Giữ rừng như giữ nhà

Trước thách thức đó, ngay từ đầu năm 2026, các cơ quan, đơn vị, chủ rừng trên địa bàn đã đồng loạt siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), bố trí lực lượng trực 24/24 giờ tại các điểm xung yếu, quyết tâm giữ vững màu xanh của những cánh rừng.

Cộng đồng nhận khoán tuần tra, bảo vệ rừng đặc dụng Vườn quốc gia Bù Gia Mập.

Ông Ngô Văn Vinh, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đồng Nai cho biết, hiện nay hầu hết diện tích rừng đặt trong tình trạng cảnh báo cháy rất cao. Các đơn vị quản lý rừng trên địa bàn tỉnh xác định phương châm xuyên suốt: chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; phát hiện nhanh, xử lý kịp thời; không để cháy nhỏ lan thành cháy lớn. Hệ thống chòi canh lửa, đường băng cản lửa, hồ chứa nước, tuyến tuần tra được rà soát, tu sửa đồng bộ; lực lượng nòng cốt phối hợp cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng duy trì trực chiến liên tục trong những tháng cao điểm.

Ông Vương Đức Hòa, Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia Bù Gia Mập (Vườn) cho biết, Vườn có diện tích hơn 25.500ha với đặc trưng lồ ô thuần loài và lồ ô xen gỗ chiếm tỷ lệ lớn, nguy cơ cháy rừng luôn ở cấp V – cấp rất nguy hiểm. Vào đầu mùa khô, khu vực xung quanh lâm phần thường diễn ra hoạt động phát dọn, đốt rẫy điều; cùng với đó là tình trạng vào rừng trái phép để săn bắn, bẫy thú, khai thác gỗ…

Những hành vi sử dụng lửa thiếu kiểm soát có thể gây cháy lan vào rừng. Hạt Kiểm lâm Vườn tăng cường tuần tra, canh gác tại các tiểu khu có nguy cơ cao; bố trí lực lượng trực chòi canh lửa; phát dọn hàng chục kilômét đường băng cản lửa; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức ký cam kết không phát dọn, lấn chiếm, không để lửa cháy lan vào rừng. Ngoài lực lượng nòng cốt, 15 đơn vị cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng duy trì 6 người/ca trực, tuần tra 24/24 giờ trong suốt mùa khô.

Ở khu vực biên giới, ông Nguyễn Thành Vinh, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bù Đốp cho biết, đơn vị hiện quản lý khoảng 8.500ha đất lâm nghiệp, trong đó 6.500ha rừng tự nhiên. Đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp PCCCR: tuyên truyền, ký cam kết với người dân; xây dựng biển cấp dự báo cháy; bố trí lực lượng túc trực 24/24 giờ vào những ngày nắng nóng; thường xuyên trực cháy tại các tiểu khu trọng điểm. Cùng với đó, các công trình phòng cháy được kiểm tra, tu sửa; hồ nhân tạo được bổ sung nước; đường băng trắng cản lửa dài 15km tại các tiểu khu 58, 59, 60, 73 được phát dọn, vệ sinh định kỳ nhằm giảm tối đa vật liệu gây cháy.

Vườn quốc gia Cát Tiên, với diện tích hơn 82.000ha rừng tự nhiên lá rộng thường xanh, tre nứa và rừng hỗn giao, công tác PCCCR luôn trong trạng thái căng thẳng. Ông Nguyễn Thanh Long, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Cát Tiên cho biết: “Đơn vị duy trì các điểm trực cháy cố định tại nơi có nguy cơ cao; bố trí lực lượng trực 24/24 giờ; theo dõi sát diễn biến thời tiết, cấp dự báo cháy rừng thường xuyên để có phương án ứng phó kịp thời. Năm 2026, công tác PCCCR tại đây có thêm điểm mới là tăng cường ứng dụng công nghệ như dữ liệu cảnh báo cháy, SMART, GIS, GPS để theo dõi điểm nóng, hỗ trợ chỉ đạo điều hành và khoanh vùng nguy cơ”.

Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai quản lý hơn 100.000ha diện tích, trong đó có hơn 68.000ha đất lâm nghiệp và hơn 32.000ha mặt nước hồ Trị An. Theo ông Trần Đình Hùng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, Ban Chỉ huy PCCCR và các tiểu ban khu vực duy trì trực thường xuyên, sẵn sàng tiếp nhận thông tin và xử lý tình huống. Lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng; kiên quyết ngăn chặn hành vi mang lửa vào rừng; Khu bảo tồn tập trung xử lý thực bì theo đúng quy trình kỹ thuật; làm mới, duy tu chòi canh lửa, đập nước, nhà trạm; bảo trì các tuyến tuần tra. Đơn vị cũng đang quản lý, vận hành các công trình phục vụ bảo tồn loài voi châu Á, góp phần giữ cân bằng hệ sinh thái.

Ở Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú, 67 cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng chuyên trách được bố trí theo phương châm “4 tại chỗ”. Hệ thống máy thổi gió, máy bơm nước dã chiến, bình xịt nước đeo vai và dụng cụ thủ công được trang bị đầy đủ. Đơn vị ký 926 sổ cam kết PCCCR với các hộ dân ven rừng; tổ chức tuyên truyền, diễn tập; phát dọn băng cản lửa; sửa chữa, bổ sung phương tiện, công cụ chữa cháy, nâng cao khả năng ứng phó tại chỗ.

Theo ông Ngô Văn Vinh, trên phạm vi toàn tỉnh, các đoàn, đội liên ngành PCCCR cấp tỉnh, cấp huyện được bố trí thường trực, sẵn sàng huy động lực lượng, vật tư, trang thiết bị và hậu cần để xử lý các tình huống cấp bách; đồng thời điều tra, làm rõ nguyên nhân, đối tượng vi phạm để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật và xem xét trách nhiệm quản lý khi để xảy ra cháy rừng.

Bên cạnh đó, công tác phục hồi rừng sau cháy (nếu có) cũng được chuẩn bị phương án từ sớm, bảo đảm khôi phục hệ sinh thái nhanh và bền vững. Dự báo thời gian tới, nắng nóng tiếp tục kéo dài, nguy cơ cháy rừng vẫn ở mức cao. Các đơn vị xác định tiếp tục duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát; siết chặt quản lý hoạt động sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; chủ động rà soát, giảm vật liệu cháy tại các điểm trọng yếu. Cùng với đó là nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành; phát huy vai trò cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng và người có uy tín trong tuyên truyền, nhắc nhở; theo dõi sát diễn biến thời tiết để điều chỉnh phương án phù hợp thực tế.

Thông điệp chung được gửi tới người dân là “giữ rừng như giữ nhà”. Mỗi người dân hãy là một “người gác rừng”, nâng cao ý thức, trách nhiệm trong sử dụng lửa và bảo vệ tài nguyên rừng.

Đức Trí