Du lịch Việt Nam trên hành trình phát triển kinh tế số

Ứng dụng Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel góp phần thúc đẩy phát triển ngành du lịch trong bối cảnh kinh tế số. (Ảnh: TTXVN)

Đổi mới công tác quản trị, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh

Từ một xu hướng công nghệ, kinh tế số đang chuyển dần thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Giữa bối cảnh công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ chưa từng có, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao năng suất, đổi mới mô hình kinh doanh, mở rộng không gian phát triển và tạo ra những giá trị mới.

Các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, lữ hành không đứng ngoài cơ hội ấy. Trên thực tế, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và các nền tảng số đang từng bước thay đổi cách thức những doanh nghiệp này tổ chức sản xuất, quản trị, cung ứng dịch vụ và tiếp cận thị trường.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp lữ hành tối ưu chi phí, cải thiện hiệu quả vận hành mà còn mở rộng khả năng đổi mới, nâng cao năng suất và tạo ra những phương thức kinh doanh mới.

Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định: "Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ là một nhu cầu cấp bách của ngành du lịch nhằm đổi mới công tác quản trị du lịch từ trung ương đến địa phương, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, gia tăng trải nghiệm cho du khách".

Theo Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh, thời gian qua, du lịch Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế ở Việt Nam gấp 5 lần mức tăng trưởng bình quân toàn cầu. Điều này cho thấy Việt Nam đã trở thành điểm đến có uy tín, thương hiệu và sức hấp dẫn cao.

Tiếp nối đà tăng trưởng ấy, năm 2026, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho ngành du lịch đón 25 triệu khách quốc tế (tăng khoảng 25% so với năm 2025), phục vụ khoảng 150 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch khoảng 1,125 triệu tỷ đồng.

Hiện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tham mưu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu Chính phủ trình Bộ Chính trị Đề án Phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Theo đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực đột phá để đổi mới phương thức quản trị và đưa du lịch tăng trưởng nhanh, hiệu quả, bền vững.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cũng đã triển khai xây dựng một số nền tảng số dùng chung nhằm tạo cơ sở hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, bao gồm: hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch; hệ thống thông tin về lữ hành, hướng dẫn viên, khu điểm du lịch; nền tảng Quản trị và kinh doanh du lịch để hỗ trợ kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với các địa phương và doanh nghiệp; ứng dụng Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel tích hợp đa tiện ích phục vụ khách du lịch.

Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là hoàn thiện các tiêu chuẩn và quy định về kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, làm giàu cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam và phát triển các nền tảng số dùng chung của ngành. Đồng thời, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, xây dựng các công cụ số hỗ trợ quản lý, điều hành, xúc tiến quảng bá và quản trị điểm đến, thúc đẩy hợp tác công-tư.

Ngoài ra, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận giải pháp quản trị số, phát triển nguồn nhân lực số với các kỹ năng khai thác dữ liệu, ứng dụng AI, an toàn thông tin và quản trị đổi mới.

Định hướng trọng tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thời gian tới là phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng phục vụ quản lý, điều hành. Cùng với đó, từng bước chuyển từ quản trị chủ yếu dựa trên báo cáo sang quản trị dựa trên dữ liệu theo thời gian thực hoặc gần thực, ứng dụng AI để hỗ trợ phân tích, dự báo với mô hình giải pháp là "1+1+34+N".

Doanh nghiệp lữ hành làm chủ công nghệ để tạo ra giá trị số

Trong giai đoạn mới, chuyển đổi số không thể dừng ở việc đưa các quy trình truyền thống lên môi trường số hay đầu tư thêm các phần mềm, nền tảng công nghệ. Quan trọng hơn, doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lữ hành nói riêng cần thay đổi cách thức vận hành, tổ chức lại quy trình, từng bước tái cấu trúc mô hình kinh doanh trên nền tảng dữ liệu và công nghệ.

Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo được xác định là một trong những công nghệ có khả năng tạo ra bước nhảy vọt về năng suất. AI đang mở ra khả năng tự động hóa nhiều công đoạn, hỗ trợ phân tích và ra quyết định, cá nhân hóa sản phẩm, dự báo nhu cầu thị trường và hình thành những phương thức kinh doanh hoàn toàn mới.

Tuy nhiên, làm chủ AI không chỉ đơn thuần là việc mua và sử dụng các công cụ này. Doanh nghiệp lữ hành cần làm chủ dữ liệu, quy trình, nhân lực và năng lực quản trị để AI thực sự trở thành một phần trong năng lực cốt lõi của tổ chức. Đây cũng là quá trình chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ để tạo ra giá trị.

Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh chia sẻ: "Tinh thần chung là kết nối dữ liệu, dùng chung nền tảng và cùng tạo giá trị. Việc kết nối dữ liệu nhằm xóa bỏ các 'ốc đảo' thông tin. Dùng chung nền tảng để tránh đầu tư trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực xã hội. Cùng tạo giá trị để các chủ thể liên quan cùng được hưởng lợi ích".

Trên tinh thần đó, dữ liệu phải được nhìn nhận như một tài sản chiến lược và một dạng hạ tầng mới của nền kinh tế. Ngành du lịch cần thúc đẩy chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu trên cơ sở bảo đảm an toàn, bảo mật. Đồng thời, phát triển các nền tảng và hạ tầng số dùng chung để giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.

Việc đổi mới sáng tạo cũng cần được gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường du lịch. Việc ứng dụng công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được những bài toán cụ thể của nền kinh tế nói chung và kinh tế du lịch nói riêng. Vì vậy, cần hình thành hệ sinh thái liên kết chặt chẽ hơn giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng khởi nghiệp nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đưa các sáng kiến công nghệ nhanh chóng vào thực tiễn sản xuất.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, đây là thời điểm quan trọng để chuyển từ tiềm năng số sang giá trị số, từ ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ và từ chuyển đổi số từng phần sang tái cấu trúc toàn diện phương thức phát triển.

Khi những điểm nghẽn về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và nhân lực từng bước được tháo gỡ, doanh nghiệp du lịch sẽ được trao thêm cơ hội, có không gian phát triển, đổi mới và làm chủ AI. Kinh tế số, từ đó, sẽ có điều kiện phát huy đầy đủ vai trò là động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.