Giám sát dự án chậm tiến độ, không để lãng phí kéo dài

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh (ở giữa) cùng đoàn giám sát kiểm tra thực tế dự án Hạ tầng kỹ thuật khu vực Đông Nam nút giao Hòa Cầm - giai đoạn 1. Ảnh: TÂM ĐAN

Những dự án chậm tiến độ

Đoàn giám sát do Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh làm trưởng đoàn vừa đến kiểm tra thực tế tại 5 dự án: Làng Đại học Đà Nẵng; Quy hoạch, quản lý vệt cây xanh dọc tuyến đường ĐT603B; Nạo vét, thoát lũ khẩn cấp, chống xâm nhập mặn sông Cổ Cò; Đường vành đai phía Bắc tỉnh Quảng Nam; Hạ tầng kỹ thuật khu vực Đông Nam nút giao Hòa Cầm - giai đoạn 1.

Đây đều là những công trình, dự án chậm tiến độ kéo dài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí nguồn lực. Đây cũng là những vấn đề nóng được cử tri quan tâm, kiến nghị nhiều lần tại các cuộc tiếp xúc cử tri thời gian qua.

Đơn cử, tại phường Cẩm Lệ, dự án Hạ tầng kỹ thuật khu vực Đông Nam nút giao Hòa Cầm - giai đoạn 1 (tổng đầu tư khoảng 42,9 tỷ đồng), được phê duyệt giai đoạn 2012 - 2014 và qua nhiều lần điều chỉnh, gồm 2 gói thầu. Trong khi gói thầu 1 đã khai thác từ tháng 6/2021, thì gói thầu 2 phải tạm dừng, chờ điều chỉnh chủ trương đầu tư, do vướng mặt bằng 52 hồ sơ chưa giải tỏa (11.074m2) thuộc khu vực nâng nền chống ngập úng và cải thiện vệ sinh môi trường.

Điểm nghẽn này xuất phát từ công tác quy chủ các thửa đất gặp nhiều phức tạp. Dự án dang dở nhiều năm qua không chỉ khiến đời sống người dân trong vùng đảo lộn, mà còn biến nơi đây thành điểm nóng về ô nhiễm.

Ông Phùng Văn Minh (77 tuổi) cho biết, do hạ tầng chưa hoàn thiện nên mỗi khi mưa xuống, nước dâng nhanh kéo theo rác thải ứ đọng; lúc nắng lên lại bốc mùi hôi thối nồng nặc. Suốt bao năm qua, người dân phải sống chung với ô nhiễm, trong khi công trình vẫn giậm chân tại chỗ.

Tại phường Hội An Tây, dự án Quy hoạch, quản lý vệt cây xanh dọc tuyến đường ĐT603B có tổng mức đầu tư 230,77 tỷ đồng. Dù có chủ trương đầu tư từ năm 2017 đến nay, dự án vẫn “bất động” do thiếu kinh phí bồi thường và quỹ đất tái định cư chưa phù hợp. Hệ lụy là người dân trong vùng quy hoạch treo vô cùng bức xúc vì không được sửa chữa, cải tạo nhà ở trước mùa mưa bão, liên tục gửi đơn thư đòi quyền lợi.

Tại phường Điện Bàn Bắc, dự án Đường vành đai phía Bắc tỉnh Quảng Nam (tổng mức đầu tư 498 tỷ đồng) dù được gia hạn tiến độ đến năm 2027, nhưng đến cuối tháng 5/2026, khối lượng thi công mới đạt 12% và giải ngân đạt 17,2%. Dự án trì trệ do khan hiếm đất đắp và nghẽn giải phóng mặt bằng. Hiện tại, mặt bằng mới bàn giao được gần 56% (10,30/18,43ha) nhưng phần lớn là đất nông nghiệp bị chia cắt, manh mún. Diện tích còn lại vướng ở khâu xác định nguồn gốc đất và bố trí tái định cư cho các hộ giải tỏa trắng.

Làm rõ nguyên nhân, tháo gỡ vướng mắc

Qua kiểm tra thực tế và làm việc với các bên liên quan, đoàn giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đã làm rõ nguyên nhân, đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ cho các dự án chậm tiến độ.

Đến cuối tháng 5/2026, khối lượng thi công dự án Đường vành đai phía Bắc tỉnh Quảng Nam mới đạt 12%. Ảnh: TÂM ĐAN

Đối với từng dự án cụ thể, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố yêu cầu chủ đầu tư báo cáo chính xác tiến độ thực tế và khối lượng thực hiện so với kế hoạch. Đặc biệt, các đơn vị phải phân tích rõ khó khăn, vướng mắc, xác định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan liên quan; đồng thời đưa ra giải pháp khắc phục đi kèm cam kết về thời gian hoàn thành.

Đơn cử tại dự án Hạ tầng kỹ thuật khu vực Đông Nam nút giao Hòa Cầm, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật đã chỉ rõ những cái tên phải chịu trách nhiệm khiến công trình kéo dài.

Theo đó, Ban Quản lý nhận định nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc dự án trì trệ và phát sinh chi phí bồi thường thuộc về đơn vị điều hành trước đây (Công ty CP Vật liệu xây dựng - Xây lắp và Kinh doanh nhà Đà Nẵng). Đơn vị này đã khảo sát, đánh giá hiện trạng sử dụng đất và lập phương án chi phí bồi thường giải tỏa chưa đầy đủ, thiếu sát thực tế.

Đáng chú ý, việc cơ quan chức năng thời kỳ trước cho phép chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp thuần túy sang đất ở tại khu vực này được đánh giá là bất hợp lý. Bởi lẽ, hiện trạng khu vực vốn là ao nước, trũng thấp, chưa có hạ tầng đảm bảo để xây dựng nhà ở; ranh giới giữa các thửa đất lại không rõ ràng. Chính điều này đã khiến công tác đo đạc thửa đất và quy chủ gặp rất nhiều khó khăn, kéo dài thời gian thực hiện. Theo Ban Quản lý, trách nhiệm đối với sai sót này thuộc về các cơ quan quản lý nhà nước giai đoạn trước.

Trên cơ sở các ý kiến thảo luận tại buổi giám sát, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của các công trình trọng điểm; đồng thời yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương phối hợp tháo gỡ từng nhóm vướng mắc nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng. Riêng các chủ đầu tư phải lập bảng tiến độ chi tiết để thuận tiện cho việc theo dõi, đôn đốc. Sau đợt giám sát này, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố sẽ tổng hợp, có báo cáo cụ thể gửi UBND thành phố và các cơ quan chức năng để kiến nghị phương án xử lý.

Đối với dự án Hạ tầng kỹ thuật khu vực Đông Nam nút giao Hòa Cầm, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố nhấn mạnh, sự chậm trễ của dự án đã ảnh hưởng lớn đến môi trường, dân sinh và mỹ quan đô thị. Do đó, các địa phương, đơn vị cần tìm giải pháp hiệu quả để xử lý dứt điểm, sớm đưa giai đoạn 1 vào sử dụng; đồng thời phải đánh giá toàn diện về hạ tầng và chính sách bồi thường khi lập dự án giai đoạn 2.

Liên quan đến 52 hồ sơ đất đai còn vướng mắc, các cơ quan chức năng cần rà soát, giải quyết tận gốc để áp giá bồi thường; trường hợp xuất hiện rào cản vượt thẩm quyền, có thể kiến nghị thành phố tiến hành thanh tra để xử lý dứt điểm. Cùng với đó, các đơn vị phải đặc biệt quan tâm đến việc đấu nối đồng bộ hệ thống thoát nước khu dân cư và nghiên cứu kỹ phương án tái định cư, ổn định đời sống cho người dân.

TÂM ĐAN