Đồng bộ giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng

Công tác quản lý, bảo vệ rừng được thành phố quan tâm chỉ đạo sâu sát. Ảnh: TRẦN TRÚC

Thành phố Đà Nẵng bước vào cuối mùa khô năm 2026 với những dự báo khắc nghiệt về tình hình thời tiết. Nắng nóng kéo dài, độ ẩm không khí thấp khiến nguy cơ cháy rừng luôn duy trì ở cấp cực kỳ nguy hiểm.

Để chủ động ứng phó, Chi cục Kiểm lâm thành phố đã vận hành toàn diện hệ thống phòng ngừa, mục tiêu cao nhất là hạn chế tối đa số vụ cháy và thiệt hại đối với tài nguyên rừng, tài sản của nhà nước và nhân dân.

Siết chặt quản lý từ cơ sở

Theo phân tích của ngành chức năng, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các vụ cháy rừng thời gian qua bắt nguồn từ sự chủ quan của các hộ dân ven rừng. Ông Trần Văn Thu, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng cho biết, qua theo dõi thực tế, phần lớn các vụ cháy rừng khởi phát từ việc người dân tự ý đốt thực bì sau khi khai thác rừng trồng mà không đăng ký hoặc không tuân thủ các quy định an toàn.

Từ thực trạng này, Chi cục Kiểm lâm đã có sự chuyển hướng rõ rệt trong công tác lãnh đạo, tập trung vào việc hướng dẫn, kiểm tra và siết chặt quản lý ngay từ cấp cơ sở.

Xác định năm 2026 là năm thời tiết diễn biến khó lường, ngay từ đầu mùa khô, Chi cục Kiểm lâm đã tham mưu UBND thành phố ban hành các văn bản chỉ đạo về ứng phó cháy rừng. Đây là hành lang pháp lý quan trọng để các xã, phường, đặc khu và các đơn vị chủ rừng tuân thủ nghiêm ngặt.

Ban lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm đã trực tiếp khảo sát địa bàn, chỉ đạo các hạt kiểm lâm, đội kiểm lâm cơ động phối hợp chặt chẽ với lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an thành phố kiểm tra định kỳ và đột xuất các chủ rừng, kịp thời chấn chỉnh những sai sót trong phương án phòng cháy.

Điểm mới trong công tác quản lý năm nay là việc cụ thể hóa quy trình xử lý thực bì. Ngành kiểm lâm khuyến cáo người dân ưu tiên các biện pháp không dùng lửa như băm nhỏ thực bì để tự mục hoặc vận chuyển đi nơi khác.

Lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát các khu vực trọng điểm có nguy cơ dễ xảy ra cháy rừng. Ảnh: TRẦN TRÚC

Trong trường hợp bắt buộc phải đốt, quy định hiện nay cực kỳ khắt khe: người dân phải đăng ký theo mẫu với chính quyền địa phương, đồng thời báo trước cho kiểm lâm địa bàn và trưởng thôn.

Quy trình đốt cũng được hướng dẫn chi tiết: chỉ được đốt khi trời lặng gió, thực hiện trước 9 giờ sáng hoặc sau 16 giờ chiều. Thực bì phải được phát dọn, phơi khô và vun thành dải rộng 2-3m, cách xa bìa rừng từ 6-8m. Khi đốt phải thực hiện lần lượt từ trên sườn đồi xuống chân đồi, có người canh gác liên tục và chuẩn bị sẵn dụng cụ dập lửa tại chỗ. Chỉ khi lửa đã tắt hẳn, người dân mới được rời khỏi hiện trường.

Ông Trần Văn Thu hay: “Mọi trường hợp đốt thực bì mà không đăng ký hoặc không bảo đảm an toàn để xảy ra cháy lan sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP. Chúng tôi không còn áp dụng hình thức nhắc nhở, vận động đối với các vi phạm này mà sẽ kiên quyết xử lý để răn đe”.

Sẵn sàng ứng phó

Đà Nẵng hiện có hơn 745.027ha đất có rừng. Trong tổng số các xã, phường, đặc khu của thành phố, có đến 83 đơn vị được xác định là địa bàn trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng.

Khi dự báo cháy rừng lên cấp IV, cấp V, toàn bộ hệ thống phòng chống cháy rừng của thành phố sẽ chuyển sang trạng thái trực chiến 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu, thực hiện chốt chặn kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào rừng.

Để nâng cao khả năng phát hiện sớm, ngành kiểm lâm đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Thông tin từ hệ thống cảnh báo cháy rừng của Cục Lâm nghiệp và hệ thống giám sát tài nguyên rừng thành phố (quanlyrung.danang.gov.vn) được cập nhật liên tục, giúp gửi cảnh báo kịp thời đến từng chủ rừng và địa phương.

Việc giám sát từ xa thông qua vệ tinh và các thiết bị cảm biến giúp lực lượng chức năng nắm bắt các điểm cháy ngay khi mới phát sinh, từ đó điều động lực lượng ứng cứu kịp thời.

Buổi diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn xã Hòa Vang diễn ra vào năm 2025. Ảnh: TRẦN TRÚC

Kịch bản ứng phó của thành phố được vận hành theo phương châm “4 tại chỗ” và “5 sẵn sàng”. Mỗi địa phương, mỗi chủ rừng đều phải có phương án cụ thể, xác định rõ người chỉ huy, lực lượng chủ công và các đơn vị phối hợp.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, lãnh đạo ngành kiểm lâm thành phố cho rằng công tác phòng cháy chữa cháy rừng vẫn đang đối mặt với những khó khăn. Nhiều khu vực rừng trồng có địa hình dốc đứng, hiểm trở, nằm xa nguồn nước khiến xe cơ giới và các thiết bị chữa cháy chuyên dụng khó tiếp cận.

Bên cạnh đó, trang thiết bị tại một số xã, phường và chủ rừng nhỏ lẻ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu khi xảy ra vụ cháy lớn, phức tạp. Lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng tại cơ sở có nơi còn mỏng, kỹ năng xử lý tình huống trong điều kiện khẩn nguy còn hạn chế.

Ông Trần Văn Thu chia sẻ: “Chúng tôi luôn sẵn sàng cả về lực lượng lẫn phương tiện, tuyệt đối không cho phép sự chủ quan. Những khó khăn về địa hình và thiết bị đã được chúng tôi nhìn nhận rõ và đang từng bước khắc phục bằng cách tăng cường tập huấn chuyên môn, đầu tư thêm các thiết bị chữa cháy cầm tay hiện đại và xây dựng thêm các bể chứa nước dã chiến tại các khu vực trọng điểm…”

Ngày 31/8, UBND thành phố ban hành Công văn số 8753/UBND-SNNMT về tập trung tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn quản lý.

Theo đó, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu và giám đốc các sở ngành, thủ trưởng các đơn vị căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao và địa bàn quản lý tổ chức thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các biện pháp cấp bách về phòng cháy chữa cháy rừng theo chỉ đạo của UBND thành phố tại các văn bản đã ban hành.

Tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quản lý chặt chẽ tình trạng sử dụng lửa trong và ven rừng bảo đảm đúng quy định về phòng cháy chữa cháy rừng; tăng cường phân công, bố trí đầy đủ lực lượng túc trực, kiểm soát tại các khu vực có nguy cơ cháy cao, các tuyến đi lại, ra vào rừng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm...