Giải quyết nợ đất tái định cư

Khu tái định cư trung tâm xã Hòa Bắc (giai đoạn 2) dự kiến bố trí đất cho các hộ dân chưa bốc đất đợt đầu, hiện chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, tiến độ chậm gần 4 tháng so với kế hoạch. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Nhiều nơi chậm tiến độ

Từ năm 2016 đến nay, hàng trăm hộ dân tại phường Hải Vân đã bàn giao đất để triển khai các dự án trọng điểm, trong đó có tuyến cao tốc La Sơn - Túy Loan kết nối Đà Nẵng với thành phố Huế. Đây là dự án then chốt góp phần hoàn thiện Hành lang kinh tế Đông - Tây và thúc đẩy phát triển vùng. Tuy nhiên, sau nhiều năm, không ít hộ dân vẫn chưa nhận được đất tái định cư.

Trường hợp gia đình ông Phú Vỹ (trú thôn Phò Nam, phường Hải Vân) là điển hình. Gia đình ông Vỹ đã bàn giao hơn 500m2 đất cho dự án, có phiếu bốc thăm và sơ đồ lô, nhưng đến thời điểm bốc đất thì quỹ đất đã hết. "Chúng tôi mong thành phố sớm đẩy nhanh khu tái định cư giai đoạn hai để ổn định cuộc sống", ông Vỹ nói.

Theo ghi nhận, nhu cầu đất tái định cư tại Đà Nẵng gia tăng mạnh do nhiều dự án thu hồi đất triển khai đồng thời. Riêng tại các địa phương sau hợp nhất như phường Hải Vân, Hòa Khánh, Liên Chiểu và các xã Bà Nà, Hòa Vang, Hòa Tiến..., hiện còn thiếu hàng nghìn lô đất tái định cư.

Khu tái định cư trung tâm xã Hòa Bắc (giai đoạn 2) chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng; tại thời điểm ghi nhận không thấy máy móc và công nhân thi công, tiến độ chậm gần 4 tháng so với kế hoạch. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Ông Nguyễn Thúc Dũng, Chủ tịch UBND phường Hải Vân cho biết, nhiều hộ dân có hồ sơ tái định cư hợp lệ, có sơ đồ lô và biên bản bốc thăm nhưng chưa bố trí được đất vì hạ tầng tái định cư triển khai chậm. Như tại khu tái định cư trung tâm Hòa Bắc (giai đoạn 2) thuộc địa bàn phường Hải Vân, khởi công tháng 12/2023, dự kiến hoàn thành tháng 9/2025 để bố trí cho các hộ chưa bốc đất đợt đầu, nhưng hiện tiến độ rất chậm. Nhiều hạng mục mới dừng ở giai đoạn nền móng, mặt bằng san lấp còn ngổn ngang, thậm chí một số khu vực chưa xong giải phóng mặt bằng.

Tình trạng tương tự diễn ra tại khu tái định cư phục vụ các dự án trên địa bàn huyện Hòa Vang (cũ), gần trụ sở xã Bà Nà. Công trình khởi công tháng 7/2024, dự kiến hoàn thành tháng 7/2025, nhưng đến nay nhiều hạng mục vẫn chưa triển khai. Nhà thầu gặp khó khăn lớn về vật liệu san lấp. Ông Nguyễn Phong Trung, Chỉ huy trưởng công trình cho biết: “Máy móc và thiết bị đã được huy động, nhưng nhiều thời điểm thi công phải tạm ngưng vì thiếu đất san lấp. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến tiến độ không đạt kỳ vọng”.

Ngoài vật liệu, một số khu tái định cư còn thiếu hạ tầng như cấp thoát nước, điện sinh hoạt, giao thông nội bộ, cây xanh…, khiến việc bàn giao đất gặp trở ngại. Bên cạnh đó, thời tiết bất lợi trong nhiều tháng qua cũng ảnh hưởng đến tiến độ.

Gỡ nút thắt

Trong tuần đầu tháng 1/2026, phóng viên ghi nhận tại khu tái định cư Hòa Bắc (giai đoạn 2), nhiều khu vực san lấp dở dang, đất đá ngổn ngang, đường nội bộ chưa hình thành rõ ràng. Số lượng máy móc và nhân công ít, có thời điểm không ghi nhận công nhân thi công. Một số hộ dân có đất chờ tái định cư cho biết, công trường hoạt động cầm chừng trong nhiều tháng, gần đây nhân công càng giảm. Việc chậm hoàn thiện hạ tầng kéo dài tình trạng nợ đất tái định cư, tạo áp lực sinh kế đối với các hộ đã di dời.

Khu tái định cư trung tâm xã Hòa Bắc (giai đoạn 2) chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng; tại thời điểm ghi nhận không có máy móc và công nhân thi công, tiến độ chậm gần bốn tháng so với kế hoạch, trong khi người dân mong mỏi dự án sớm hoàn thành để ổn định chỗ ở. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Theo báo cáo của Trung tâm Phát triển quỹ đất, toàn thành phố có 118 dự án tái định cư với hơn 619ha và tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng. Trong đó, có 5 dự án hoàn thành và quyết toán; 15 dự án hoàn thành nhưng chưa quyết toán; 74 dự án đang triển khai, nhiều dự án vướng thủ tục quy hoạch, giải phóng mặt bằng hoặc thiếu vật liệu.

Về quỹ đất, thành phố đang quản lý 15.249 lô tái định cư chưa bố trí thuộc 383 dự án. Trong khi đó, năm 2026 dự kiến có hơn 10.000 trường hợp thu hồi đất với nhu cầu hơn 20.000 lô tái định cư. Điều này đặt ra yêu cầu điều tiết quỹ đất kịp thời và hiệu quả hơn.

Thực tế cho thấy, trong khi quỹ đất phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại và hạ tầng giao thông được khai thác mạnh, thì việc xây dựng quỹ đất tái định cư chưa theo kịp. Điều này dẫn đến nghịch lý: dự án đầu tư giải phóng mặt bằng xong nhưng chưa có đất bố trí tái định cư, làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án và chính sách chăm lo đời sống người dân.

Ngày 5/1/2026, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với các sở, ban ngành nhằm đánh giá tiến độ các dự án tái định cư, tìm giải pháp tháo gỡ và đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Nhằm tháo gỡ vướng mắc, tại cuộc họp đánh giá tiến độ các dự án tái định cư mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn về tái định cư gắn với quy hoạch đô thị, nông nghiệp và phát triển bền vững.

Đồng thời giao các sở, ngành tập trung tháo gỡ vướng mắc trong khâu đo đạc, kiểm đếm, phê duyệt quy hoạch 1/500; rà soát quỹ đất công để tạo thêm nguồn lực phục vụ tái định cư và thu hút đầu tư. Chăm lo đời sống nhân dân vùng bị ảnh hưởng bởi dự án phải được đặt lên hàng đầu. Trong đó, tái định cư cần đi trước một bước để bảo đảm tính nhân văn và sự đồng thuận từ nhân dân.

TRỌNG HÙNG