Giữ mạch đường giữa núi rừng

Sạt lở đất đá trên tuyến đường 433 gây ách tắc giao thông, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân và phương tiện.

Bám đường, bám núi

Trên hàng trăm kilômét đường tỉnh len lỏi qua núi cao, thung sâu và những sườn dốc luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, những kỹ sư của phòng Tuần kiểm đường bộ 4 vẫn ngày ngày bám tuyến, bám hiện trường để giữ cho những mạch giao thông không bị đứt gãy. Trong hành trình ấy, tuyến tỉnh lộ 433 là một trong những công trình để lại nhiều dấu ấn nhất, bởi phía sau mỗi mét đường được nối lại là cuộc chạy đua với thời gian, với thiên tai và trách nhiệm của những người giữ đường.

Trong ký ức của những cán bộ, nhân viên BQL, những ngày cuối tháng 10/2025 vẫn là quãng thời gian khó quên. Sau nhiều ngày hứng chịu mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 10 và 11, một đoạn tỉnh lộ 433 như bị núi rừng xé toạc. Khoảng 11.000m3 đất đá từ taluy dương đổ ập xuống, kéo theo nền đường sụt gãy hoàn toàn gần 50m. Chỉ sau một đêm, tuyến giao thông độc đạo nối các xã Cao Sơn, Tân Pheo, Quy Đức, Đức Nhàn và Tiền Phong bị chia cắt, hàng nghìn hộ dân rơi vào cảnh đi lại khó khăn, nhiều chuyến hàng phải nằm lại giữa núi.

Khi nhiều người chỉ nhìn thấy một con đường bị đứt gãy, những người làm nghề lại nhìn thấy phía sau đó là vô vàn việc phải làm. Ngay sau khi UBND tỉnh công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai và giao BQL chủ trì tổ chức khắc phục, những kỹ sư của đơn vị gần như lập tức bám hiện trường. Giữa mưa gió, họ men theo sườn núi khảo sát địa hình, đánh giá mức độ sạt trượt, đo đạc từng điểm lún sụt, tính toán dòng chảy, lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp để vừa khôi phục tuyến đường, vừa bảo đảm ổn định lâu dài cho mái taluy.

Ở địa hình miền núi, mỗi phương án kỹ thuật đều phải tính đến khả năng thoát nước, độ ổn định của nền địa chất và nguy cơ tái sạt lở khi mưa lớn quay trở lại. Có những vết nứt nhỏ trên mái taluy mà người đi đường dễ dàng bỏ qua, nhưng với những kỹ sư tuần kiểm, đó có thể là tín hiệu đầu tiên báo trước cả một khối đất đá đang âm thầm dịch chuyển.

Theo đồng chí Đặng Trung Kiên - Trưởng Phòng Tuần kiểm đường bộ 4, công việc của những người làm bảo trì giao thông không chỉ là khắc phục hậu quả sau thiên tai mà còn phải thường xuyên bám tuyến, theo dõi hiện trường, phát hiện sớm các vị trí xung yếu để chủ động xử lý. Mỗi mùa mưa bão, cán bộ kỹ thuật duy trì trực ban 24/24 giờ, phối hợp với đơn vị quản lý tuyến và chính quyền địa phương sẵn sàng ứng phó khi có tình huống phát sinh. Chính sự chủ động ấy giúp hạn chế thấp nhất nguy cơ ách tắc, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện lưu thông trên tuyến.

Nhiều tháng sau đó, công trường trên tuyến 433 gần như không có ngày nghỉ. Những vị trí bị lún sụt, xói trôi được hoàn trả bằng kết cấu bảo đảm yêu cầu kỹ thuật; hệ thống rãnh thoát nước, lề đường được gia cố bằng bê tông; mái taluy tiếp tục được xử lý, gia cố; biển báo và lan can phòng hộ tại các điểm nguy hiểm cũng được bổ sung đồng bộ. Mỗi hạng mục hoàn thành không chỉ để nối lại một con đường, mà còn để tuyến giao thông huyết mạch của vùng cao đủ sức chống chọi với những mùa mưa bão phía trước.

Ngày tuyến 433 thông xe trở lại, niềm vui của người dân hiện rõ trên từng chuyến xe qua núi. Còn với Phòng Tuần kiểm đường bộ 4, công việc vẫn chưa kết thúc. Họ lại tiếp tục những chuyến đi dọc tuyến, lặng lẽ kiểm tra các mái taluy, những đoạn nền đường vừa được gia cố, những dòng nước sau mưa. Bởi họ hiểu, ở miền núi, một con đường chỉ thật sự bình yên khi sau mỗi trận mưa, người dân vẫn có thể yên tâm đi lại. Và để có được sự bình yên ấy, luôn có những người kỹ sư lặng lẽ đi trước thiên tai, bám đường, bám núi suốt bốn mùa.

Máy móc được huy động khẩn trương san gạt đất đá, khắc phục sạt lở, bảo đảm giao thông trên tuyến.

Khi con đường hồi sinh

Một buổi sáng đầu tuần, trên tỉnh lộ 433, tiếng xe chở nông sản vang vọng giữa núi rừng. Vài em nhỏ đạp xe đến trường, người đi chợ, xe tải chở vật liệu nối nhau qua đoạn đường từng bị đất đá xé đứt nhiều tháng trước. Nhịp sống đã trở lại bình thường. Nhưng với người dân Cao Sơn, ký ức về những ngày con đường độc đạo bị chia cắt vẫn còn nguyên vẹn.

Chị Hà Thị Liên vẫn nhớ những sáng mưa phùn đứng lặng ở đầu lối đi tạm, dõi theo chiếc cặp sách nhỏ của con khuất dần sau sườn núi rồi mới yên tâm quay về. Còn anh Nguyễn Văn Lâm ở xã Tân Pheo chưa quên những chuyến xe chở nông sản phải dừng lại trước điểm sạt lở. Rau, quả đến kỳ thu hoạch không thể chờ, thương lái ngại đường xa, người nông dân chỉ biết sốt ruột nhìn thành quả lao động chậm đường ra chợ. Những câu chuyện ấy cho thấy, khi một con đường bị đứt gãy, điều mất đi không chỉ là vài chục mét mặt đường, mà còn là nhịp sống của cả một vùng quê bị đình trệ.

Ngày công trình hoàn thành cũng là ngày niềm vui trở lại với vùng cao. Những chuyến xe chở nông sản lại đều đặn xuống núi, học sinh không còn phải men theo lối đi tạm, người dân thuận tiện hơn trong việc đến trung tâm xã, bệnh viện hay chợ phiên. Theo đồng chí Bùi Thị Hòa Bình - Chủ tịch UBND xã Cao Sơn, việc khắc phục điểm sạt lở đã mở lại nhịp sản xuất, học tập và giao thương của người dân vùng cao; những lo lắng kéo dài nhiều tháng cũng dần được thay bằng sự yên tâm mỗi khi bước chân ra đường.

Có lẽ, đó cũng là điều khiến những kỹ sư của phòng Tuần kiểm đường bộ 4 cảm thấy ý nghĩa nhất sau nhiều tháng bám công trường. Nhưng với họ, công trình hoàn thành không đồng nghĩa với công việc khép lại. Tỉnh lộ 433 chỉ là một trong nhiều tuyến đường mà BQL cùng các đơn vị quản lý, bảo trì đang ngày đêm gìn giữ.

Trên hàng trăm kilômét đường tỉnh, mỗi mùa mưa đi qua lại xuất hiện thêm những mái taluy cần theo dõi, những rãnh thoát nước cần khơi thông, những điểm sạt lở cần gia cố. Vì thế, những chuyến tuần kiểm vẫn đều đặn nối dài, những người kỹ sư vẫn tiếp tục bám tuyến, rà soát hiện trường, phối hợp với các đơn vị quản lý đường bộ chuẩn bị nhân lực, vật tư và phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra.

Chiều muộn, khi mặt trời khuất dần sau dãy núi, dòng xe vẫn bình yên lăn bánh trên những cung đường vùng cao. Ở nơi núi rừng vẫn còn những trận mưa dữ dội, những chuyến tuần kiểm của các kỹ sư phòng Tuần kiểm đường bộ 4 không bao giờ dừng lại. Bởi sau mỗi cung đường được giữ thông suốt không chỉ là những bánh xe tiếp tục lăn, mà còn là những phiên chợ không lỡ hẹn, những mùa thu hoạch không dang dở và những đứa trẻ vẫn đều đặn đến trường.

Đó cũng là phần thưởng lớn nhất dành cho những con người quanh năm lặng lẽ bám đường, bám núi. Giữ đường thông, với những người kỹ sư tuần kiểm, không chỉ là nhiệm vụ. Đó còn là cách họ góp phần giữ nhịp sống cho cả một vùng quê.

Nguyễn Yến