Giá đồng thế giới thiết lập mức đỉnh lịch sử

Dòng tiền quay lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch ngày 8/9. Lực mua mạnh trên nhóm kim loại góp phần đưa chỉ số MXV-Index của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tăng 0,4%, lên 2.992 điểm, mức cao nhất kể từ giữa tháng 5.

Chênh lệch giá hút đồng về Mỹ, tồn kho ngoài Mỹ giảm mạnh

Giá đồng tiếp tục tăng mạnh trong phiên 8/9 khi thị trường vừa lo ngại nguồn cung toàn cầu, vừa theo dõi khả năng Mỹ áp thuế đối với đồng tinh luyện nhập khẩu. Trên LME, giá đồng kỳ hạn 3 tháng tăng 1,37%, lên 14.708 USD/tấn. Trong phiên, giá có thời điểm lên 14.779 USD/tấn, thiết lập mức cao kỷ lục mới. Tại COMEX, giá đồng kỳ hạn tháng 11 tăng 2,1%, lên 14.971 USD/tấn, mức cao nhất trong lịch sử.

 Kỳ vọng về chính sách thuế của Mỹ tiếp tục tạo chênh lệch lớn giữa giá đồng tại COMEX và LME, khuyến khích doanh nghiệp đưa kim loại về Mỹ. Dòng chảy này làm thay đổi phân bổ nguồn cung giữa các khu vực khi lượng đồng đưa vào Mỹ tăng nhanh, trong khi lượng kim loại sẵn có tại các trung tâm giao dịch khác giảm xuống.

Theo Goldman Sachs, lượng đồng nhập khẩu vào Mỹ trong tháng 8 đạt khoảng 200.000 tấn, trong khi lượng hàng cập cảng từ đầu tháng 9 đã lên khoảng 77.000 tấn, dựa trên dữ liệu theo dõi tàu.

Diễn biến tồn kho cũng cho thấy sự phân hóa rõ giữa Mỹ và các trung tâm giao dịch khác. Tồn kho tại các kho COMEX đã lên mức cao kỷ lục, trong khi lượng đồng tại các kho LME giảm đáng kể. Tồn kho tại Sở Giao dịch kỳ hạn Thượng Hải (SHFE) cũng thấp hơn đáng kể so với đầu năm. Sự chênh lệch này phản ánh lượng kim loại đang được hút về Mỹ trước những thay đổi tiềm tàng trong chính sách thương mại.

Ở phía nguồn cung, sản lượng đồng khai thác toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 giảm 1,1% so với cùng kỳ năm trước. Chile - quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới - cũng ghi nhận sản lượng tháng 7 giảm 9,4%. Các mỏ ngày càng phải xử lý lượng quặng lớn hơn để thu được cùng một lượng đồng, trong khi việc phát triển các dự án mới mất nhiều thời gian và chi phí.

Theo S&P Global, một mỏ đồng mất trung bình khoảng 17 năm từ khi được phát hiện đến khi bắt đầu sản xuất. Các mỏ mới ngày càng khó khai thác khi hàm lượng quặng giảm, hoạt động thăm dò phải đi sâu hơn, trong khi chi phí phát triển tăng. Quá trình đánh giá môi trường, cấp phép và tham vấn cộng đồng cũng chiếm phần đáng kể trong thời gian phát triển dự án.

Những khó khăn này thể hiện rõ trên thị trường tinh quặng đồng khi phí xử lý và tinh luyện (TC/RC) giao ngay đã xuống vùng âm kỷ lục, cho thấy các nhà máy luyện đồng phải cạnh tranh để có nguyên liệu đầu vào. S&P Global dự báo thị trường tinh quặng có thể tiếp tục thiếu hụt trong giai đoạn 2026-2027, trước khi cân bằng cung - cầu có những thay đổi trong các năm tiếp theo.

Tuy nhiên, thiếu tinh quặng chưa đồng nghĩa nguồn cung đồng tinh luyện trên toàn cầu thiếu hụt ngay trong năm nay. Sản lượng đồng tinh luyện vẫn tăng, trong khi lượng kim loại được đưa về Mỹ tăng mạnh do chênh lệch giá và kỳ vọng về chính sách thuế. Điều này khiến nguồn đồng vật chất phân bổ không đều giữa các khu vực: tồn kho tại Mỹ tăng, còn lượng đồng lưu kho tại LME và SHFE giảm.

Đà tăng của giá đồng hiện phản ánh đồng thời nhiều yếu tố, gồm nguồn cung khai thác suy giảm, thị trường tinh quặng thắt chặt, dòng kim loại bị hút về Mỹ và kỳ vọng nhu cầu dài hạn tăng. Trong thời gian tới, khả năng bổ sung sản lượng từ các mỏ mới sẽ là yếu tố quan trọng, bởi ngay cả khi một dự án được phát hiện, thị trường vẫn phải chờ nhiều năm mới có thêm nguồn cung thực tế.