Eo biển Hormuz tiếp tục hỗn loạn

Theo AP, các cuộc tấn công diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran.

Cộng hòa Hồi giáo cho biết đã bắn vào 3 tàu đang rời cảng và bắt giữ 2 tàu, gọi đó là hành động đáp trả việc Mỹ phong tỏa các cảng biển và chặn bắt các tàu của Iran. Cụ thể, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tấn công tàu Euphoria mang cờ Liberia-được cho bị “mắc kẹt” ở bờ biển Iran, đồng thời bắt giữ tàu Epaminondas mang cờ Liberia và tàu MSC Francesca mang cờ Panama, với cáo buộc những tàu này “vi phạm các quy định hàng hải” của Iran.

Tàu MSC Francesca bị hải quân IRGC bắt giữ với cáo buộc “hoạt động không có giấy phép” (ảnh minh họa). Ảnh: lloydslist.com

Bộ Ngoại giao Panama đã xác nhận việc bắt giữ tàu MSC Francesca, gọi đây là một “cuộc tấn công nghiêm trọng vào an ninh hàng hải” và một “sự leo thang không cần thiết”. Trong khi đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết các vụ bắt giữ không vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vì các tàu này "không phải của Mỹ hay Israel".

Trước đó, Reuters dẫn các nguồn tin vận tải và an ninh cho hay, hải quân Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu lớn của Iran ở phía Nam vịnh Bengal thuộc Ấn Độ Dương, cách eo biển Hormuz khoảng 2.000 dặm (khoảng 3.200km). 3 siêu tàu chở dầu khác mang cờ Iran cũng đã bị lực lượng Mỹ chặn ở vùng biển châu Á và điều hướng chúng ra khỏi vị trí gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka. Theo số liệu của Bộ chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) của Mỹ, kể từ khi bắt đầu phong tỏa các cảng biển của Iran, hải quân Mỹ đã chặn 31 tàu, chủ yếu là tàu chở dầu, như một phần của cuộc phong tỏa hải quân quy mô lớn có sự tham gia của ít nhất 10.000 binh sĩ, 17 tàu chiến và hơn 100 máy bay.

AFP ngày 23-4 dẫn lời Chủ tịch quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz chừng nào Washington còn tiếp tục phong tỏa các cảng biển của Tehran, đồng thời nhấn mạnh đây là "sự vi phạm trắng trợn" thỏa thuận ngừng bắn.

Với việc các tàu vận tải liên tục bị chặn bắt, áp lực xung quanh tuyến đường thương mại quan trọng qua eo biển Hormuz vẫn không hề giảm bớt, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Donald Trump gia hạn vào phút chót thỏa thuận ngừng bắn với Iran, nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian. Nhà lãnh đạo Mỹ nói với tờ New York Post rằng các cuộc đàm phán có thể được nối lại ở Pakistan trong vòng hai đến ba ngày, mặc dù Iran chưa xác nhận tham gia và Phó tổng thống Mỹ JD Vance cũng đã hoãn chuyến đi Islamabad-vốn được lên lịch vào ngày 21-4. Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Iran-theo yêu cầu của ông-đã tạm dừng kế hoạch hành quyết 8 phụ nữ bị bắt giữ vì tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn trong những tuần trước chiến sự. Tuy nhiên, các quan chức Iran đã mô tả những phát ngôn của nhà lãnh đạo Mỹ là "tin giả", đồng thời khẳng định những phụ nữ này “chưa từng phải đối mặt với án tử hình”.

Trong một diễn biến khác, AP cho hay, ngày 23-4 (theo giờ Mỹ), Lebanon và Israel bắt đầu phiên đàm phán trực tiếp thứ hai tại Washington để thảo luận về khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah, cũng như lên kế hoạch cho các cuộc đàm phán trong tương lai giữa hai nước láng giềng. Cuộc gặp giữa Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh Moawad và người đồng cấp Israel Yechiel Leiter là cuộc gặp thứ hai giữa hai nhà ngoại giao, chỉ vài ngày sau cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nước trong 3 thập kỷ qua.

Mục tiêu của các cuộc đàm phán trong tương lai là chấm dứt "hoàn toàn" các cuộc tấn công của Israel, rút quân đội Israel khỏi Lebanon, thả các tù nhân Lebanon bị giam giữ tại Israel, triển khai quân đội Lebanon dọc biên giới và bắt đầu quá trình tái thiết đất nước, AP dẫn phát biểu của Tổng thống Lebanon Joseph Aoun.

HIỀN MINH