Gia đình - Nơi ngọn lửa không bao giờ tắt...

Có những giá trị tưởng như bình dị đến mức người ta ít khi nhắc đến, nhưng chỉ khi đi xa mới thấy nhớ. Gia đình là một trong những điều như thế.

Mỗi năm, Ngày Gia đình Việt Nam 28-6 lại nhắc chúng ta dừng bước giữa nhịp sống tất bật để nhìn về mái nhà - nơi có tiếng cười của con trẻ, mái tóc bạc của cha mẹ, bữa cơm chiều còn nghi ngút khói và những câu chuyện không bao giờ cũ.

Gia đình không chỉ là nơi mỗi người trở về sau những bộn bề cuộc sống, mà còn là chiếc nôi nuôi dưỡng nhân cách, đạo đức và lòng nhân ái.

Ngày trước, gia đình Việt Nam thường đông con, nhiều thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà. Ngôi nhà khi ấy không chỉ là nơi che nắng che mưa, mà còn là trường học đầu tiên của mỗi con người.

Nơi ông bà dạy cháu bằng những câu ca dao, tục ngữ. Cha mẹ dạy con bằng sự cần cù, nhẫn nại trong từng công việc thường ngày. Một lời chào, một bữa cơm đủ mặt, một cái khoanh tay trước người lớn... đều trở thành những bài học về lễ nghĩa mà chẳng cần giáo trình hay sách vở.

Thời gian trôi, nhịp sống cũng đổi thay. Những ngôi nhà nhiều thế hệ dần nhường chỗ cho những căn hộ nhỏ của gia đình hạt nhân. Mỗi người có một công việc, một lịch trình, một chiếc điện thoại thông minh và cả một thế giới riêng phía sau màn hình. Có những bữa cơm vội vàng, có những cuộc trò chuyện được thay bằng những dòng tin nhắn ngắn ngủi. Khoảng cách giữa các thế hệ đôi khi không còn tính bằng tuổi tác, mà bằng cách nhìn cuộc sống.

Thế nhưng, sự thay đổi ấy không có nghĩa là những giá trị của gia đình truyền thống đã phai nhạt. Dẫu hình thức có khác, cốt lõi của một gia đình Việt vẫn luôn là tình yêu thương, lòng hiếu kính, sự sẻ chia và trách nhiệm. Đó là những giá trị không bị thời gian làm cũ, cũng không bị công nghệ thay thế.

Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Gia đình tốt thì xã hội mới tốt”. Người đến thăm nông dân tỉnh Bắc Kạn đang thu hoạch lúa mùa năm 1950. (Ảnh Tư liệu)

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt."

Lời dạy ấy đến hôm nay vẫn nguyên vẹn ý nghĩa. Gia đình không chỉ là nơi mỗi người trở về sau những bộn bề cuộc sống, mà còn là chiếc nôi nuôi dưỡng nhân cách, đạo đức và lòng nhân ái. Một xã hội văn minh không thể được dựng xây nếu thiếu những gia đình biết yêu thương và gìn giữ nền nếp.

Trong dòng chảy của đô thị hóa, hội nhập và chuyển đổi số, gia đình Việt đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách.

Điều đáng quý là nhiều giá trị xưa vẫn được gìn giữ theo một cách mới: cha mẹ dành thời gian lắng nghe con nhiều hơn, con cái biết quan tâm đến ông bà qua một cuộc gọi, một chuyến về quê cuối tuần, một bữa cơm sum họp. Hạnh phúc gia đình hôm nay không còn được đo bằng việc có bao nhiêu thế hệ cùng sống dưới một mái nhà, mà bằng việc mỗi thành viên vẫn luôn dành cho nhau sự yêu thương, tôn trọng và đồng hành.

Mỗi gia đình gìn giữ được nếp nhà là đang góp một viên gạch để bồi đắp nền móng văn hóa Việt Nam.

Bản sắc văn hóa dân tộc cũng bắt đầu từ những điều nhỏ bé ấy. Từ lời "mời cơm" trước bữa ăn, từ phong bao lì xì ngày Tết, từ mâm cỗ giỗ tổ tiên, từ sự hiếu kính với ông bà, cha mẹ và cách ứng xử nhân hậu với mọi người. Mỗi gia đình gìn giữ được nếp nhà là đang góp một viên gạch để bồi đắp nền móng văn hóa Việt.

Một thành phố đáng sống không chỉ được nhận diện bằng những cây cầu hiện đại, những tuyến đường rộng mở hay những tòa nhà cao tầng. Điều làm nên sức sống bền lâu của một đô thị chính là những mái ấm đủ đầy yêu thương, nơi mỗi đứa trẻ lớn lên trong sự tử tế, mỗi người già được quan tâm và mỗi thành viên đều tìm thấy bình yên sau cánh cửa trở về.

Giữa bao đổi thay của thời đại, gia đình vẫn là nơi ngọn lửa yêu thương được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Và có lẽ, dù cuộc sống có hiện đại đến đâu, hành trình gìn giữ bản sắc dân tộc vẫn luôn bắt đầu từ một điều rất đỗi bình dị: giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống trong mỗi gia đình Việt.

Tản văn của Công Thái