Gieo hy vọng ở ngôi trường đặc biệt
Sáng 8-9, Hà Nội rực nắng thu vàng, con ngõ nhỏ số 4A ngách 82/189 Kim Mã (phường Ngọc Hà) rộn ràng hơn thường lệ. Không có những hồi trống giòn giã rền vang, không có những bài diễn văn khuôn mẫu trịnh trọng, Lễ khai giảng năm học mới 2026-2027 của Trung tâm Hy vọng diễn ra trong sự ấm áp lạ kỳ với chủ đề "Gieo hy vọng - Ươm mầm tương lai".
"Trái ngọt" đo bằng những năm tháng nhẫn nại
Đón nhận những bó hoa tươi thắm từ các thế hệ giáo viên, các bà mẹ của những em nhỏ đặc biệt, bác sĩ Nhi khoa Đỗ Thúy Nga, Giám đốc Trung tâm Hy vọng, ở tuổi 85, mái tóc đã bạc trắng, xúc động chia sẻ những trăn trở rút ra từ chính hành trình gắn bó cuộc đời mình với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ đặc biệt.

Bác sĩ Đỗ Thúy Nga, Giám đốc Trung tâm Hy vọng đã có hành trình bền bỉ 25 năm với công tác chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt. Ảnh: Mai Hoa
Bà bày tỏ giản dị: Can thiệp và hỗ trợ trẻ tự kỷ, trẻ khuyết tật trí tuệ tuyệt đối không phải là sự áp đặt kiến thức hay kỹ năng theo lối giáo dục truyền thống. Người làm nghề trước hết phải thay đổi tư duy: Từ “dạy dỗ” chuyển sang “thấu hiểu và đồng hành”, cùng hòa vào thế giới riêng biệt của học sinh để hiểu, giúp các em vượt qua từng rào cản cảm xúc.
"Ở trung tâm, hơn 50% các con chưa nói tròn tiếng; có những em 15, 16 tuổi vẫn chưa thốt nên một câu hoàn chỉnh. Suốt quá trình rèn luyện đằng đẵng, có khi chỉ để nói được một từ "bố", một từ "mẹ" mà mất hàng năm trời...", giọng vị bác sĩ già nghẹn lại.
Chia sẻ đầy xúc động của Giám đốc Trung tâm Hy vọng Đỗ Thúy Nga. Video: Mai Hoa
Với các cô giáo nơi đây, "trái ngọt" không phải là bảng điểm giỏi hay danh hiệu học sinh xuất sắc mà chính là sự khôn lớn, là từng tiến bộ nho nhỏ mỗi ngày của các con.
Hơn 25 năm qua, từ những ngày đầu muôn vàn gian khó, Trung tâm Hy vọng thuộc Hội Cứu trợ Trẻ em khuyết tật thành phố Hà Nội đã trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng trăm gia đình đến từ 23 tỉnh, thành phố. Bước vào năm học 2026-2027, mái ấm này tiếp tục nuôi dạy hơn 50 em nhỏ, chia làm 4 lớp học chuyên biệt, từ lớp can thiệp sớm A3, tiền học đường A4, đến lớp phục hồi chức năng A2 và lớp văn hóa - kỹ năng sống A1.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cứu trợ trẻ em khuyết tật Hà Nội Bùi Văn Tuấn trao tặng lẵng hoa chúc mừng Trung tâm Hy vọng. Ảnh: Mai Hoa
Đằng sau mỗi bước tiến chậm rãi ấy là sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ thứ hai. Đó là cô Nguyễn Thị Thu đã gắn bó trọn 25 năm từ ngày đầu lập trường; là các cô giáo Đoàn Tố Quyên (21 năm), Nguyễn Thị Quý (20 năm), Trần Thị Hoài, Nguyễn Thị Hoài (19 năm), Lê Thị Mỹ Hạnh (17 năm), Lê Thị Huyền Trang (15 năm)... Họ đều là những cử nhân, thạc sĩ sư phạm tiểu học và giáo dục đặc biệt, dành trọn thanh xuân để kiên nhẫn bón từng thìa cơm, nắn từng nét vẽ, kiềm chế từng cơn rối nhiễu và kiên trì đợi các con mở lòng.
Nụ cười sau những giọt nước mắt lặng thầm
Khoảnh khắc xúc động nhất của buổi lễ là khi đại diện các bậc phụ huynh bước lên sân khấu. Đứng trước hội trường, mẹ của bạn Đ.N - nghẹn ngào chia sẻ về hành trình hơn 20 năm đồng hành cùng trung tâm. Từ ngày Đ.N còn là cậu bé 3 tuổi bé bỏng, đến nay đã là chàng thanh niên 26 tuổi, mái ấm Hy vọng vẫn luôn là ngôi nhà chở che, nâng đỡ từng nhịp thở, từng thói quen sinh hoạt của em.
Chia sẻ đầy xúc động của phụ huynh học sinh. Video: Mai Hoa
Cùng chung niềm xúc động ấy, mẹ của bé M.K rưng rưng: “Với những đứa trẻ bình thường, việc tự ăn, tự đi vệ sinh hay cùng bố mẹ ra ngoài chơi là điều hiển nhiên. Nhưng với gia đình có con đặc biệt, để con tự chăm sóc bản thân những điều tối thiểu nhất, đó là một bước tiến kỳ diệu”.
Không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc thuở ấu thơ, triết lý giáo dục của Trung tâm Hy vọng còn nhìn xa hơn tới tương lai tự lập bền vững. Phó Giám đốc Trung tâm Hy vọng Nguyễn Hồng Vân chia sẻ: Đích đến thực sự của can thiệp giáo dục phải là hướng nghiệp và trao quyền tự chủ. Thông qua các lớp thủ công, làm bánh, vẽ tranh hay may mặc, Trung tâm kỳ vọng giúp các em có thể tạo ra sản phẩm, có thu nhập tự nuôi sống mình để giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Quan trọng hơn tất cả, lao động trao cho các em lòng tự trọng và cảm giác mình là một con người có ích, được hòa nhập trọn vẹn và bình đẳng vào xã hội. Chỉ tiêu năm học mới, đưa 2 trẻ lớp A3 ra học hòa nhập và 2 trẻ lớp A1 trưởng thành đi học nghề - chính là bước đi hiện thực hóa giấc mơ nhân văn ấy.
Về phía chính quyền cơ sở, đại diện UBND phường Ngọc Hà và cấp ủy, chi bộ địa bàn dân cư cũng khẳng định sự gắn kết chặt chẽ. Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Ngọc Hà Ngô Thiện Nguyễn nhấn mạnh: Công tác chăm lo cho trẻ khuyết tật không chỉ là việc thiện nguyện đơn thuần, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cơ sở. Chính quyền sẽ phối hợp cùng trạm y tế triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe cho người khuyết tật, người yếu thế tận nhà và cộng đồng, lập hồ sơ sức khỏe điện tử theo dõi suốt đời, bảo đảm các em được hưởng những điều kiện chăm sóc tốt nhất.

Niềm vui và sự gắn kết ở Trung tâm Hy vọng. Ảnh: Mai Hoa
Đặc biệt, dịp Tết Trung thu sắp tới, đại diện Chi bộ và Hội Phụ nữ khu dân cư số 5, phường Ngọc Hà cam kết sẽ mang đến cho các con một đêm rằm ấm áp, rộn rã tiếng cười.
