Giữ màu xanh của rừng

Đầu tháng 3/2026, đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo PCCC và cứu nạn, cứu hộ tỉnh tổ chức kiểm tra thực tế công tác quản lý, bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng mùa khô năm 2026 tại các xã, phường: Bình Giang, Bình Sơn, Hòn Đất, Tri Tôn, Tịnh Biên, Giang Thành và Vĩnh Điều. Qua kiểm tra cho thấy, hầu hết các đơn vị chủ rừng đã chủ động triển khai phương án phòng, chống cháy rừng ngay từ đầu mùa khô. Tuy nhiên, nguy cơ cháy rừng vẫn luôn tiềm ẩn, nhất là tại những địa bàn có diện tích rừng tràm lớn như Hòn Đất, Bình Giang, Bình Sơn. Thực tế ghi nhận vẫn còn tình trạng người dân vào rừng bắt cá, lấy mật ong, khai thác lâm sản trái phép; đốt đồng, đốt nương rẫy tại các khu vực tiếp giáp rừng để phục vụ sản xuất. Những hành vi này, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể gây cháy lan trên diện rộng, để lại hậu quả nặng nề cho tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.

Kiểm lâm khu vực IV tuyên truyền, nhắc nhở hộ dân nhận giao khoán thực hiện các biện pháp phòng, chống cháy rừng mùa khô. Ảnh: THÙY TRANG

Thời gian qua, các đơn vị chủ rừng tăng cường tuần tra, lập chốt kiểm soát, tổ chức tuyên truyền, nhắc nhở và ký cam kết PCCC rừng với các hộ dân sống ven rừng. Dù vậy, ý thức chấp hành của một bộ phận người dân vẫn chưa thật sự nghiêm túc. Nhiều người dân cho rằng đốt đồng quy mô nhỏ, đốt vào thời điểm ít gió sẽ không gây cháy lớn. Chính sự chủ quan này làm gia tăng nguy cơ phát sinh cháy rừng trong mùa khô.

Ông Nguyễn Văn Tèo - nhân viên quản lý rừng thuộc Công ty Cổ phần Gỗ MDF Kiên Giang cho biết: “Từ tháng 3 đến tháng 5 là thời gian cao điểm dễ xảy ra cháy rừng do người dân vào rừng bắt ong lấy mật. Để bảo vệ diện tích rừng trong cao điểm nắng nóng, hằng ngày các tổ bảo vệ phải tuần tra, cử người trực trên chòi canh. Đồng thời, công ty phối hợp với công an, quân sự, kiểm lâm tăng cường kiểm tra người và phương tiện vào rừng”.

Theo ông Trần Thành Được - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 15 vụ cháy rừng, làm thiệt hại hàng chục ha rừng, trong đó, nhiều vụ có nguyên nhân từ sự bất cẩn trong sử dụng lửa của người dân sinh sống ven rừng. Vì vậy, nâng cao nhận thức cộng đồng được xác định là giải pháp căn cơ, lâu dài trong công tác phòng, chống cháy rừng. Thực hiện giải pháp này, Chi cục Kiểm lâm tỉnh chỉ đạo các hạt kiểm lâm phối hợp chính quyền địa phương và đơn vị chủ rừng tổ chức tuyên truyền lưu động, họp dân, phát tờ rơi; lồng ghép nội dung PCCC rừng vào các buổi sinh hoạt tổ, ấp. Hệ thống loa truyền thanh cơ sở thường xuyên cập nhật cấp dự báo cháy rừng để người dân chủ động phòng ngừa.

Các đơn vị chủ rừng ký cam kết bảo vệ rừng và PCCC rừng với hộ dân ven rừng, hộ nhận khoán bảo vệ rừng; quy định rõ trách nhiệm như không tự ý sử dụng lửa trong rừng, không đốt thực bì bừa bãi, không mang vật liệu dễ cháy vào rừng trong mùa khô. Hằng năm, lực lượng kiểm lâm còn phối hợp tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống cháy rừng ban đầu cho người dân. Khi được trang bị kiến thức và thực hành sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ, người dân có thể chủ động ứng phó, phối hợp hiệu quả với lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố.

Rừng không chỉ là “lá phổi xanh” điều hòa khí hậu mà còn là nguồn sinh kế, là vành đai bảo vệ môi trường và an ninh sinh thái cho địa phương. Trong cao điểm mùa khô, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, tuân thủ nghiêm quy định về bảo vệ rừng và PCCC rừng. Khi ý thức cộng đồng được nâng lên, công tác phòng, chống cháy rừng mới thực sự phát huy hiệu quả bền vững góp phần giữ gìn màu xanh cho hôm nay và mai sau.

THÙY TRANG