Gia Lai: Rừng biên giới Ia Mơ tiếp tục bị 'bức tử'

Ngày 25/12, trong quá trình phối hợp tuần tra, kiểm soát bảo vệ rừng tại địa bàn biên giới, lực lượng chức năng xã Ia Mơ phát hiện một vụ ken cây rừng tự nhiên với quy mô lớn. Cụ thể, tại lô 2, khoảnh 8, tiểu khu 1000, thuộc lâm phần do UBND xã Ia Mơ quản lý, có tới 217 cây rừng tự nhiên bị ken trái phép. Vụ việc được Tổ Kiểm lâm Ia Mơ phát hiện khi phối hợp với Đồn Biên phòng Ia Lốp tổ chức kiểm tra, kiểm soát trong những ngày cuối năm 2025.

Toàn bộ số cây bị ken đều thuộc trạng thái rừng tự nhiên. Các cây bị tác động chủ yếu là những loài cây bản địa như dầu, cà chít, xoài rừng và một số cây gỗ khác. Đường kính cây dao động từ 10 đến 40cm, cho thấy nhiều cây đang trong giai đoạn sinh trưởng tốt. Các vết ken xuất hiện ở độ cao từ 10 đến 180cm so với mặt đất, nhiều vết còn mới, nhựa cây vẫn rịn ra. Tại thời điểm kiểm tra, các cây rừng vẫn chưa chết hẳn nhưng đã bị cắt đứt mạch dẫn nhựa, nguy cơ khô héo, chết đứng chỉ là vấn đề thời gian.

Hiện trường vi phạm nằm trong diện tích rừng do UBND xã Ia Mơ quản lý. Tuy nhiên, tại thời điểm phát hiện, lực lượng chức năng chưa xác định được đối tượng thực hiện hành vi ken cây trái phép. Tổ Kiểm lâm Ia Mơ đã phối hợp các lực lượng liên quan lập biên bản kiểm tra hiện trường, báo cáo UBND xã Ia Mơ và Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Prông để theo dõi, chỉ đạo xử lý theo quy định của pháp luật.

Tiểu khu 990 cũng phát hiện 80 cây rừng bị ken

Ngay sau đó, UBND xã Ia Mơ chỉ đạo Công an xã chủ trì, phối hợp với Tổ Kiểm lâm Ia Mơ, Đồn Biên phòng Ia Lốp, Phòng Kinh tế và Chốt Quản lý bảo vệ rừng số 04 tiếp tục mở rộng điều tra, xác minh, truy tìm đối tượng vi phạm. Đồng thời, các lực lượng được yêu cầu tăng cường tuần tra, kiểm soát tại những khu vực rừng giáp ranh nương rẫy, những nơi có nguy cơ cao xảy ra hành vi ken cây, phá rừng.

Trước đó, tại xã Ia Mơ, lực lượng chức năng cũng phát hiện tình trạng ken cây rừng. Theo ghi nhận thực tế tại rừng biên giới Ia Mơ, từ Km45 Tỉnh lộ 665, men theo con đường mòn dài khoảng 400m xuyên rừng, một con suối nhỏ hiện ra. Ngay bên bờ suối, hàng loạt cây gỗ tự nhiên bị ken tròn quanh thân. Nhiều cây dầu bị khoanh vỏ, phần gỗ dẫn nhựa bắt đầu khô trắng.

Theo đo đếm ban đầu, tại khoảnh 2, tiểu khu 990, khu vực rừng tự nhiên do UBND xã Ia Mơ quản lý, có khoảng 80 cây rừng bị ken trái phép. Đường kính các cây dao động từ 6 đến 35cm, các vết ken nằm cách mặt đất từ 30 đến 70cm, tập trung chủ yếu ở các loài dầu và cà chít. Hiện trạng cho thấy cây chưa chết hẳn nhưng đang suy kiệt dần, đúng với thủ đoạn "bức tử rừng" mà các đối tượng vi phạm thường áp dụng để chiếm đất rừng làm nương rẫy.

Phát hiện 217 cây rừng bị ken tại tiểu khu 1000

Ken cây là thủ đoạn tinh vi, mang tính đối phó cao. Các đối tượng không chặt hạ cây ngay lập tức mà chỉ khoanh vỏ, cắt đứt mạch dẫn nhựa, khiến cây chết từ từ theo thời gian. Khi cây đã chết khô, việc xử lý hiện trường trở nên khó khăn hơn do dễ bị nhầm lẫn với quá trình suy thoái tự nhiên của rừng, trong khi dấu vết vi phạm đã mờ nhạt.

UBND xã Ia Mơ cho biết, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại địa bàn biên giới này đang gặp nhiều khó khăn. Diện tích rừng rộng, địa hình phức tạp, nhiều đường mòn thông ra nương rẫy, trong khi lực lượng bảo vệ rừng còn mỏng, chủ yếu là lao động hợp đồng. Các đối tượng vi phạm thường lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu hoặc thời điểm lực lượng chức năng không thể tuần tra thường xuyên để thực hiện hành vi ken cây trái phép.

Ken cây rừng diễn biến phức tạp tại Ia Mơ

Trước thực trạng trên, UBND xã Ia Mơ đã kiến nghị UBND tỉnh Gia Lai và các ngành chức năng tăng cường lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tại khu vực biên giới, đồng thời có chính sách hỗ trợ phù hợp cho lực lượng tại chỗ. Việc nâng cao năng lực, trang bị phương tiện và chế độ cho lực lượng bảo vệ rừng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa tình trạng ken cây, phá rừng tái diễn.

Những vụ việc ken cây tại tiểu khu 1000 và tiểu khu 990 cho thấy nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng tại Ia Mơ vẫn đang hiện hữu và ngày càng tinh vi. Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, những cánh rừng biên giới có nguy cơ tiếp tục bị "bức tử" trong im lặng, để lại hệ lụy lâu dài đối với môi trường sinh thái, sinh kế của người dân và an ninh khu vực biên giới.

Chí Dũng