Du lịch checklist lên ngôi

Đang có một bộ phận lớn du khách hầu như không quan tâm nhiều đến văn hóa hay đời sống bản địa mà chỉ đi du lịch với mục tiêu chính là chụp ảnh “sống ảo” và hoàn thành danh sách các điểm đến trong thời gian ngắn nhất.

Chụp ảnh check - in thay vì trải nghiệm

Ông Daniel Herszberg, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành nghiên cứu luật pháp, xã hội tại Đại học Oxford (Anh), cho biết xu hướng du lịch checklist được cho là bắt nguồn từ những năm 1800, khi những biển quảng cáo trên tàu biển thường gắn điểm đến với các công trình nổi tiếng. Đến thập niên 1950, các hãng hàng không tiếp tục theo cách tiếp cận này, như bay đến London (Anh) để ngắm Big Ben hay đến Ấn Độ để chiêm ngưỡng Taj Mahal.

“Đó là cách mà ngành du lịch được vận hành và quảng bá trong nhiều năm qua. Luôn tập trung vào những điểm đến nổi tiếng và nổi bật”, ông Herszberg nói. Theo ông, xu hướng này càng được đẩy lên cao với sự phổ biến của truyền thông số, mạng xã hội, các sản phẩm du lịch khuyến mại…

Thời gian gần đây, mạng xã hội tràn ngập hình ảnh du khách selfie với chim hồng hạc bên bờ biển. Đây chính là bãi tắm Flamingo, điểm đến mới nổi của đảo tư nhân Renaissance Aruba thuộc vùng biển Caribbean. Dù loài chim này vốn không phải là loài bản địa của hòn đảo, nhưng điều đó không thể ngăn từng đoàn du khách nườm nượp kéo đến chỉ để có được bức ảnh bên những chú chim nổi bật với màu lông hồng đặc trưng.

Du khách Connie Cardy, sống tại Suffolk (Anh), cho biết trước chuyến đi tới đảo Renaissance Aruba, bà cùng con gái đã chuẩn bị nhiều trang phục màu hồng để có những bức hình “sống ảo” hoàn hảo nhất sau khi tham khảo các bức ảnh check-in của một số blogger du lịch nổi tiếng trên mạng.

Katy Rockett, Giám đốc khu vực Bắc Mỹ của Công ty du lịch Explore Worldwide, nhận thấy các tour du lịch được xây dựng có các hoạt động chụp ảnh check-in ngày càng phổ biến, dù là ở Paris hay Bali, bất chấp tình trạng đông đúc và quá tải tại các điểm đến.

Tuy nhiên, bà cho rằng khi toàn bộ chuyến đi chỉ xoay quanh việc làm sao có được những bức ảnh đẹp nhất để làm đầy danh sách check-in rồi đăng tải lên mạng xã hội, chuyến du lịch sẽ trở nên kém hấp dẫn và xa rời mục tiêu ban đầu là trải nghiệm và khám phá.

Khi điểm đến quá tải

Các chuyên gia du lịch nhận định rằng nếu xu hướng này tiếp tục gia tăng, các điểm đến nổi tiếng có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Thành cổ trong lòng núi đá Cappadocia (Thổ Nhĩ Kỳ), nơi vốn nổi tiếng với hình ảnh những khinh khí cầu đầy màu sắc bay giữa địa hình núi đá độc đáo, đang chịu sức ép nghiêm trọng từ lượng du khách ùn ùn kéo đến mỗi ngày. Để có được những bức ảnh “sống ảo” trong mơ, nhiều khách du lịch không ngại leo trèo lên những khu vực hiểm trở, thậm chí đi vào các trang trại. Lượng người đi bộ quá dày đang khiến các di tích xuất hiện nhiều vết nứt và bị xê dịch về cấu trúc.

“Lượng người di chuyển lớn trong một không gian nhanh chóng làm xói mòn cảnh quan và các di tích lịch sử. Lượng rác thải tăng lên và đẩy cơ sở hạ tầng vượt quá giới hạn không bền vững”, Lisa Chen, Giám đốc điều hành của ToursByLocals, một nền tảng kiểm duyệt và bán các tour du lịch do các hướng dẫn viên độc lập điều hành, cho biết.

Sức ép này không chỉ xuất hiện ở các điểm đến đông khách mà còn hiện diện tại những nơi xa xôi nhất trên Trái đất. Trưởng đoàn thám hiểm của HX Expeditions, Tudor Morgan, cho hay không ít du khách xem Nam Cực như một điểm đến yêu thích cần “đánh dấu” trong hành trình cá nhân.

Bên cạnh một số ít người chọn tour du lịch Nam cực vì yếu tố giáo dục và khoa học, cũng có một số người ưu tiên đến đây để có được những bức ảnh selfie “có một không hai” trước tảng băng trôi hoặc chụp cùng quần thể chim cánh cụt. Dưới góc nhìn của những người theo trào lưu du lịch checklist, Nam Cực không còn là một hệ sinh thái được bảo tồn và giữ gìn mà đã trở thành một điểm đến độc đáo trong bộ sưu tập trải nghiệm cá nhân.

Tìm về chiều sâu trải nghiệm

Để bảo vệ di tích và các điểm đến quan trọng, các chính phủ đang nỗ lực khuyến khích du khách nâng cao ý thức bảo tồn, các biện pháp kiểm soát du lịch check-in được triển khai ở nhiều nơi, từ các bãi biển ở Hawaii (Mỹ) đến di tích Machu Picchu ở Peru.

Các bảo tàng nổi tiếng cũng đang có những động thái tương tự. Để khuyến khích khách tham quan nán lại thưởng thức nghệ thuật sau khi chụp ảnh, Bảo tàng Galleria dell’Accademia tại Florence (Italy) đã kéo dài thời gian mở cửa, giới hạn quy mô các đoàn khách. Bảo tàng cũng nâng cấp hệ thống chiếu sáng, làm nổi bật những chi tiết nhỏ trên các tác phẩm nghệ thuật, đồng thời khuyến khích người dân thành phố tham gia các sự kiện nghệ thuật cộng đồng miễn phí.

Bà Bevin Savage Yamazaki, một du khách từng đưa gia đình đến thăm Bảo tàng Galleria dell’Accademia, thích thú chia sẻ những trải nghiệm của bản thân sau chuyến đi vào năm 2025: “Việc vào cửa theo giờ, lối đi lưu thông rõ ràng hơn và lời giới thiệu chậm rãi đã tạo ra một nhịp điệu phù hợp khi tham quan các phòng trưng bày. Thay vì bị cuốn theo đám đông dày đặc, chúng tôi có thể cùng nhau chậm lại, thực sự cảm nhận không gian, ánh sáng, tỷ lệ, trước khi đến với chính tác phẩm điêu khắc”.

Theo bà Yamazaki, sự khác biệt so với những lần ghé thăm trước rất rõ rệt. “Tác động về mặt cảm xúc đã quay trở lại. Bạn cảm thấy mình không chỉ đang chiêm ngưỡng một tác phẩm nghệ thuật mà còn như đang trò chuyện với một kiệt tác”.

Bảo tàng Louvre ở Paris, nơi trưng bày một trong những bức tranh nổi tiếng nhất thế giới Mona Lisa của danh họa người Italy Leonardo da Vinci cũng đang áp dụng cách tiếp cận tương tự. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định, những điều chỉnh này nhằm quản lý lượng du khách ngày càng tăng và giảm tình trạng quá tải của Bảo tàng.

Có thể nói, mạng xã hội đang giúp các điểm đến du lịch được nhiều người biết đến, nhưng đôi khi lại khiến thế giới rộng lớn bị thu nhỏ thành những phông nền quen thuộc. Một bức ảnh đẹp có thể lưu giữ khoảnh khắc, song một hành trình đáng nhớ cần nhiều hơn thế. Hành trình đó cần thời gian để quan sát, lắng nghe và khám phá những câu chuyện của mỗi thành phố, vùng đất mà du khách đã đi qua.

(theo SCMP)

Kha Ninh