Gia Lai: Xuân ấm ở làng tái định cư Suối Cạn

Những ngày đầu năm mới, khi nắng xuân nhẹ trải khắp vùng đất phía Tây tỉnh Gia Lai, làng tái định cư Suối Cạn (thôn Thắng Lợi 3, xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai) rộn ràng hơn thường ngày.

Trên những con đường bê tông, trẻ nhỏ ríu rít chạy chơi, tiếng nói cười vang lên trước hiên nhà mới. Khói bếp chiều bay chậm giữa không gian yên bình, báo hiệu một mùa xuân đủ đầy đang hiện hữu nơi từng là vùng đất nhiều gian khó.

Ký ức nhọc nhằn bên dòng suối cạn

Ít ai nghĩ rằng chỉ vài năm trước, nơi đây vẫn là khu dân cư tự phát ven suối, cuộc sống của hàng chục hộ đồng bào dân tộc thiểu số chật vật giữa thiếu thốn trăm bề. Từ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, khu tái định cư Suối Cạn hôm nay đang dần thay da đổi thịt, mở ra một hành trình mới, hành trình của ổn định, hy vọng và phát triển.

Làng tái định cư Suối Cạn.

Trong câu chuyện đầu xuân, ông Yô Han Niê (54 tuổi) vẫn chưa hết bồi hồi khi nhắc về những năm tháng cũ. Ông sinh ra ở làng Plei Thai, rồi theo cha mẹ chuyển vào Suối Cạn sinh sống từ những năm 1980. Khi ấy, cả gia đình bảy người chỉ trú ngụ trong một căn chòi nhỏ dựng tạm giữa vùng đất hoang.

Cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên khắc nghiệt. Mùa nắng, con suối trơ đáy, nước sinh hoạt trở thành thứ quý giá nhất. Người dân phải gùi từng can nước đục về dùng dè sẻn từng ngày. Đến mùa mưa, dòng nước lại bất ngờ dâng cao, chia cắt khu dân cư với bên ngoài, khiến việc đi lại, chữa bệnh hay học hành đều trở nên gian nan.

“Ngày đó không có điện, ban đêm tối mịt. Cha tôi phải lấy nhựa cây dầu trộn bột hương, bỏ vào ống tre đốt lên làm đèn”, ông Niê kể, ánh mắt xa xăm như đang nhìn lại những đêm dài hun hút giữa núi rừng.

Tết này, ông Yô Han Niê đã có nhà mới khang trang hơn.

Gia đình khai hoang tới 6 ha đất trồng lúa nhưng đất xấu, mùa màng bấp bênh, thu hoạch chỉ đủ ăn qua ngày. Bữa cơm thường xuyên phải độn khoai, mì; thức ăn chủ yếu dựa vào những con thú nhỏ săn được trong rừng.

Điều khiến ông day dứt nhất là chuyện học hành của con cái. Mùa khô, trẻ phải đi bộ hơn 4 km đến trường. Mùa mưa, đường lầy lội, nước lũ chia cắt, việc học nhiều khi đành dang dở.

Người dân hân hoan đón Tết trong ngôi nhà mới.

Không riêng gia đình ông Niê, ký ức ấy là câu chuyện chung của cả cộng đồng Suối Cạn. Anh Siu Khoát (33 tuổi) nhớ lại quãng thời gian lập gia đình trong căn nhà tôn tạm bợ: cuộc sống thiếu nước sạch, thiếu điều kiện chăm sóc y tế khiến con cái thường xuyên đau ốm. Những khi trong làng có người bệnh nặng, bà con chỉ biết mời thầy cúng về cầu may.

“Lúc đó tôi sợ nhất là vợ con ốm mà không biết đưa đi đâu chữa”, anh nói, giọng trầm xuống.

Những nỗi lo ấy kéo dài năm này qua năm khác, khiến ước mơ về một nơi ở ổn định tưởng chừng rất xa vời.

Bước ngoặt đến vào năm 2021 khi huyện Phú Thiện (cũ) khảo sát thực tế và xây dựng phương án di dời, bố trí tái định cư cho 38 hộ dân với 145 nhân khẩu tại Suối Cạn. Cuối năm 2022, dự án khu tái định cư chính thức được phê duyệt với tổng kinh phí 10 tỷ đồng, mở ra cơ hội “an cư” cho người dân.

Đầu năm 2024, khu tái định cư được khởi công xây dựng. Từ đó, giấc mơ về một cuộc sống ổn định dần trở thành hiện thực.

Xuân của niềm tin

Giữa nắng gió cao nguyên trong trẻo, những mái nhà ngói đỏ xếp thẳng hàng, quay mặt vào nhau như cùng chia sẻ niềm vui đoàn tụ. Đường bê tông rộng rãi nối liền từng ngôi nhà, hệ thống điện sáng bừng mỗi tối, mang lại cảm giác an tâm mà trước đây bà con chưa từng nghĩ tới.

Hệ thống điện, đường, nước đầy đủ mang lại cảm giác an tâm mà trước đây bà con chưa từng nghĩ tới.

Trẻ em giờ đây đến trường thuận lợi hơn, không còn cảnh lội bùn hay nghỉ học vì nước lũ. Người dân cũng yên tâm hơn khi trạm y tế và bệnh viện đã ở gần, việc chăm sóc sức khỏe trở nên dễ dàng.

Nguồn nước sạch được đầu tư đồng bộ giúp đời sống sinh hoạt thay đổi rõ rệt. Những nỗi lo thường trực ngày nào dần lùi lại phía sau, nhường chỗ cho nhịp sống ổn định và hy vọng mới.

Ông Phan Văn Vinh, nguyên Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Phú Thiện (cũ), người trực tiếp theo dõi dự án từ những ngày đầu, chia sẻ rằng, điều đáng mừng nhất không chỉ là nhà cửa khang trang mà còn là sự thay đổi trong tinh thần người dân.

“Từ chỗ còn nhiều khó khăn, bà con nay đã ổn định nơi ở, con em được học hành đầy đủ hơn. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển lâu dài”, ông nói. Theo ông, thời gian tới cần tiếp tục hỗ trợ sinh kế, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất và bảo vệ môi trường để khu tái định cư phát triển bền vững.

Từ một vùng đất thiếu thốn ven suối năm nào, nơi đây đang trở thành một cộng đồng ổn định, gắn kết và đầy hy vọng.

Chiều xuống trên làng tái định cư Suối Cạn, tiếng loa phát thanh vang lên giữa không gian yên bình, xen lẫn tiếng trẻ con nô đùa trước sân nhà mới. Những cành mai, nhành đào được người dân chăm chút trước hiên, báo hiệu mùa xuân thật sự đã về.

Suối Cạn hôm nay không chỉ đổi thay về diện mạo mà còn chuyển mình trong từng nhịp sống. Từ một vùng đất thiếu thốn ven suối năm nào, nơi đây đang trở thành một cộng đồng ổn định, gắn kết và đầy hy vọng.

Chiều xuân buông nhẹ trên Suối Cạn, ánh nắng cuối ngày phủ vàng những mái nhà mới còn thơm mùi vôi vữa. Tiếng trẻ nhỏ gọi nhau í ới, tiếng cười người lớn vang lên trước hiên nhà, bình dị mà ấm áp. Không còn những mùa mưa thấp thỏm hay những đêm dài thiếu ánh điện, cuộc sống nơi đây đang dần bước sang một trang mới. Suối Cạn hôm nay không chỉ là nơi ở mới, mà là điểm khởi đầu của những ước mơ vừa kịp nảy mầm.

Bài và ảnh: Hiền Mai