Gió đổi chiều

Phong đứng trước sân, không bước vào ngay. Căn nhà vẫn vậy. Bức tường vôi cũ. Chiếc bàn gỗ trước hiên. Cái ấm nhôm móp một bên đặt cạnh bếp. Chỉ có cha anh đã già hơn rất nhiều.

Phong rời làng khi mười tám tuổi. Không phải vì ghét biển, mà bởi từ nhỏ, Phong đã sợ những chuyến ra khơi của cha. Mẹ mất sớm, một mình ông Sáu nuôi con bằng những mùa biển nối tiếp. Mỗi lần bão về, Phong lại đứng bên cửa sổ, nhìn ra phía bến thuyền tối mịt, chờ một ánh đèn quen thuộc. Ông Sáu vẫn mong Phong nối nghề. Ngày anh báo sẽ lên thành phố học đại học, bữa cơm hôm ấy trở nên nặng nề.

- Cha chỉ nghĩ đến biển thôi sao? Cha có bao giờ nghĩ con muốn gì không?

Ông Sáu nhìn con.

- Cha chỉ muốn con có một cái nghề.

- Nghề giống cha à? Ngày ngày đánh cược với sóng nước?

Căn nhà nhỏ im phăng phắc. Ngoài kia, gió thổi qua rặng phi lao.

- Cha không sợ con đi. Cha chỉ sợ một ngày con đi xa rồi quên mất mình từ đâu mà lớn.

Nhưng Phong vẫn đi.

Những năm sau đó, Phong vẫn về quê vào dịp giỗ mẹ. Nhưng lần nào cũng vội. Có khi anh vừa về thì ông Sáu đang ngoài biển. Có khi ông cập bờ, Phong đã lên chuyến xe trở lại thành phố.

Phong học xong rồi ở lại trên đó làm việc. Những cuộc gọi về nhà cũng thưa dần.

Có lần ông Sáu hỏi:

- Bao giờ con về?

Phong trả lời:

- Khi nào rảnh con về.

Cái “khi nào” ấy kéo dài mãi, cho đến ngày người hàng xóm gọi điện báo ông Sáu bị ngã trong lúc kéo lưới. Không nặng, nhưng bác sĩ khuyên ông hạn chế ra biển. Từ ngày bị ngã, ông không còn đủ sức theo những chuyến biển dài. Chiếc “Niềm Tin” cũng nằm trên bãi nhiều hơn ngoài khơi. Người trong làng bảo ông nghỉ, nhưng hễ ai hỏi về luồng lạch cửa biển, ông vẫn là người được tìm đến đầu tiên. Bao năm lênh đênh, từng vùng biển ngầm, từng con nước đổi gần như đã in vào trí nhớ.

Phong về ngay. Anh đã nghĩ đến việc đưa cha lên thành phố. Căn nhà cũ bán đi cũng được. Ở tuổi này, cha cần một cuộc sống yên ổn hơn.

Ông Sáu đang ngồi vá lưới trước hiên.

- Về rồi đó hả con?

Phong bước tới. Anh nắm lấy bàn tay cha.

- Cha lên thành phố ở với con đi.

Ông nhìn con rồi nhìn ra biển.

- Cha ở đây quen rồi.

- Nhưng cha không thể sống một mình mãi.

Ông cười nhẹ.

 Ở lâu một nơi, tự nhiên thấy khó rời.

Chiều hôm đó, anh đi ra biển. Chiếc thuyền “Niềm Tin” vẫn nằm dưới hàng phi lao, mạn thuyền bạc màu theo tháng năm.

Phong nhớ ngày nhỏ từng hỏi:

- Sao cha đặt tên con thuyền là “Niềm Tin”?

Khi ấy ông Sáu đang sơn lại vỏ thuyền. Ông cười:

- Vì ra biển, người ta cần thứ để trở về.

- Là tay lái hả cha?

Ông lắc đầu.

- Là biết có người đang chờ mình.

Ngày đó Phong không hiểu.

Buổi chiều, ông Sáu gọi Phong ra sửa lưới. Tấm lưới cũ được trải trên sân. Những mắt lưới nhỏ đan vào nhau, có chỗ rách, có chỗ sờn. Phong ngồi bên cha. Anh thử luồn dây qua một vài mắt, nhưng một lúc sau đã làm sợi dây rối tung.

Ông nhìn con rồi bật cười.

- Cầm vậy thì tới tối cũng chưa xong.

Phong cũng cười.

Lâu rồi con đâu có làm.

Ông Sáu lấy lại sợi dây, chậm rãi chỉ cho con.

- Không cần nhanh, quan trọng là đúng chỗ.

Hai cha con ngồi bên nhau. Gió từ biển thổi vào. Ông Sáu nhìn tấm lưới trong tay.

- Có những thứ giữ lại không phải vì còn dùng được.

Phong im lặng một lúc rồi hỏi:

- Cha vẫn nghĩ con sai khi rời đi sao?

Bàn tay ông dừng lại.

- Không.

Ông nhìn ra biển.

- Ngày đó cha chỉ nghĩ giữ con ở lại là thương con.

Ông cười nhẹ.

- Sau này cha mới hiểu, thương một người cũng phải biết để người đó chọn con đường của mình.

Những ngày sau đó, người trong làng bắt đầu để ý thời tiết. Ông Sáu sáng nào cũng đứng trước hiên nhìn về phía biển.

Phong hỏi:

- Có chuyện gì sao cha?

Ông nhìn những đám mây xa.

- Gió năm nay lạ.

- Lạ thế nào ạ?

- Biển đổi nhanh.

Người làng lặng lẽ kéo thuyền lên cao, buộc chặt những tấm bạt trước gió. Đêm hôm đó, gió mạnh hơn. Phong tỉnh giấc bởi tiếng cửa sổ rung lên. Anh bước ra hiên. Cha vẫn ngồi đó, chiếc áo khoác phủ trên vai.

- Cha chưa ngủ à?

Ông quay lại.

- Nghe gió.

Phong ngồi xuống bên cạnh. Ngoài kia, biển tối đen.

Một lúc lâu, ông nói:

- Hồi con còn nhỏ, mỗi lần nghe gió lớn là cha lo.

- Lo gì hả cha?

- Lo cho những người ngoài biển.

Phong nhìn theo ánh mắt cha. Xa xa, vài ánh đèn thuyền nhỏ đang nhấp nhô.

Sáng hôm sau, bầu trời phủ một màu xám đục. Gió từ biển thổi vào từng cơn mạnh hơn. Những hàng phi lao trước làng nghiêng rạp. Người dân vội vàng chằng chống nhà cửa, kéo những chiếc thuyền nhỏ vào bờ.

Ông Sáu đứng rất lâu trước biển. Phong đứng bên cạnh.

- Cha thấy sao?

Ông nhìn những con sóng ngoài xa.

- Biển đang trở mình.

Chiều hôm đó, tin báo có một chiếc thuyền nhỏ chưa kịp trở về. Đó là thuyền của mấy thanh niên trong làng. Họ ra khơi từ sáng. Điện thoại mất liên lạc.

Cả làng thấp thỏm. Mưa bắt đầu nặng hạt. Gió rít từng cơn. Ông Sáu từ trong nhà bước ra.

Phong nhìn cha.

- Cha định đi tìm họ sao?

- Ngoài đó là con của người làng mình.

Phong bước tới.

- Nhưng bão lớn quá.

Ông Sáu liền chạy sang đồn biên phòng báo tin, xin phối hợp cùng lực lượng cứu hộ và đề nghị dùng chiếc “Niềm Tin” rẽ sóng dẫn đường vì không ai thuộc từng luồng lạch, con nước đêm bão bằng ông.

Dù ít ra khơi xa, ông vẫn đều đặn tra dầu mỡ, gia cố lại mạn thuyền và sơn sửa cẩn thận.

- Con đi cùng cha.

Ông nhìn Phong. Rồi khẽ gật đầu.

Đêm ấy, chiếc “Niềm Tin” rời bến khi gió đã đổi hướng. Phong ngồi cạnh cha, nghe tiếng máy nổ chậm hòa trong tiếng sóng.

Mưa quất rát mặt. Những con sóng liên tiếp dựng lên rồi đổ xuống. Bàn tay Phong bấu chặt lấy thành thuyền. Có lúc anh muốn nói cha quay lại.

Ông Sáu vẫn im lặng, chỉ có đôi bàn tay đặt trên bánh lái là run lên.

Một con sóng lớn ập tới, chiếc thuyền nghiêng mạnh. Ông Sáu loạng choạng, bàn tay rời khỏi bánh lái trong chốc lát. Phong lao tới giữ lấy cha.

- Cha để con giữ cùng.

Ông Sáu nhìn con một lúc rồi gật đầu. Phong bước tới. Bàn tay anh đặt lên bánh lái, chồng lên bàn tay chai sần của cha. Con thuyền vẫn chao đảo giữa những con sóng dữ. Rất lâu sau, trong màn mưa trắng xóa, một đốm sáng yếu ớt hiện lên phía trước. Phong nheo mắt nhìn.

- Bên đó!

Chiếc thuyền của mấy thanh niên trong làng hiện ra, nhỏ bé và chòng chành giữa biển đêm. Con thuyền chết máy và bị sóng đánh lệch khỏi luồng.

Những sợi dây được ném qua. Những bàn tay nắm lấy nhau.

Đến lúc con thuyền quay đầu, trời đã gần sáng. Những bóng người đã đứng chờ bên mép nước.

Ông Sáu vừa đặt chân lên cát thì khuỵu xuống. Phong đỡ lấy cha.

Ông Sáu ngồi nghỉ một lúc rồi chống tay đứng dậy.

- Về được rồi...

Ngoài kia, mặt biển sau bão vẫn còn những lớp sóng bạc đầu. Phong nhìn chiếc “Niềm Tin” lặng im trên cát.

Chiều xuống, ông Sáu lại vá lưới. Phong ngồi bên, bàn tay chậm rãi luồn sợi dây qua từng mắt lưới. Một cơn gió từ ngoài khơi thổi vào. Ông Sáu ngẩng lên.

- Con có thấy hôm nay gió khác không?

Phong nhìn ra cửa biển. Ngoài xa, một chiếc thuyền vừa nhổ neo. Cánh buồm căng lên trong gió.

Phong không trả lời. Anh cúi xuống, kiên nhẫn gỡ nút dây vừa mắc vào nhau, rồi tiếp tục luồn qua từng mắt lưới. Gió lướt qua hàng phi lao, mang theo vị mặn mòi của biển. Lần đầu tiên sau mười lăm năm, Phong không còn sợ một chiếc thuyền ra khơi.

Anh chỉ nghĩ, rồi nó sẽ trở về.