gọn, hiệu quả cũng như tiết kiệm nguyên vật liệu, năng lượng hơn. Cạnh tranh nhân lực sẽ tăng và lợi thế nhân công giá rẻ sẽ sớm mất đi. Chỉ có tăng năng suất mới giảm được giá thành và tạo thu nhập tốt hơn cho người lao động.

Khai thác cơ hội từ áp lực

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành điều kiện để hàng hóa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, tối ưu hóa hiệu suất năng lượng không còn được hiểu đơn thuần là tiết kiệm điện. Theo các chuyên gia, DN cần thay đổi tư duy từ quản lý tiêu thụ năng lượng sang quản trị tổng thể hệ thống năng lượng, kết hợp giữa đổi mới công nghệ, số hóa dữ liệu, sử dụng thiết bị hiệu suất cao và phát triển các nguồn năng lượng sạch.

Tập đoàn C.P. Việt Nam ứng dụng điện mặt trời áp mái phục vụ mục tiêu tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải ròng. Ảnh: Vương Thế

Một trong những giải pháp được nhiều DN Đồng Nai quan tâm là đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà phục vụ sản xuất. Đối với những DN xuất khẩu vào các thị trường lớn, việc gia tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch cũng là một lợi thế khi đối tác ngày càng quan tâm đến dấu chân carbon của sản phẩm.

Điện mặt trời mái nhà sẽ phát huy hiệu quả cao nhất khi được tích hợp với hệ thống quản trị năng lượng thông minh. Dữ liệu từ các dây chuyền sản xuất, công tơ điện và nguồn điện mặt trời được theo dõi theo thời gian thực sẽ giúp DN điều tiết phụ tải hợp lý, phát hiện những công đoạn tiêu hao năng lượng lớn và đưa ra các giải pháp tối ưu. Ông Phạm Đăng An, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vũ Phong Energy Group (Thành phố Hồ Chí Minh) cho hay: Đơn vị đã hợp tác và phát triển nhiều hệ thống điện mặt trời và năng lượng tái tạo cho các đối tác trong toàn quốc và tiếp tục cam kết đồng hành trong 25 năm chuyển đổi kép cùng các đối tác để đạt mục tiêu Net-Zero chung vào năm 2050.

Theo Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố Đồng Nai Phạm Văn Cường, quy mô công nghiệp lớn đồng nghĩa với việc Đồng Nai sở hữu diện tích mái nhà xưởng rất lớn, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo ngay tại chỗ. Điều này giúp DN vừa chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và sử dụng năng lượng sạch từ các đối tác quốc tế.