Dòng chảy mới của du học toàn cầu

Sinh viên tại Đại học Harvard ở Cambridge, bang Massachusetts, Mỹ. Ảnh: TTXVN

 Theo dữ liệu mới nhất của Common App - nền tảng nộp hồ sơ đại học được sử dụng rộng rãi nhất tại Mỹ, số lượng sinh viên quốc tế nộp hồ sơ vào các trường đại học Mỹ trong mùa tuyển sinh năm nay giảm 10% so với năm ngoái. Diễn biến này được xem là tín hiệu đáng chú ý đối với hệ thống giáo dục đại học Mỹ vốn thu hút đáng kể sinh viên quốc tế theo học trong thời gian dài.

Sinh viên quốc tế từ châu Á và châu Phi nộp hồ sơ vào các trường đại học Mỹ giảm ở mức hai con số, trong khi số lượng sinh viên châu Âu đăng ký vào các trường đại học Mỹ cũng giảm 4%.

Chính sách nhập cư nghiêm ngặt và thắt chặt hạn mức thị thực của Mỹ thời gian qua đã tác động rõ rệt đến lựa chọn du học của sinh viên quốc tế. Theo các chuyên gia, thị thực đã trở thành một trong những rào cản đối với sinh viên quốc tế muốn đến Mỹ theo học.

Ngược lại, châu Á đang trở thành điểm đến thu hút du học sinh từ các nước và được đánh giá chất lượng giáo dục ngày càng nâng cao, chi phí học tập và sinh hoạt cạnh tranh, cùng sự đa dạng về văn hóa và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Nắm bắt xu hướng, châu Á đã thúc đẩy các chính sách thu hút và chiêu mộ những sinh viên xuất sắc đang tìm kiếm các trường học uy tín và đáng tin cậy.

Đầu năm nay, Bộ Tư pháp Hàn Quốc cho biết, số lượng người nước ngoài sở hữu thị thực du học tại Hàn Quốc đã tăng hơn 50% trong vòng 3 năm qua, phản ánh xu hướng gia tăng mạnh mẽ của sinh viên quốc tế trong bối cảnh già hóa dân số đang trở thành thách thức ngày càng lớn.

Tại Trung Quốc, số lượng sinh viên quốc tế, chủ yếu là sinh viên đến từ các nước châu Á và châu Phi tăng nhanh chóng. Chi phí thấp, chính sách học bổng và những thay đổi trong trật tự toàn cầu đưa Trung Quốc trở thành điểm đến được lựa chọn ngày càng nhiều của sinh viên quốc tế. Theo số liệu do Bộ Giáo dục nước này công bố, Trung Quốc đã tiếp nhận 380.000 sinh viên quốc tế đến từ 191 quốc gia và vùng lãnh thổ trong năm học 2024 - 2025. Giờ đây, cùng với tầm ảnh hưởng toàn cầu ngày càng gia tăng, Trung Quốc đang góp phần định hình lại lựa chọn của sinh viên quốc tế, từng bước trở thành một trong những điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng.

Đáng chú ý, Việt Nam cũng đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý của sinh viên quốc tế và được đánh giá cao nhờ chi phí sinh hoạt và học tập tương đối dễ tiếp cận, thấp hơn nhiều so với các thành phố lớn tại châu Âu hay Bắc Mỹ, trong khi vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn đào tạo quốc tế.

Trong bối cảnh hiện nay, khi các điểm đến truyền thống như Mỹ, Anh, Australia và Canada siết chặt chính sách thị thực và chi phí học tập ngày càng trở nên đắt đỏ, nhiều quốc gia khác đang nhanh chóng tận dụng cơ hội thu hút nhân tài trong bản đồ du học quốc tế.

Một số quốc gia châu Âu như Pháp và Đức đã đẩy mạnh nỗ lực thu hút những sinh viên quốc tế đến học tập. Nhiều chuyên gia cho rằng sức hấp dẫn ngày càng tăng của Đức đến từ chính sách miễn học phí, chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, tập trung vào giáo dục kỹ năng và nhu cầu giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động đã thu hút sinh viên quốc tế đến theo học tại quốc gia này.

Trong khi đó, nhằm thu hút số lượng lớn sinh viên quốc tế vào năm 2027, Pháp cũng tăng cường nỗ lực tuyển sinh thông qua chiến lược quốc gia “Bienvenue en France” (Chào mừng đến Pháp). Một số trường cũng đẩy nhanh quá trình xét duyệt hồ sơ hoặc gia hạn thời hạn nộp đơn, thu hút các nhà nghiên cứu tham gia. Tương tự, Ấn Độ cũng thúc đẩy chiến lược quốc tế hóa giáo dục với các loại thi thực mới mới như “e-student visa” và “G20 Talent Visa”, đồng thời đặt mục tiêu thu hút 500.000 sinh viên quốc tế vào năm 2047.

Theo đánh giá của EduOpinions, dòng chảy du học thế giới đang dần rời xa các thị trường truyền thống. Nếu như trước đây, phần lớn du học sinh tập trung tại Mỹ, Anh, Canada, Australia... thì hiện nay sinh viên có xu hướng tìm đến những điểm đến mới để cân bằng tốt hơn giữa chi phí, trải nghiệm và chất lượng đào tạo. Sự dịch chuyển này cũng đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới giữa các quốc gia trong việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực trẻ, chất lượng cao, trong đó châu Âu và châu Á ngày càng khẳng định vị thế và lợi thế trên bản đồ giáo dục quốc tế.