Giải thưởng Booker quốc tế công bố danh sách đề cử dài năm 2026

Các tác phẩm được đề cử danh sách dài tại Giải thưởng Booker quốc tế 2026. Ảnh: India Hobson

Danh sách năm nay quy tụ nhiều gương mặt quen thuộc từng được đề cử trước đó như Olga Ravn, Daniel Kehlmann, Ia Genberg, Mathias Énard và Gabriela Cabezón Cámara.

Nhà văn Đức Daniel Kehlmann góp mặt với tiểu thuyết The Director, do Ross Benjamin chuyển ngữ, lấy cảm hứng từ cuộc đời đạo diễn G.W. Pabst, người từng cộng tác với Đức Quốc xã.

Trong bài phê bình trên tờ Guardian, nhà văn Nina Allan nhận định tác phẩm mang “sự u tối, mơ hồ và bất an lấp lánh như một truyện cổ Grimm hiện đại”, đồng thời cho rằng đây là cuốn sách xuất sắc nhất của Kehlmann cho đến nay.

Tác giả Đan Mạch Olga Ravn được đề cử với tiểu thuyết thứ tư The Wax Child, do Martin Aitken dịch, khai thác các phiên tòa xét xử phù thủy có thật tại Đan Mạch thế kỷ XVII.

Chủ đề phù thủy cũng xuất hiện trong The Witch của nhà văn Pháp Marie NDiaye, do Jordan Stump dịch. Tác phẩm này từng xuất bản bằng tiếng Pháp năm 1996. NDiaye trước đó đã vào danh sách dài năm 2016 và danh sách rút gọn năm 2013, khi giải còn tôn vinh toàn bộ sự nghiệp sáng tác.

Một tác phẩm đáng chú ý khác là Women Without Men của nhà văn Iran Shahrnush Parsipur, do Faridoun Farrokh dịch. Xuất bản lần đầu bằng tiếng Ba Tư năm 1989, cuốn sách kể về năm người phụ nữ với những số phận khác nhau cùng tìm thấy nơi trú ẩn trong một khu vườn ngoại ô Tehran. Tác phẩm bị cấm tại Iran từ khi ra mắt; bản thân Parsipur từng bị giam giữ trong những năm 1980 và tái giam sau khi cuốn sách phát hành.

Nhà văn Thụy Điển Ia Genberg góp mặt với Small Comfort, do Kira Josefsson dịch, gồm năm câu chuyện liên kết với nhau. Trong khi đó, Mathias Énard được đề cử với The Deserters, do Charlotte Mandell chuyển ngữ.

Tiếp theo là tiểu thuyết đầu tay She Who Remains của nhà văn Bulgaria Rene Karabash, do Izidora Angel dịch. Tác phẩm kể về một phụ nữ thoát khỏi cuộc hôn nhân sắp đặt bằng lời thề giữ trinh tiết.

Danh sách còn có The Duke của nhà văn Italy Matteo Melchiorre (dịch giả Antonella Lettieri); We Are Green and Trembling của nhà văn Argentina Gabriela Cabezón Cámara (dịch giả Robin Myers), từng đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ cho văn học dịch năm ngoái; và Silent Nights in Tehran của nhà văn Đức Shida Bazyar (dịch giả Ruth Martin).

Ba tác phẩm cuối cùng trong danh sách đề cử dài năm nay gồm: The Remembered Soldier của Anjet Daanje (dịch giả David McKay); This Earth as It Is của Ana Paula Maia (dịch giả Padma Viswanathan); và Taiwan Travelogue của Yáng Shuāng-zǐ (dịch giả Lin King).

Giải thưởng Booker quốc tế là giải thưởng văn học thường niên tôn vinh tác phẩm hư cấu xuất sắc nhất được dịch sang tiếng Anh và xuất bản tại Anh hoặc Ireland. Ra đời năm 2005 và được cải tổ từ năm 2016 để trao cho từng tác phẩm thay vì toàn bộ sự nghiệp, giải có giá trị 50.000 bảng Anh, chia đều cho tác giả và dịch giả, khẳng định vai trò đồng hành của dịch giả trong hành trình đưa văn học vượt qua biên giới ngôn ngữ.

Giải thưởng Booker quốc tế hiện là một trong những giải thưởng uy tín nhất trong lĩnh vực văn học dịch, góp phần mở rộng cánh cửa cho các tiếng nói văn chương từ khắp thế giới đến với độc giả nói tiếng Anh.

Trưởng Ban Giám khảo, tiểu thuyết gia Natasha Brown, cho biết nhiều tác phẩm dự thi năm nay đề cập đến hậu quả tàn khốc của chiến tranh, điều được phản ánh rõ trong danh sách dài. Tuy vậy, các chủ đề trải rộng từ xung đột hàng xóm, những ngôi làng miền núi bí ẩn, âm mưu của các tập đoàn dược phẩm, đến những mối tình dang dở và cả một nhà tù bị ám ảnh.

Danh sách rút gọn gồm 6 tác phẩm sẽ được công bố ngày 31.3. Mỗi cuốn vào chung khảo sẽ nhận 5.000 bảng Anh, chia đều cho tác giả và dịch giả. Người chiến thắng sẽ được xướng tên vào ngày 19.5 tại lễ trao giải tổ chức ở Tate Modern, London.

Danh sách đề cử dài năm nay được chọn từ 128 tác phẩm xuất bản tại Anh hoặc Ireland trong giai đoạn 1.5.2025 đến 30.4.2026. Giám đốc điều hành Quỹ Booker Gaby Wood cho biết các tác phẩm dự thi được viết bằng 34 ngôn ngữ khác nhau, con số cao kỷ lục, cho thấy văn học dịch ngày càng tiếp cận rộng rãi hơn với độc giả nói tiếng Anh.

Năm ngoái, tập truyện ngắn Heart Lamp của Banu Mushtaq, do Deepa Bhasthi dịch, trở thành tuyển tập truyện ngắn đầu tiên giành giải.

Đáng chú ý, bốn tác giả từng được đề cử cho một tác phẩm riêng lẻ sau đó đã giành giải Nobel Văn học cho toàn bộ sự nghiệp sáng tác của mình, gồm Han Kang, Olga Tokarczuk, Jon Fosse cùng László Krasznahorkai.

MY KHÁNH