Giữ 'cánh sóng' trên đỉnh non Hồng

Trạm phát sóng Thiên Tượng trên đỉnh núi Hồng Lĩnh.

Từ quốc lộ 1, đoạn qua phường Bắc Hồng Lĩnh, cột ăng-ten của trạm phát sóng đã hiện ra sừng sững trong tầm mắt. Khoảng cách tưởng chừng rất gần, nhưng để chạm tới đó là cả một hành trình không hề dễ dàng. Con đường dài chừng 8 km, nhỏ hẹp, ngoằn ngoèo men theo sườn núi, có nhiều quãng một bên là vách núi, một bên là vực sâu hun hút. Có những đoạn, bánh xe lăn sát mép vực, chỉ cần lơ đãng là đủ khiến người tay lái non kinh nghiệm phải “đứng tim”.

Đường từ phường Bắc Hồng Lĩnh lên Trạm phát sóng Thiên Tượng dài khoảng gần 8km nhỏ hẹp và gập ghềnh men theo triền núi.

Anh Nguyễn Công Đạt dáng người rắn rỏi, ánh mắt điềm tĩnh của một người đã quá quen với từng khúc cua, từng con dốc nơi đây. Thỉnh thoảng, anh xuống xe gỡ những cành cây gãy đổ chắn ngang đường, rồi lại nhẹ nhàng nói: “Với tôi, từng đoạn ngầm, từng con suối, từng gốc thông già trên cung đường này đều đã in vào trí nhớ. Nhắm mắt lại cũng hình dung ra được. Nếu mưa lớn hay có bão, anh em có thể đoán trước chỗ nào dễ sạt, chỗ nào ít nguy hiểm hơn để chủ động ứng phó”.

Anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm Phát sóng Thiên Tượng.

Những câu nói bình thản của anh khiến con đường rừng dường như bớt gập ghềnh hơn. Và tôi chợt hiểu, để những cánh sóng đi xa, trước hết phải có những con người đủ kiên nhẫn và gan góc như anh để chinh phục chính con đường dẫn lên nguồn phát sóng ấy. Sinh năm 1973, tốt nghiệp Khoa Điện tử Viễn thông (Đại học Vinh, Nghệ An), anh Nguyễn Công Đạt là một trong những kỹ thuật viên đầu tiên về công tác tại Trạm phát sóng Thiên Tượng khi trạm được xây dựng và đưa vào vận hành năm 2003. Hơn 23 năm gắn bó với đỉnh núi này, với anh, trạm phát sóng không chỉ là nơi làm việc, mà thực sự đã trở thành “ngôi nhà thứ hai” - nơi anh dành nhiều thời gian hơn cả căn nhà nhỏ của mình ở phường Bắc Hồng Lĩnh. “Có những giai đoạn, mỗi ca trực kéo dài 6 ngày liên tục. Ở trạm nhiều hơn ở nhà nhưng nghề chọn mình rồi, bỏ sao được” - anh Đạt cười hiền.

Sau quãng đường dốc cuối cùng, Trạm phát sóng Thiên Tượng hiện ra giữa mênh mang núi rừng. Cột ăng-ten cao 72m vươn thẳng lên trời, lặng lẽ phát đi những tín hiệu mang tiếng nói, hình ảnh của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đến khắp các vùng quê Hà Tĩnh và một phần các địa phương lân cận của Nghệ An. Khu nhà trạm hiện ra trước mắt tôi với vẻ khang trang nằm nép mình giữa bốn bề thung xanh và những làn sương bảng lảng.

Tổ kỹ thuật viên tại Trạm phát sóng Thiên Tượng có 4 người thường xuyên thay nhau trực theo ca, đảm bảo sóng phát thanh, truyền hình quốc gia và địa phương luôn ổn định.

Anh Đạt giới thiệu: “Tổ phát sóng chúng tôi hiện có 4 người. Người gắn bó lâu nhất đã 23 năm, người ít nhất cũng 15 năm. Để bảo đảm phát sóng liên tục 24/24h, anh em chia làm 2 kíp, mỗi kíp 2 người. Trước đây, mỗi ca trực 6 ngày, từ năm 2025 chuyển sang trực theo ca 2 ngày. Nhưng, khi có sự cố thì huy động toàn bộ quân số, anh em ai cũng tự giác có mặt”.

Ca trực hôm nay có anh Đặng Hồng Thái (SN 1973, quê phường Thành Vinh, Nghệ An) và anh Nguyễn Huy Thắng (SN 1981, quê phường Nam Hồng Lĩnh). Riêng anh Trần Quốc Hải (quê xã Nghi Xuân) đang trong giờ nghỉ ca. Cả 4 người, mỗi người một hoàn cảnh, một quãng đường gắn bó khác nhau, nhưng đều chung một điểm: coi việc “giữ sóng” là trách nhiệm không thể lơ là. Khi tôi hỏi về công việc hằng ngày, anh Thái cho biết: “Công việc của chúng tôi là… canh sóng. Nghe thì đơn giản nhưng thường xuyên phải theo dõi, giám sát để bảo đảm các kênh phát thanh, truyền hình Trung ương và địa phương đặt máy tại trạm luôn hoạt động ổn định. Chỉ cần tín hiệu có dấu hiệu bất thường là phải xử lý ngay”.

Anh Đặng Hồng Thái có thâm niên 23 năm gắn bó với Trạm phát sóng Thiên Tượng.

Cái “đơn giản” ấy thực chất là những ca trực phải tập trung căng thẳng. Bởi, chỉ một vài phút gián đoạn tín hiệu cũng có thể ảnh hưởng đến việc tiếp nhận thông tin của cả một vùng rộng lớn.

Thành viên trẻ nhất của trạm là anh Nguyễn Huy Thắng (SN 1981) có 15 năm gắn bó với nghề tại đỉnh Thiên Tượng.

Đặt ở độ cao khoảng 400m so với mực nước biển, lại giữa vùng khí hậu khắc nghiệt của miền Trung, Trạm phát sóng Thiên Tượng thường xuyên phải đối mặt với những sự cố khó lường. Mùa hè, những cơn giông bất chợt mang theo sét đánh, tạo xung điện lớn, dễ gây hư hỏng thiết bị. Nhắc lại kỷ niệm cũ, anh Nguyễn Công Đạt kể: “Sự cố anh em chúng tôi vẫn luôn nhớ mãi là mùa hè năm 2014, sét đánh cháy biến áp, hỏng toàn bộ hệ thống tối ưu. Lửa điện bùng lên sáng cả khu vực. Anh em vừa lo dập lửa, vừa tìm cách cứu thiết bị. Nhân lực ít, thời tiết phức tạp, nhưng lúc đó, chúng tôi chỉ nghĩ một điều: phải giữ cho sóng không gián đoạn quá lâu”.

Kỹ thuật viên Trạm phát sóng Thiên Tượng sửa chữa hệ thống cáp truyền dẫn trên cột ăng ten.

Tuy vậy, những thử thách ấy chưa là gì so với cơn bão số 10 năm 2025. Đó là một trong những ký ức khó quên nhất của những người giữ sóng Thiên Tượng. Bão quần thảo hàng chục giờ liền, làm tốc mái nhà trạm, hư hỏng nhiều thiết bị, mất điện suốt 5 ngày. Anh Nguyễn Huy Thắng nhớ lại: “Hôm đó, tôi và anh Thái trực, anh Đạt đang nghỉ ca. Bão vừa dứt, đường đang ngổn ngang cây đổ, đất đá sạt lở, vậy mà anh Đạt đã băng rừng lên trạm ngay. Thấy anh xuất hiện, anh em vừa bất ngờ vừa mừng. Có đủ người, chúng tôi lao vào khắc phục ngay, để “cứu sóng” nhanh nhất có thể”.

Không chỉ trong thiên tai, cuộc sống thường nhật trên đỉnh núi cũng đầy gian khó. Mùa đông, gió lạnh buốt da thịt, mùa hè, nắng hắt xuống hầm hập như lửa đổ. Có những đêm, chỉ quên đóng cửa một chút là rắn lục, rắn hổ mang “ghé thăm” dưới chân giường, thậm chí chui cả vào dàn điều hòa làm mát thiết bị. Nước sinh hoạt cũng là bài toán nan giải. Dù trạm có bể chứa nước mưa hơn 40m3, nhưng vào mùa hè, anh em vẫn phải chắt chiu từng xô, chậu... “Dù công việc khá vất vả nhưng bù lại, chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm của lãnh đạo cơ quan, chế độ chính sách đầy đủ. Đó là động lực để mọi người yên tâm gắn bó” - anh Đạt chia sẻ.

Để đảm bảo tín hiệu luôn thông suốt, các ca trực của kỹ thuật viên Trạm phát sóng Thiên Tượng luôn diễn ra trong trạng thái tập trung cao độ.

Hiện nay, Trạm phát sóng Thiên Tượng tiếp sóng kênh truyền hình của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh cùng hàng chục kênh phát thanh, truyền hình quốc gia và địa phương như: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Nghệ An, Vĩnh Long… Trong điều kiện khó khăn, đội ngũ kỹ thuật viên nơi đây vẫn túc trực 24/24h, bảo đảm dòng chảy thông tin không gián đoạn.

Rời Trạm phát sóng Thiên Tượng khi sương chiều bắt đầu buông, tôi ngoái nhìn lại cột ăng-ten sừng sững giữa núi rừng. Ở đó, có những con người âm thầm, miệt mài, lặng lẽ giữ cho “cánh sóng” lan tỏa đến mọi miền quê. Không lên hình, lên tiếng như những nhân vật trên các tần số phát thanh, truyền hình nhưng họ đã góp phần giữ nhịp thông tin trong kỷ nguyên số, kết nối giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân qua miệt mài thời gian.

Trạm phát sóng Thiên Tượng nằm ở độ cao gần 400m so với mực nước biển.

Thiên Vỹ