Đức đẩy mạnh chiến lược Phi tiến

Thủ tướng Đức Olaf Scholz trong nghi thức tiếp đón tại Nigeria trong chuyến công du thứ 3 tới châu Phi. Ảnh: Picturealliance

Những ngày cuối tháng 10, đầu tháng 11, Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier và Thủ tướng Đức Olaf Scholz tiến hành hai chuyến công du riêng biệt tới châu Phi. Theo đó, Tổng thống Đức tới Tanzania và Zambia. Thủ tướng Đức tới Nigeria và Ghana. Đặc biệt, đây là lần thứ 3 Thủ tướng Đức tới châu Phi chỉ trong 2 năm qua. Cùng với đó, hàng loạt bộ trưởng của Đức cũng tiến hành nhiều chuyến thăm và làm việc với các quốc gia tại châu Phi.

Giới chuyên gia chính trị quốc tế bình luận, việc hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Đức công du châu Phi cùng một thời điểm, cũng như hàng loạt chuyến thăm châu Phi dồn dập của giới chức Đức là một minh chứng sống động cho ý chí và hành động quyết liệt coi “lục địa đen” là trọng tâm chiến lược kinh tế mới.

Thời gian gần đây, Đức lo ngại thiếu hụt sản lượng lớn khí đốt phục vụ nền kinh tế, trong khi vẫn chưa tìm được nguồn cung năng lượng mới. Trong bối cảnh địa chính trị ngày càng trở nên căng thẳng, nhu cầu khai thác lợi ích ở châu Phi đã trở thành yêu cầu cấp bách với Đức. Bởi châu Phi đang được xem là lời giải bảo đảm nhất cho bài toán khủng hoảng năng lượng.

Ngoài năng lượng, châu Phi cũng là lục địa sở hữu khoáng sản và tài nguyên thô với trữ lượng bậc nhất thế giới, điển hình như lithium, coban... Thực tế cho thấy, hầu hết các nước châu Âu sẽ phải phụ thuộc vào việc nhập khẩu nguyên liệu thô cần thiết từ châu Phi cho quá trình chuyển đổi năng lượng xanh.

Châu Phi cũng là lục địa có tốc độ tăng dân số nhanh nhất thế giới với dân số hiện tại khoảng 1,3 tỷ người, ước tính tăng gấp đôi vào năm 2050. Theo giới chuyên gia, châu Phi là lục địa kém phát triển nhưng dân số và tốc độ tăng dân số cao nên sẽ đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và xã hội tàn khốc nếu không có những đột phá kinh tế, đặc biệt là tạo việc làm. Hàng chục triệu người thất nghiệp ở châu Phi mỗi năm cùng cuộc sống nghèo đói bao trùm khắp lục địa cũng tất yếu dẫn tới làn sóng di cư ngày càng ồ ạt.

Trong khi đó, nhân lực giảm sút do già hóa dân số là vấn nạn nghiêm trọng đối với nền kinh tế của Đức và nhiều quốc gia châu Âu khác. Vì vậy, việc đón nhận người di cư cũng được xem là cách giải quyết bài toán về nguồn nhân lực. Tuy nhiên, hầu hết người di cư từ châu Phi có trình độ và tay nghề thấp nên gây ra nhiều bất ổn trong đời sống xã hội của những nước phát triển, nhất là khi phải đón lượng lớn người nhập cư.

Giải pháp “tận gốc” được giới chức Đức định hình là đầu tư mạnh mẽ vào nền kinh tế châu Phi nhằm giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống, mức độ phát triển con người. Từ đó giảm nhu cầu di cư và xin tị nạn, đẩy nhanh quá trình hồi hương lượng lớn người không đủ điều kiện xin tị nạn, đồng thời dễ dàng hơn trong việc đón nhận nguồn nhân lực châu Phi đạt tiêu chuẩn về trình độ và tay nghề lao động.

Sách lược của Đức hoàn hảo về lý thuyết, nhưng trên thực tế gặp nhiều trở ngại. Theo giới chuyên gia, chiến lược Phi tiến của Đức là khá chậm chạp khi nhiều cường quốc thế giới đã gây ảnh hưởng bao trùm khắp lục địa này và hầu như đã “chia” xong các “miếng bánh” là thế mạnh.

Xét về năng lực cạnh tranh ở “miền đất hứa” này, Đức có nhiều thế mạnh về công nghiệp nhưng không phải tuyệt đối. Chiến lược Phi tiến của Đức cũng được giới chuyên gia đánh giá là khá non nớt, ngay với “người láng giềng” Pháp vốn đang “lép vế” trước Mỹ, Trung Quốc, Nga... tại châu Phi.

Cũng theo giới chuyên gia, công cuộc chinh phục châu Phi của Đức vừa muộn, vừa nhiều trở ngại nhưng lại là điều tất yếu không thể chần chừ. Dù ít hay nhiều, lợi ích mà châu Phi mang lại cho Đức là vô cùng lớn trên mọi phương diện. Đây cũng được xem là động lực căn bản thúc đẩy các nhà lãnh đạo Đức phải tiếp cận châu Phi một cách nhanh chóng và dồn dập hơn bao giờ hết.