Du lịch cộng đồng đánh thức 'ốc đảo xanh' Cồn Sơn

Cồn Sơn (TP Cần Thơ) đang là điểm sáng của du lịch cộng đồng miền Tây. Không ồn ào, không bê tông hóa, nơi đây níu chân du khách bằng không gian xanh mát, những vườn cây trĩu quả và trên hết là cách làm du lịch dựa vào sự liên kết bền chặt của người dân địa phương.

Cồn Sơn rộng hơn 74 ha, từng là vùng đất gần như biệt lập giữa sông Hậu, nơi cuộc sống người dân chủ yếu dựa vào vườn tược và nguồn lợi tự nhiên. Hơn 10 năm trước, khi du lịch còn là khái niệm xa lạ, nhiều hộ dân vẫn e dè, khi “mở cửa” đón khách. Thế nhưng, từ những bước đi ban đầu ấy, người dân đã dần thay đổi tư duy, cùng nhau xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, biến vùng đất hoang vắng thành điểm đến hấp dẫn.

Từ cồn đất biệt lập, Cồn Sơn vươn mình thành điểm sáng du lịch cộng đồng được nhiều du khách trong và ngoài nước tìm đến.

Một ngày cuối tuần tháng 7, từ sáng sớm, bến đò Cô Bắc đã nhộn nhịp. Từng đoàn khách trong và ngoài nước nối nhau chờ qua cồn. Không khí rộn ràng nhưng trật tự, ai cũng háo hức bắt đầu hành trình khám phá “ốc đảo xanh” giữa lòng thành phố.

Đặt chân lên cồn, phương tiện di chuyển phổ biến nhất là đi bộ. Những con đường nhỏ len lỏi qua vườn cây rợp bóng mát trở thành “lối dẫn” tự nhiên đưa du khách đến từng điểm trải nghiệm. Bên cạnh đó, nhiều người chọn khám phá bằng đường sông, ngồi xuồng len qua kênh rạch, cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp miền sông nước.

Con đường xanh mát dẫn du khách len lỏi qua các nhà vườn trên Cồn Sơn.

Du khách trải nghiệm đi cầu khỉ tại Cồn Sơn.

Trải nhiệm ngồi xuồng len lỏi qua từng con rạch.

Du khách trải nghiệm dịch vụ cá masage tại bè cá Bảy Bon.

Tại các điểm dừng chân, không khí luôn rộn ràng. Ở nhà vườn Công Minh, du khách quây quần học làm bánh dân gian. Những chiếc bánh lá mít - một trong những món bánh dân gian đặc trưng Nam Bộ được tạo hình ngay trên tay du khách, vừa làm vừa cười nói vui vẻ.

Chị Khánh Linh (du khách Đồng Nai) chia sẻ: “Nhìn thì đơn giản nhưng làm mới thấy không dễ. Phải khéo tay bánh mới đẹp. Đây là lần đầu tôi đến Cồn Sơn và rất thích không khí ở đây”.

Không chỉ người lớn, trẻ em cũng bị cuốn hút bởi những trải nghiệm gần gũi. Một em bé đến từ Đài Loan hào hứng tham gia làm bánh, sau đó cầm chiếc bánh nóng hổi khoe với mẹ, nụ cười rạng rỡ khiến không gian thêm sinh động.

Một bé trai nước ngoài trải nghiệm làm bánh lá mít.

Sau khi nặn, bánh lá mít được đem đi hấp chín và cho du khách thưởng thức món bánh chính tay mình làm.

Theo bà Phạm Kim Ngân (Bảy Muôn), nghệ nhân bánh dân gian, việc cho khách trực tiếp trải nghiệm chính là “chìa khóa” giữ chân du khách. “Hồi đầu tụi tôi cũng lo lắm, không biết khách có thích không. Nhưng làm rồi mới thấy, khách thích vì được tự tay làm. Có người làm chưa đẹp nhưng vẫn vui, vì đó là trải nghiệm của họ”, bà nói.

Rời gian bếp, du khách tiếp tục hành trình với các hoạt động như làm cốm nổ, quăng chài, tham quan vườn trái cây.... Vườn nhãn hơn 50 năm tuổi, tán rộng, trái sai trĩu cành trở thành điểm dừng chân lý tưởng. Dưới bóng cây mát rượi, du khách thưởng thức trái chín tại vườn, tận hưởng sự yên bình hiếm nơi nào có được.

Đến Cồn Sơn, du khách sẽ cảm nhận được một không gian xanh mướt, đậm chất miệt vườn Nam Bộ với những vườn cây trái bốn mùa trĩu quả và bầu không khí trong lành, yên ả.

Du khánh được trải nghiệm các công đoạn làm cốm.

Một trong những điểm nhấn của Cồn Sơn là mô hình liên kết cộng đồng. Hiện có hơn 30 hộ trực tiếp làm du lịch, cùng nhiều thành viên liên kết khác cung cấp nguyên liệu, sản vật... Mỗi nhà một sản phẩm, từ làm bánh, nuôi cá đến trồng trái cây, tạo nên chuỗi trải nghiệm đa dạng.

Đặc biệt, mô hình “thực đơn bay” đã trở thành nét riêng. Khi khách đặt ăn tại một nhà vườn, các món sẽ được nhiều hộ cùng chuẩn bị rồi mang đến. Mỗi nhà một món, từ gà xé bưởi, cá nướng lá sen đến bánh xèo, bánh khọt… tạo thành bữa ăn đậm chất miền Tây và thể hiện rõ sự gắn kết.

Hơn 300 gốc nhãn long cổ thụ với tuổi đời trên nửa thế kỷ.

Du khách thích thú check-in tại vườn nhãn hơn 50 năm tuổi và thưởng thức quả ngọt thơm.

Bà Năm Phước - chủ nhà vườn Song Khánh nhớ lại những ngày đầu: “Hồi mới treo bảng làm du lịch cũng ngại lắm, nhiều người còn cười. Nhưng làm riết rồi quen, vừa giữ được vườn vừa có thêm thu nhập. Giờ bà con tuần nào cũng họp, bàn cách làm sao phục vụ khách tốt hơn”.

Theo bà, điều quan trọng nhất là giữ được sự chân chất, không làm du lịch kiểu chạy theo số lượng. “Khách đến đây họ cần cái thật, cái mộc mạc. Mình giữ được điều đó thì họ mới quay lại”, bà nói thêm.

Bà Nguyễn Thị Bé Bảy là người khởi xướng mô hình du lịch cộng đồng tại Cồn Sơn, luôn nhấn mạnh rằng việc liên kết giữa các hộ dân, mỗi nhà một sản phẩm riêng, chính là yếu tố then chốt để tạo nên sức hút và đảm bảo phát triển du lịch bền vững.

Mỗi nhà vườn tại Cồn Sơn đều tạo cho mình một sản phẩm du lịch riêng.

Không chỉ phát triển kinh tế, người dân Cồn Sơn còn chú trọng bảo vệ môi trường. Nhiều hộ hạn chế rác thải nhựa, sử dụng lá chuối thay túi nilon, phân loại rác tại nguồn. Canh tác nông nghiệp theo hướng sạch, tận dụng rác hữu cơ làm phân bón, góp phần giữ gìn hệ sinh thái.

Từ vài hộ tham gia ban đầu, đến nay mô hình đã lan tỏa khắp cồn. Du lịch giúp người dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, nhiều người từng rời cồn nay quay về lập nghiệp.

Giữa dòng sông Hậu, Cồn Sơn không chỉ là điểm tham quan mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng của du lịch cộng đồng. Sự chân chất của con người, không gian xanh và tinh thần liên kết đã tạo nên sức hút riêng, giúp “ốc đảo xanh” này giữ vững vị thế là một trong những mô hình du lịch tiêu biểu của miền Tây.

Hải Dương