Dưới ánh bình minh

Người dân, du khách ghé chợ cá sớm bên bãi biển Mân Thái. Ảnh: ANH VIỆT

Ở đó, những làng biển xứ Quảng đang kể câu chuyện nguyên bản của mình với du khách, dưới ánh bình minh.

Nơi biển kể chuyện làng chài

Chúng tôi đứng trên đỉnh Bàn Cờ một sáng sớm, dùng ống kính tele hướng tầm nhìn về bờ biển vòng cung dưới chân bán đảo Sơn Trà. Trong ánh sáng đầu ngày từ phía biển, cánh sóng, bờ cát và những con thuyền dần hiện ra bên những dáng người.

Nơi đó là Mân Thái. Trong gia phả tộc Lê ở Tổ đình Lê tộc Tân Thái (phường Sơn Trà), xứ này được hình thành từ quá trình Nam tiến, khai hoang lập ấp của lưu dân làng Nga Mỹ (vùng đất Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa) hơn 300 năm trước. Qua những đổi thay trong lịch sử từ địa giới đến tên gọi, Mân Thái vẫn vẹn nguyên nhịp sống của một làng chài cổ. Nhiều thế hệ người làng đã lớn lên với nghề chài lưới gần những gành, rạn dưới chân bán đảo Sơn Trà, từ những buổi chợ cá nhộn nhịp lúc bình minh…

Trên website www.danangtop100.com của “Top 100 điểm chạm Đà Nẵng” năm 2026 - chương trình lan tỏa những khoảnh khắc đáng nhớ về thành phố từ cộng đồng, trải nghiệm đi chợ cá và ngắm bình minh ở biển Mân Thái được nhiều du khách đề xuất vào hạng mục “Điểm chạm vị giác”.

Hồn cốt làng biển hơn 300 năm khởi nguồn cho câu chuyện làm du lịch ở Mân Thái. Trên cung đường ven biển Hoàng Sa - Võ Nguyên Giáp - Trường Sa dài gần 30km, bãi biển Mân Thái như một điểm kết nối bán đảo Sơn Trà với không gian đô thị trung tâm và các bãi biển Mỹ Khê, Sơn Thủy, Non Nước..., tạo không gian phát triển đa dạng dịch vụ du lịch biển.

Nằm bên biển Mân Thái gần 6 năm nay là Chợ Cá Gỗ - điểm đến mang phong cách mộc mạc với gỗ, lưới cá, thuyền thúng, SUP và những hình ảnh quen thuộc của ngư dân. Anh Phạm Anh Việt, Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng Mân Thái - Thọ Quang, quản lý Chợ Cá Gỗ bày tỏ, nơi này ra đời từ mong muốn kể câu chuyện về làng chài Mân Thái bằng những trải nghiệm gần gũi nhất.

Ở đây vào buổi sáng, du khách có thể chèo SUP, mua hải sản tươi ngon ở chợ cá, trải nghiệm kéo lưới, thưởng thức các món ăn đặc trưng như mì tôm mực, cảm nhận nhịp sống bình minh của làng chài, lưu lại những bức ảnh đẹp và lắng nghe những câu chuyện rất “đời” về biển.

Hơi thở của bình minh không chỉ ở Mân Thái mà trải dài theo hơn 200km đường bờ biển của Đà Nẵng, từ Nam Ô (phường Hải Vân) ở phía bắc đến những Tam Thanh (phường Quảng Phú) hay Tam Tiến (xã Tam Xuân), Bãi Rạng... nơi vùng biển phía nam.

Chợ cá Tam Tiến buổi sớm mai. Ảnh: VÕ RÔN

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Hải Vân lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương tiếp tục triển khai hoàn thành Đề án Phát triển du lịch cộng đồng Nam Ô. Trong những sản phẩm được định hướng xây dựng, du khách có trải nghiệm ngắm bình minh và hoàng hôn ở vịnh Nam Ô trên thuyền thúng, tại vùng đất hơn 700 năm dưới chân đèo Hải Vân...

Ở làng biển Tam Tiến, những năm qua, người làm du lịch cộng đồng ở địa phương tổ chức nhiều hoạt động cho du khách như chèo thúng ngắm bình minh, lặn biển ngắm san hô, thưởng thức hải sản... Đặc biệt, hình ảnh chợ cá Tam Tiến sớm mai với những chiếc thuyền thúng đủ màu sắc và mẹt cá tươi rói đã trở thành điểm nhấn của du lịch xứ Quảng.

Giữ hồn cốt của làng

Ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho hay, du khách ngày nay không chỉ thích tham gia những sự kiện sôi động mà còn tìm kiếm trải nghiệm mang tính bản địa, giàu cảm xúc và có chiều sâu văn hóa. Đó là lý do để thành phố định vị phát triển du lịch với chủ đề “Đà Nẵng - Chạm về nguyên bản”. Định vị đó mở lối cho những làng biển làm du lịch từ giá trị truyền thống.

Sắp tới, chương trình “Đón nhịp chợ cá bình minh” sẽ được tổ chức trên biển Mân Thái từ 23/7 đến 25/7, thuộc khuôn khổ lễ hội Tận hưởng Đà Nẵng 2026. Theo anh Phạm Anh Việt, điều hấp dẫn nhất của biển Mân Thái là sự chân thực trong mắt du khách. Chân thực từ những tàu cá cập bến, ngư dân gỡ lưới và những chợ cá bên chân sóng - Tất cả là hình ảnh không thể dàn dựng.

Làm du lịch cộng đồng ở biển Tam Tiến 4 năm nay, anh Võ Hồng Rôn, người sáng lập Tam Tiến Travel hướng tới xây dựng tour trải nghiệm cho du khách theo hình thức đạp xe khám phá những giá trị nguyên bản của làng chài - với nghĩa địa cá Ông, giếng làng, khu sửa chữa tàu thuyền, những mái nhà cũ của ngư dân...

Anh Rôn nhìn nhận: “Nhiều du khách đã đến những nơi nhộn nhịp rồi, bây giờ họ tìm về Tam Tiến vì nét hoang sơ và bình yên. Họ thích văn hóa truyền thống và cảnh quan tự nhiên của làng. Vì thế, tôi nghĩ không cần xây dựng cái gì đó quá hiện đại. Bởi nếu... bê tông hóa quá thì khách lại không muốn đến nữa”.

Có một chút gợn, khi anh Rôn nhắc đến thực trạng du lịch ở Tam Tiến, từ việc những sản phẩm du lịch chưa phong phú, hoạt động du lịch tự phát tràn lan đến rác thải xâm lấn bờ biển... Những vấn đề này cần sớm được chính quyền và cộng đồng chung tay khắc phục, để hồn cốt làng biển - những “điểm chạm” nguyên bản được trọn vẹn trên bản đồ du lịch.

XUÂN SƠN